Madde 1491 — V - Sigorta değeri
(1) Bir kimsenin hayatı bir veya birkaç sigortacı tarafından çeşitli bedeller üzerine sigorta ettirilebilir.
(2) Ödenecek bedelin lehtarın maddi menfaatinden daha fazla olduğu durumlarda, aşan kısım sigortalının lehine yapılmış sayılır.
(3) 1472 nci madde hükmü hayat sigortalarında uygulanmaz. Hayat sigortası sözleşmesi gereği, sigorta şirketinden kararlaştırılan sigorta bedelini tahsil eden sigorta ettiren ve mirasçıları ile rizikoya muhatap olan kişilerin mirasçılarının, rizikonun gerçekleşmesine neden olan üçüncü kişiye karşı sahip olduğu tazminat alacağını sigorta şirketine temlik etmeleri geçersizdir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Hayat sigortasının meblağ sigortası olması nedeniyle, bir kimsenin hayatı birden çok sigortacıya muhtelif bedellerle sigorta ettirilebilir. Şöyle ki, meblağ sigortasında, belli bir sigorta değerinden söz etmek mümkün değildir. Maddenin ilk fıkrasında, 6762 sayılı Kanunun 1323 üncü maddesinde olduğu gibi, bu esas düzenlenmiştir. Diğer taraftan, her maddi menfaattin şüphesiz sınırı olduğundan, maddi menfaat ilişkisi ile yapılan hayat sigortalarında sigorta değeri de sınırsız değildir. Örneğin, banka kredilerinde olduğu gibi, alacaklı alacağını garanti altına almak amacıyla borçlusunun hayatını, kendisini lehdar göstermek suretiyle sigorta ettirebilir. Bu durumda sigorta menfaatinin sınırı alacak miktarı kadardır. Alacak miktarını aşan bir sigorta bedelinin tespit edildiği sigorta sözleşmesinde, menfaati aşan bir sigorta vardır. Bu nedenle maddenin ikinci fıkrasında, ödenecek bedelin menfaatten fazla olduğu durumlarda, aşan bedelin sigortalının lehine yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1323 kismen — Can sigortaları ↔ Can sigortası
Bir kimse hayatını, dilediği bir veya muhtelif bedellerle, veya mütaaddit sigortacılara sigorta ettirebilir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Bir kişi kendi hayatını, aynı ölüm rizikosuna karşı, farklı bedellerle üç ayrı sigorta şirketine sigorta ettirmiştir. TTK uyarınca bu sigortaların geçerliliği bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Aynı rizikoya karşı yapılan ikinci ve sonraki sigortalar, çifte sigorta yasağı gereği geçersizdir.
- Bir kimsenin hayatı birden çok sigortacı tarafından çeşitli bedeller üzerine sigorta ettirilebilir; bu sigortaların hepsi geçerlidir.
- Sonraki sigortalar, ancak önceki sigortacıların yazılı onayı alınırsa geçerli olur.
- Sigorta bedellerinin toplamı sigorta değerini aşan kısımda yapılan sigortalar geçersizdir.
- Riziko gerçekleştiğinde sigortacılar yalnızca sigorta değerine kadar müteselsilen sorumlu olur.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1491/1 uyarınca bir kimsenin hayatı bir veya birkaç sigortacı tarafından çeşitli bedeller üzerine sigorta ettirilebilir. Hayat sigortası bir meblağ (can) sigortası olduğundan, zarar sigortalarındaki aşkın sigorta (m.1463), birden çok sigorta (m.1465) ve çifte sigorta (m.1467) yasakları burada uygulanmaz; çünkü insan hayatının para ile ölçülebilen bir 'sigorta değeri' tavanı yoktur. Tazminat ilkesi can sigortalarında işlemediğinden kişi hayatını dilediği sayıda ve bedelde sigortalatabilir. Genel görüşe göre bu serbesti, hayat sigortasının bir zararı tazmin etme değil, önceden kararlaştırılmış bir meblağı ödeme esasına dayanması ilkesiyle anlam kazanır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1491 — erişim: 20.07.2026