Madde 1425 — bb) İçerik
(1) Sigorta poliçesi, tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve varsa özel şartları içerir, rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir.
(2) Poliçenin ve zeyilnâmenin eklerinin içeriği teklifnameden veya kararlaştırılan hükümlerden farklıysa, anılan belgelerde yer alıp teklifnameden değişik olan ve sigorta ettirenin, sigortalının ve lehtarın aleyhine öngörülmüş bulunan hükümler geçersizdir.
(3) Kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, genel şartlarda sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın lehine olan bir değişiklik hemen ve doğrudan uygulanır. Ancak, bu değişiklik ek prim alınmasını gerektiriyorsa, sigortacı değişiklikten itibaren sekiz gün içinde prim farkı isteyebilir. İstenilen prim farkının sekiz gün içinde kabul edilmemesi hâlinde sözleşme eski genel şartlarla devam eder.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Sigorta poliçesinin içeriği 6762 sayılı Kanununun 1266 ncı maddesinde genel, 1334 üncü maddesinde ise hayat sigortaları için özel olarak düzenlenmiştir. Öncelikle, Tasarının bu maddesi ile, poliçede yer alması gereken hususların neler olduğunun teker teker sayılması yerine, genel bir düzenleme yapılması yoluna gidilmiştir. Zaten, 6762 sayılı Kanuna göre poliçede yer alması gerekenlerin bir kısmı (rizikonun gerçek mahiyetini belirleyebilecek hususlarda olduğu gibi) sözleşmenin yapılmasından önceki döneme ilişkindir. Bu nedenle maddede poliçenin temelde tarafların haklarını, temerrüdü ve genel şartları içerecek şekilde düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Genel şartların zahmetsizce okunabilecek şekilde olması ise 6762 sayılı Kanunun 1266 ncı maddesinin tekrarı niteliğindedir. Diğer taraftan, Tasarının bu maddesi ile getirilmiş iki yeni düzenleme vardır. Bunlardan birincisi genel şartlardaki değişikliklerin mevcut sözleşmelere olan etkisi diğer ise, poliçe ve zeyilname içeriğinin karalaştırılan hükümlerden farklı olmasının sonuçlarıdır.
Her ne kadar ahde vefa ilkesi gereği, yapılan sözleşmede sonradan tarafların karşılıklı irade beyanları olmadan değişiklik yapılması mümkün değilse de, sigorta sözleşmeleri sigortalı lehine yorumun esas olduğu sözleşme türlerindendir. Bu nedenle genel şartlarda, özellikle riziko prim dengesini etkilemeyen sigortalı ve lehdar lehine yapılan değişikliklerin mevcut sözleşmelere doğrudan doğruya ve hemen uygulanması gerektiği kabul edilmiştir. Bununla birlikte, genel şartlardaki değişiklik, sigortacı açısından risk artırıcı diğer bir ifade ile daha fazla prim alınmasını gerektiriyor olabilir. Örneğin, daha önce teminat dışında bırakılmış olan bir husus daha sonra teminat kapsamına alınmışsa bu durum sigortacı için riskin artması anlamına gelebilir. Bu noktada da menfaatler dengesinin korunması bakımından sigortacıya prim farkı talep edebilme hakkı tanınmıştır.
Benzer şekilde sigortalı lehine yorum ilkesinden hareketle, poliçe ve zeyilname içeriğinin, teklifnameden ve kararlaştırılan hükümlerinden farklı olması halinde de, sigortalının, lehtarın ve sigorta ettirenin aleyhinde olan değişikliklerin geçersiz olduğu düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme, sigorta sözleşmesinin yapılıp sözleşmenin yazılı hale getirilmesinde sonra yazılı hükümlerin kararlaştırılan hükümlerden farklı olması ile ilgilidir. Bu nedenle de, Tasarının 1423 üncü maddesinden farklı bir düzenlemeyi içermektedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Sigorta genel ↔ Umumi + Mal umumi hükümler
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Kilit altında bulundurma şartına uyulmaması nedeniyle hırsızlık teminatının kapsam dışı kalması
Sigorta poliçesi özel şartına aykırılık nedeniyle tazminat talebinin reddi
Aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık iddiasının 14 günlük itiraz süresi geçtiğinden ileri sürülememesi
Yalın kiralanan teknenin çalınması: sigorta teminatı kapsamı dışı
Aydınlatma yükümlülüğüne itiraz edilmemesi: poliçe şartları geçerli
Emniyeti suistimal iddiasında hırsızlık teminatının uygulanmaması
Sigorta poliçesindeki tüzel kişi taşıyıcı şartı ve gerçek zararın tespiti
Emtia hasarında tamir mi pert total mi ekonomik olduğunun araştırılması gerekliliği
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/1600 E. 2025/1586 K.
Kilit altında bulundurma şartına uyulmaması nedeniyle hırsızlık teminatının kapsam dışı kalması
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/672 E. 2025/128 K.
Yalın kiralanan teknenin çalınması: sigorta teminatı kapsamı dışı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/353 E. 2024/1387 K.
Sigorta poliçesindeki tüzel kişi taşıyıcı şartı ve gerçek zararın tespiti
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5230 E. 2017/7423 K.
Tazminat
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13913 E. 2018/373 K.
Alacak
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/9215 E. 2023/3438 K.
Alacak
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1425/1 uyarınca sigorta poliçesinin içeriği ve biçimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümleri, genel ve varsa özel şartları içerir; rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir.
- Yalnızca sigorta bedeli ile prim tutarını içermesi yeterlidir.
- Genel şartlar poliçede yer almaz; yalnızca teklifnamede bulunur.
- Okunabilirlik madde kapsamında aranmaz; içeriğin doğru olması yeterlidir.
- Yalnızca özel şartları içermesi zorunludur; genel şartlar isteğe bağlıdır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1425/1'e göre poliçe; tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümleri, genel ve varsa özel şartları içerir ve rahat, kolay okunacak biçimde düzenlenir. Mantık: poliçe sigorta ettirenin haklarını öğrendiği temel belgedir; içeriğin eksiksizliği kadar anlaşılır biçimde sunulması da zayıf tarafın korunmasının bir gereğidir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1425 — erişim: 18.08.2026