Deniz taşımasında hasar ihbarı yapılmaması halinde karinenin aksinin ispatlanamaması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/336

KARAR NO 2024/986

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/10/2020

NUMARASI 2018/516 Esas - 2020/244 Karar

DAVA İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/06/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, sigortalıya ait paslanmaz çelik sac emtiasının ... ve ... nolu konşimentolar ile Türkiye'den Amerika'ya taşındığını, tahliye sırasında yapılan kontrollerde, ... nolu konteyner içerisindeki ... nolu rulonun hasarlı olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemede,rulo ambalajının orta kısmından yırtıldığının ve yırtığa denk gelen rulonun iç sarımlarında ise darbeye bağlı ezilme şeklinde hasar oluştuğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporuna göre hasarın, emtianın yükleme sırasında forklift bıçak darbesine maruz kalması sebebiyle oluştuğu kanaatine varıldığını, hasarlı çelik rulonun, alıcı tarafından 800 kg'lık hasarlı kısmın hurdaya ayrıldığını, hasarlı kısım için 200 USD tutarında sovtaj teklifi alındığını ve hasar hesabında sovtajın düşüldüğünü,sigortalı tarafından hasarın ihtarname ile taşıyana bildirilerek ayrıca tutanak tanzim edildiğini, 1.

davalının taşımada "akdi taşıyan", ayrıca konteyner yükleme, lashing hizmeti verdiğini, 2. davalının fiili taşıyan olduğunu, dava dışı sigortalının uğradığı zararın ödenerek sigortalının haklarına halef olunduğunu,tazminatın rücusu için başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalılar tarafından itiraz edildiğinden takibin durduğunu belirterek yapılan itirazların iptali ile takibin devamına,davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin "taşıma işleri organizatörü" olup konşimentonun diğer davalı yabancı taşıyan ... AS tarafından düzenlenerek imzalandığını, sigortalının konşimentoda "yükleten" sıfatı olduğunu, konteyner içine yüklemenin ve istifin bizzat sigortalı tarafından yapıldığını, ekspertiz raporunda hasarın oluş şekli olarak emtiaların Türkiye'de konteyner içine yüklenirken forkliftin bıçak darbesi nedeniyle hasarlandığına ilişkin görüşün varsayım olduğunu, yükün Dilovası - ... Depo sahasında sigortalı tarafından konteyner içine yüklendikten sonra kendisi tarafından bu yüklere lashing yani yüklerin konteyner içinde bağlanması ve emniyete alması hizmeti verildiğini, bu işlemin uygunluğunu tasdik için ...

A.Ş isimli firmadan rapor alındığını ve raporda "... personeli tarafından gerçekleştirilen görsel kontroller doğrultusunda paketlerde hasar gözlemlenmemiştir" şeklinde açıklama yer aldığını, yüklerin limandan limana olan deniz yolu ile taşınması aşamasında da iddia edilen hasarın meydana gelmesinin mümkün olmayacağını, yük alıcı tesislerine ulaştıktan sonra iddia edilen hasar için 1 adet fotoğraf bulunduğu ve uzmanlara göre alıcı tesislerinde konteyner içindeki yükün hareket ettirildiği fakat daha sonra hasar iddiası ile ilgili fotoğraf çekildiğini, yükleme ve iç istif sonrasında ön rulo takozunun kapı eşiğine mesafesinin yaklaşık 1 metre iken tahliye fotoğraflarda bu mesafenin yaklaşık 50 cm olduğunun görüldüğünü, bu nedenle ruloların tahliyede konteyner içinde hareket ettirildiğinin anlaşıldığı, yükün Baltimore Limanı'nda gemiden tahliye edilerek burada alıcısına konteyner ile birlikte kapalı ve mühürlü olarak teslim edildiğini ve bu yükün konteynerle birlikte alıcının sorumluluğunda kara nakliyesi ile Florida'daki tesislerine karayolu ile taşındığını, hasarın deniz mi yoksa kara taşıması sırasında mı meydana geldiğinin tespit edilemediğini, iddia edilen hasar için TTK m.

