Madde 1499 — 3. Sözleşmenin devamı sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
(1) Sigortacı, rizikonun artmasından itibaren, yenilemeler de dâhil olmak üzere beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin beyan yükümlülüğünün ihlal edilmiş olması nedeniyle sözleşmeyi feshedemez; sadece prim farkı isteyebilir; meğerki, beyan yükümlülüğü kasıtlı bir şekilde ihlal edilmiş olsun. Sigorta ettiren prim farkını ödemeyi kabul etmezse, riziko gerçekleştiğinde sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak, sigorta bedelini öder. Ancak, beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle riziko artışı, teknik esaslara göre tespit edilen sınırlar dışında kalmış ise, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu maddenin gerekçesi için 1498 inci maddenin gerekçesine bakılmalıdır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Can sigortaları ↔ Can sigortası
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Hayat sigortasında beyan yükümlülüğünün ihlaline ilişkin m.1498 ile m.1499 arasındaki fark bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Her iki maddede de sigortacının yaptırımı caymadır.
- m.1498 sözleşmenin yapılması sırasındaki ihlale ilişkindir ve yaptırım caymadır; m.1499 sözleşmenin devamı sırasındaki (riziko artışına bağlı) ihlale ilişkindir ve yaptırım fesihtir.
- m.1498 fesih, m.1499 cayma yaptırımı öngörür.
- Her iki madde de yalnızca kasıtlı ihlal hâlinde uygulanır.
- İki madde arasında, beş yıllık süre dışında hiçbir fark yoktur.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
m.1498, sözleşmenin YAPILMASI sırasındaki beyan ihlaline ilişkindir ve sigortacının yaptırımı CAYMADIR (geçmişe etkili). m.1499 ise sözleşmenin DEVAMI sırasındaki, riziko artışına bağlı beyan ihlaline ilişkindir ve yaptırım FESİHTİR (ileriye etkili). Her iki maddede de beş yıllık itiraz edilemezlik kuralı, kasıt ve teknik sınır dışı risk artışı istisnaları ile prim farkı/oransal ödeme mekanizması paralel biçimde düzenlenir; temel fark, ihlalin evresi ve buna bağlı yaptırımın türüdür.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1499 — erişim: 20.07.2026