Madde 1091 — 2. Geminin yüklemeye ve boşaltmaya elverişli olup olmadığına dikkat etme
(1) Kaptan, yükleme ve boşaltma araçlarının kullanılma amaçlarına uygun durumda olmasına ve istifin, özel istifçiler tarafından yapılsa bile, denizcilikte geçerli olan kurallara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesine dikkat etmek zorundadır.
(2) Kaptan, denizcilikte geçerli olan kurallar uyarınca; geminin aşırı derecede yüklenmemesine, gerekli safranın gemide bulunmasına ve geminin ambarlarının taşınacak olan eşyayı kabule ve korumaya elverişli bir şekilde donatılmış olmasına dikkat etmek zorundadır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 975 inci maddesinden, dili itibarıyla mehazını teşkil eden Alm. TK.’nın 514 üncü paragrafına daha uygun hale getirilerek alınmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında kaptanın, yazılı olsun olmasın, yürüttüğü meslek hakkında geçerli olan bütün kurallara uygun davranmak zorunda olduğuna işaret etmek için, 6762 sayılı Kanunun 975 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “denizcilik örf ve usulleri” ibaresinin yerine “denizcilikte geçerli olan kurallar” ibaresi tercih edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.975 2. Yükleme ve boşaltmaya elverişlilik: kismen — Kaptan
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Konşimentodaki güverte sorumsuzluk kaydı ve tahliyede FIOS klozu ile taşıyan sorumluluğu
Sigortacının halefiyet yoluyla aktif husumeti ve taşıyanın pasif husumeti
Tahliye sırasında hasar - kaptanın nezaret yükümlülüğü ve FIOS kaydının etkisi
Deniz taşımasında emtia hasarının taşıyanın hakimiyetinde meydana gelmediği ispatı
FIOS kaydı halinde kaptanın nezaret sorumluluğunun sınırları
Paslanma hasarında ispat yükü ve taşıyanın sorumluluktan kurtulması
Taşıyanın tahliye nezaret yükümlülüğünü yerine getirmesi nedeniyle sorumsuzluğu
CIF satışta mal mukabili ödeme kaydının sigortalının menfaatine etkisi
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/1526 E. 2025/868 K.
Konşimentodaki güverte sorumsuzluk kaydı ve tahliyede FIOS klozu ile taşıyan sorumluluğu
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/1267 E. 2025/821 K.
Deniz taşımasında emtia hasarının taşıyanın hakimiyetinde meydana gelmediği ispatı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/122 E. 2024/1609 K.
Taşıyanın tahliye nezaret yükümlülüğünü yerine getirmesi nedeniyle sorumsuzluğu
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/336 E. 2024/986 K.
Deniz taşımasında hasar ihbarı yapılmaması halinde karinenin aksinin ispatlanamaması
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/1387 E. 2024/263 K.
Yükleme sırasında hasar: taşıyıcı hakimiyeti başlamadan sorumluluk yok
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/694 E. 2024/50 K.
Mühürlü konteynerde hasar: taşıyıcının kontrol yükümlülüğü ve ihbar süresi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/1753 E. 2019/1534 K.
Taşıma işleri komisyoncusu marifetiyle akdedilen navlun sözleşmesinde taraf sıfatı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2017/101 E. 2017/89 K.
Mühürlü konteynerde taşımada taşıyanın kusursuz sorumluluk karinesi
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18921 E. 2015/6192 K.
Tazminat | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/837 E. 2023/1318 K.
Alacak
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/6860 E. 2025/4923 K.
Tahliye gönderilene aitse ve kaptan TTK 1091 gözetim görevini yaparsa taşıyan sorumlu olmaz
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1091'e göre, kaptanın yükleme ve istife ilişkin gözetim yükümlülüğü bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İstif özel istifçiler tarafından yapılıyorsa kaptanın hiçbir gözetim yükümlülüğü yoktur
- Kaptan, yükleme ve boşaltma araçlarının kullanma amaçlarına uygun olmasına ve istifin —özel istifçilerce yapılsa bile— denizcilikte geçerli kurallara uygun gerçekleştirilmesine dikkat etmek zorundadır
- Kaptan yalnızca yükün miktarına dikkat eder; istife değil
- İstif yalnızca donatanın sorumluluğundadır
- Kaptan yalnızca boşaltmaya dikkat eder; yüklemeye değil
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
m.1091/1: kaptan, yükleme/boşaltma araçlarının uygunluğuna ve istifin —özel istifçilerce yapılsa bile— denizcilik kurallarına uygunluğuna dikkat etmek zorundadır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1091 — erişim: 18.08.2026