1185/1 uyarınca süresinde hasar ihbarı yapılmadığını ve hasarın ne olduğunun belirtilmediğini TTK m. 1185/2 uyarınca yükte bir hasar var ise, bu hasarın her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemelerce tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... vekili, ekspertiz raporunda iddia edilen hasar ve hasarın oluş şekli ile ilgili kusurları olmadığının belirlendiğini,davalı ... firmasından alınan bilgiler doğrultusunda hasara uğrayan yükün liman sahası dışında konteyner dolum tesislerinde sağlam olarak konteyner içine yüklendiği,fotoğraflar çekildiğini, aynı zamanda bağımsız bir gözetim şirketine yükleme gözetim raporu ve fotoğraflı rapor düzenletildiğini, konteyner iç istifinde ve yükte hasar olmadığının tespit ettirildiğini, TTK nın 1185 maddesi gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, buna göre yükün konşimentoda nasıl yazılmış ise gönderilene o şekilde teslim edildiğinin kabul edileceğini, TTK nın 1185/2 maddesi uyarınca hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile ve mahkeme aracılığıyla tespit yapılmadığını, ABD'deki iç kara nakliyesinde meydana gelen hasardan kendilerinin sorumlu olmadığını, ekspertiz raporunda müvekkili aleyhine yapılan bir tespit bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davalı ...' ın 14.08.2017 tarihli navlun faturasını düzenleyerek taşıma işini akdi taşıyan sıfatı ile üstlendiği, diğer davalı tarafından düzenlenen konşimento nedeniyle, 2. davalının fiili taşıyan sıfatını haiz olduğu, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispat yükünün taşıyandan talepte bulunana ait olduğu, ekspertiz raporunda hasarın, "çelik ruloların, konteyner içine yüklenmesi sırasında forklift bıçak darbesine maruz kalması sonucu oluştuğu" görüşüne varıldığı, bu görüşün dayanağının ise, mevcut bulgu ve tecrübeler olarak açıklandığı, mahkemece atanan teknik uzman bilirkişi görüşüne göre, dosyaya sunulan ... A.Ş. İsimli gözetim firmasının gözetim raporu ile rulonun lashing öncesi ve sonrası çekilen renkli fotoğraflarından"ruloda taşımanın başlangıcı öncesinde herhangi hasar bulunmadığı;

rulonun konteyner içi lashingi ve dip kısmından yapılan tahta (edge) beslemelerin deniz taşımasına uygun olduğu; konteyner içine yüklenen rulo yükün konteyner içinde bağlanarak emniyete alındığında sağlam olduğu; hasarın alıcının tesislerinde rulo emtiasının forklift veya uzun boom'lu başka bir ekipman ile hareket ettirildiği ve kuvvetle muhtemel emtianın önce konteynerden dışarı çıkartıldığı,bu aşamada hasarlanması sebebiyle emteanın tekrar konteynere yüklenerek fotoğrafların çekildiği" kanaatine ulaşıldığı, hasarın TTK m. 1185/1 'e uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m. 1185/2'ye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair tutanak bulunmadığı, karinenin aksi ispatlanamadığından davalıların zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, karara dayanak bilirkişi raporundaki tespitlerin somut delillere dayanmadığı, davalıların sorumluluğunun ekspertiz raporu ve diğer deliller ile ispat edildiğini, gözetim raporunun müşteri talebiyle tek taraflı hazırlandığı ve hukuken bir geçerliliği olmadığını, Hasarın meydana gelişi, hasarlı emtianın durumu ve davalıların sorumluluğu, sigorta eksperi tarafından tespit edildiğinden bilirkişilerin tamamen afaki yorumlardan oluşan aksi yönde tanzim ettikleri raporun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, konteyner içi yüklemenin 1 numaralı davalı tarafından yapıldığını, yüklemenin yükleten tarafından yapılması durumunda bile taşıyanın sorumluluğu devam ettiğini, davalıların hasardan müteselsilen sorumlu olduklarını, TTK m.1091 gereğince yükleme, boşaltma ve istif işlerinin üçüncü kişilere bırakıldığı durumlarda dahi kaptan yükleme, boşaltma ve istifin denizcilik örf ve usullerine uygun tarzda yapılmasına nezaret etmekle sorumlu olduğunu, hasar tespiti, yetkili uzmanlarca yapıldığından TTK m.1185/2 gereğince bildirime gerek olmadığını, hasar ihbarı bulunmaması halinde dahi diğer delillerin değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,deniz taşıması sırasında hasarlandığı ileri sürülen emtia bedelinin sigortalıya ödenen tazminatın davalılara rücusu için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK nın 1178(1-2).maddesi"Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur."hükmünü haizdir.Hasar ve ziya tespit edildiği takdirde TTK 1185.madde gereği zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanan uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur. TTK 1185/4 maddesine göre ise eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunacağı düzenlenmekle birlikte bu karinelerin aksinin ispat olunabileceği de belirtilmiştir.

