Madde 1498 — 2. Sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
(1) Sigortacı, yenilemeler de dâhil olmak üzere, sözleşmenin yapılmasından itibaren beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında beyan yükümlülüğünü ihlal etmiş olması nedeniyle sözleşmeden cayamaz, sadece prim farkı isteyebilir; meğerki, beyan yükümlülüğü kasıtlı bir şekilde ihlal edilmiş olsun. Sigorta ettiren, prim farkını ödemeyi kabul etmezse sigortacı, riziko gerçekleştiğinde ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta bedelini öder. Ancak, risk artışı beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sigortacının teknik esaslarına göre saptanan sınırlarının dışında kalmışsa, sigortacı sözleşmeden cayabilir. Yenilenen sözleşmelerde bu süre, ilk sözleşmenin yapıldığı tarihten başlar.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Hayat sigortalarının uzun vadeli sözleşmeler olduğu göz önünde bulundurularak, yanlış yaş bildiriminde olduğu gibi, gerek sözleşmenin yapılması sırasında gerekse sözleşmenin devamı sırasındaki beyan yükümlülükleri ihlallerinde mümkün olduğu kadar yapılmış sözleşmelerin devamının sağlanmasına yönelik düzenlemelere gidilmek istenmiştir. Bu nedenle yenilemeler de dahil olmak üzere beşinci yıldan sonra beyan yükümlülüğü ihlalleri nedeni ile sözleşme sona erdirebilme hakkı, ilke olarak kaldırılmıştır. Yanlış yaş bildirimde açıklanan nedenlerden dolayı sigortacının sözleşmeyi sona erdirebilme hakkı sadece riskin sigortacının teknik esaslarında tespit edilen sınırlar dışında kalması halinde kabul edilmiştir. Ayrıca, kasıtlı beyan yükümlülüğü ihlalleri bu düzenleme dışında tutulmuştur. Bununla birlikte, tarafların edimleri arasındaki eşitliği sağlayabilmek için sigorta ettirene prim farkı talep edebilme hakkı tanınmış, prim farkının kabul edilmemiş olmasının sonucu da orantısal ödemeye bağlanmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Can sigortaları ↔ Can sigortası
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Hayat sigortasında, sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında (kasıt olmaksızın) beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği sonradan anlaşılmıştır. Sözleşmenin yapılmasından (yenilemeler dahil) beş yıldan fazla süre geçmiştir. TTK uyarınca sigortacının hakkı nedir?
- Sigortacı sözleşmeden cayamaz; sadece prim farkı isteyebilir.
- Sigortacı her hâlde sözleşmeden cayabilir.
- Sigortacı sözleşmeyi geriye etkili olarak feshedebilir ve primleri iade eder.
- Sigortacı hiçbir işlem yapamaz; ne cayabilir ne prim farkı isteyebilir.
- Sigortacı sigorta bedelini tümüyle ödemekten kaçınabilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1498 uyarınca, yenilemeler de dâhil olmak üzere sözleşmenin yapılmasından itibaren beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin sözleşme yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğünü ihlali nedeniyle sigortacı sözleşmeden cayamaz; sadece prim farkı isteyebilir. Bu 'itiraz edilemezlik' (incontestability) kuralı, kasıt bulunmadığı sürece beş yıl sonra sigortalı/lehtarı caymadan korur. Hüküm, genel görüşe göre uzun süreli hayat sigortalarında lehtarın teminat güvenini koruma amacına dayanır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1498 — erişim: 20.07.2026