6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1423 — b) Aydınlatma yükümlülüğü

(1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar.

(2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir.

(3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemelerini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Gerek 6762 sayılı Kanunda gerekse Borçlar Kanununda sigortacının bilgi verme ve karşı tarafı aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Ancak, sözleşmenin görüşülme safhasında, taraflardan biri diğerinin çıkarlarını korumak için dürüstlük kurallarına göre kendisinden beklenen özeni göstermek zorundadır. Bu noktada madde ile sigortacı açısından doktrin ve yargı kararları da dikkate alınarak sözleşmeden veya dürüstlük kuralından kaynaklanan aydınlatma ve bilgi verme yükümlülüğünün doğacağı kabul edilmiştir. Nitekim benzer düzenlemelere Alman Sigorta Sözleşmesi Kanunu ile Alman Sigorta Murakabe Kanununda da rastlanılmaktadır. Konunun öneminden dolayı aydınlatma açıklamasının verilmemesinin hukuki sonucunun ne olacağı maddenin ikinci fıkrasında ayrıca belirlenirken, üçüncü fıkrada da tüm sigortacılar için yeknesaklık sağlamak üzere bu yükümlülüğün içeriğinin sigortadan sorumlu kurum olan Hazine Müsteşarlığı tarafından tespit edileceği öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Sigorta genel ↔ Umumi + Mal umumi hükümler

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Bilgilendirme yükümlülüğü

Kilit altında bulundurma şartına uyulmaması nedeniyle hırsızlık teminatının kapsam dışı kalması

Sigorta poliçesi özel şartına aykırılık nedeniyle tazminat talebinin reddi

Aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık iddiasının 14 günlük itiraz süresi geçtiğinden ileri sürülememesi

Yalın kiralanan teknenin çalınması: sigorta teminatı kapsamı dışı

Aydınlatma yükümlülüğüne itiraz edilmemesi: poliçe şartları geçerli

Emniyeti suistimal iddiasında hırsızlık teminatının uygulanmaması

Sigorta poliçesindeki tüzel kişi taşıyıcı şartı ve gerçek zararın tespiti

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Aydınlatma yükümlülüğü – yükümlü, zaman ve şekil

TTK m.1423 uyarınca sigorta sözleşmesine ilişkin aydınlatma yükümlülüğü kime aittir ve nasıl yerine getirilir?

  1. Yalnızca sigortacıya aittir ve sözlü olarak yerine getirilir.
  2. Yalnızca acenteye aittir ve poliçeyle birlikte verilir.
  3. Sigorta ettirene aittir; sigorta ettiren sigortacıyı bilgilendirir.
  4. Sigortacı ve acentesine aittir; sözleşmenin kurulmasından önce yazılı olarak yerine getirilir.
  5. Düzenleyici merciye aittir; resmî ilan yoluyla yerine getirilir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D

TTK m.1423/1'e göre aydınlatma yükümlülüğü sigortacı ve acentesine aittir; sözleşmenin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi tanınarak, sözleşmeye ilişkin bilgiler ve sigortalının hakları yazılı olarak bildirilir. Mantık: sigorta ettiren çoğu kez teknik içeriği değerlendiremeyen zayıf taraftır; bilgi asimetrisini gidermek için yük, bilgiye sahip profesyonele (sigortacı/acente) yüklenir.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1423 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.