Madde 1458 — II - Geçmişe etkili sigorta

(1) Sigorta, sigorta koruması sözleşmenin yapılmasından önceki bir tarihten itibaren sağlanacak şekilde yapılabilir. Ancak, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkmış olduğu, sözleşmenin yapılması sırasında, sigortacı ile sigorta ettiren ve sigortadan haberi olmak şartıyla, sigortalı tarafından biliniyorsa sözleşme geçersizdir. Rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalktığının sigorta ettiren veya sigortalı tarafından bilinip sigortacı tarafından bilinmediği durumlarda, sigortacı sözleşme ile bağlı olmamakla birlikte, ödenmesi gereken primin tamamına hak kazanır.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Geçmişe etkili sigorta 6762 sayılı Kanunun 1279 uncu maddesinde düzenlenmiştir. Ancak, bu düzenlemede tersten gelen bir yaklaşımla hangi hallerde geçmişe dönük sigorta yapılamayacağı belirtildiğinden, Tasarının bu maddesinde öncelikle sigortacının sorumluluğunun sözleşmenin yapıldığı tarihten önceki bir zamanda da başlayabileceği açıklanmıştır. Daha çok nakliyat sigortalarında rastlanılan bu durumun maddede belirtilen hallerde diğer sigortalar için de uygulanabilmesi mümkündür. Mevcut düzenlemeden farklı olarak maddede, “sigortadan faydalanan” ifadesi yerine sigorta terminolojisine uygun olarak “sigortalı” ifadesine yer verilmiştir. Ayrıca, sigortalının bilgisi ile sözleşmenin hükümsüz kılınması, sigortalının sözleşmenin varlığından haberdar olması şartına bağlanmıştır. Zira, sigortalı sözleşmenin tarafı olmadığından, gerçekleşen riziko ile ilgili bir sözleşmenin yapılmış olup olmadığını bilemeyebilir. Dolayısıyla, rizikonun gerçekleştiğinden haberdar olan sigortalı sözleşmeden haberdar değilse, sadece onun bilgisi nedeniyle sözleşmenin hükümsüz olmasından ve sigortacının primin tamamına hak kazanmasından bahsedilemeyecektir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.1278 2. Sigorta ettirenle sigortadan faydalanan kimsenin kusuru: kismen — Zarar sigortaları ↔ Mal sigortası

Mukavelede aksine hüküm olmadıkça sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden hukukan mesul bulundukları kimselerin kusurlarından doğan hasarları tazmin ile mükelleftir. Fakat hiçbir halde sigortacı sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin kasdından veya aksi mukavelede yazılı değilse sigorta edilen malın ayıbından doğan hasarları tazmine mecbur olmaz.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Riziko gerçekleştikten sonra düzenlenen spesifik poliçe halefiyet doğurmaz

Abonman sözleşmesi tek başına sigorta teminatı sağlamaz

Hasardan sonra yapılan ödeme lütuf ödemesi sayılır, rücu hakkı doğmaz

Down sendromu teşhisinde aydınlatma yükümlülüğü ihlali ve sigortacı sorumluluğu

Aydınlatma yükümlülüğünün ispat yükü hekimde olduğundan sigortacı sorumlu tutuldu

Eksik inceleme nedeniyle kararın kaldırılıp yeniden görülmek üzere gönderilmesi

CMR taşımasında hırsızlık zararında sigortacının rücu hakkı

Nakliyat emtea sigortasında halefiyet ve aktif husumet

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/999 E. 2025/1049 K.

Riziko gerçekleştikten sonra düzenlenen spesifik poliçe halefiyet doğurmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/1345 E. 2024/380 K.

CMR taşımasında hırsızlık zararında sigortacının rücu hakkı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/173 E. 2023/853 K.

Sigortacının halefiyet hakkı ve taşıyıcının kusursuz sorumluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/214 E. 2022/1085 K.

Down sendromu teşhisinde aydınlatma yükümlülüğü ihlali ve sigortacı sorumluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/702 E. 2021/94 K.

Riziko sözleşmeden önce gerçekleşip gizlendiyse poliçe geçersizdir
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4542 E. 2023/3868 K.

Rücû tazminatı

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

İlişki · Cayma (m.1441) ile geçmişe etkili sigorta (m.1458) prim karşılaştırması

Beyan yükümlülüğü ihlali nedeniyle kasıtlı sigorta ettirene karşı caymada (TTK m.1441) ile, rizikonun gerçekleştiğini bilen sigorta ettirenle yapılan geçmişe etkili sigortada (TTK m.1458) sigortacının prim hakkı bakımından fark nedir?

m.1441'de sigortacı yalnızca rizikoyu taşıdığı süreye ait prime; m.1458'de ise ödenmesi gereken primin tamamına hak kazanır
Her iki hükümde de sigortacı, ödenmesi gereken primin tamamına hak kazanır
m.1441'de primin tamamına; m.1458'de yalnızca işlemiş güne ait prime hak kazanır
Her iki hükümde de sigortacı hiçbir prime hak kazanamaz, ödenen prim iade edilir
m.1441'de prim farkına; m.1458'de işlemeyen günlere ait iadeye hak kazanır

Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: A

TTK m.1441'de sigortacı, kasıtlı sigorta ettirene karşı caymada yalnızca rizikoyu taşıdığı süreye ait prime hak kazanır. Buna karşılık m.1458'de (geçmişe etkili sigorta), rizikonun gerçekleştiğini veya gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalktığını sigorta ettiren/sigortalı bilip sigortacı bilmiyorsa, sigortacı sözleşmeyle bağlı olmamakla birlikte ödenmesi gereken primin TAMAMINA hak kazanır. Doğru cevap A'dır. İki hükmün prim ölçüsü farklı olduğundan, eşitleyici veya ölçüleri ters kuran seçenekler hatalıdır.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1458 — erişim: 18.08.2026