Sigortalı ....adına Nakliyat Emtia Sigorta poliçesi düzenlemiş olup dava dışı sigortalı, İngiltere' de mukim alıcıya 28.07.2017 tarihli faturalar içeriği emtiayı sattığı, emtianın nihai alıcıya teslim edilmek üzere Türkiye'den Amerika'ya taşındığı, Davalı ...Ltd.Şti.'nin deniz taşıma işini ve lashing hizmeti vermeyi üstlendiği, Davalı akdi taşıyıcının emtia yükleme limanına gitmeden önce 27.07.2017 tarihinde Dilovası- ... depo sahasında yüklerin bağlanması ve sabitlenmesini ifa ettiği, bu hizmet verildikten sonra dosyaya ibraz edilen ....A.Ş nin gözetim ve fotoğraflı raporu ile sabit olduğu üzere lashing hizmetinin uygunluğunun tasdik edildiği ve görsel kontroller doğrultusunda paketlerde hasar bulunmadığının tespit edildiği, bu aşamadan sonra konteynerlerın yükleme limanında Baltimore limanına taşınmak üzere gemiye yüklendiği, bu hususun dosyaya ibraz edilen konşimentolar ile sabit olduğu, konşimentolarda CY/CY şerhinin ve ayrıca said to contain şerhi bulunduğu, taşımanın limandan limana yapılacağı ve konteyner içi yükleme ve istiflemenin akdi taşıyan tarafından yapıldığı, ayrıca konşimentolara iç kara nakliyesinin taşımanın parçası olmadığı hususlarının yazıldığı,kapalı ve mühürlü 6 adet konteynerda taşınan emtianın varış limanından sonra eşyanın alıcının Miami'de bulunan tesislerine nasıl taşındığı ve iç kara nakliyesi hususunda belge ibraz edilmemiştir.07.11.2017 tarihli ...

şirketi çalışanları tarafından imzalanan talep tarihi 02.10.2017 olan hasar durum raporunda tahliye ... nolu konteyner içindeki ... nolu bobindeki yaklaşık 0,80 metrik tonun hasarlı olduğunun tespit edildiği , tutanağın tarafların veya temsilcilerinin imzasını taşımadığı gibi resmi makam ve merciler tarafından düzenlenen bir tutanak olmadığı,hasarın sigortalı tarafından 16.01.2018 tarihli ihtarname davalı ... ihtar edildiği anlaşılmaktadır. Anlatılan taşıma sürecine göre paslanmaz çelik sac emtiadaki hasar yönünden, 25.01.2018 tarihli ekspertiz raporunda evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda rulo ambalajının orta göbek kısmından yırtıldığı, yırtık yere denk gelen rulonun iç sarımlarında ise darbeye bağlı ezilme şeklinde hasarın oluştuğunun tespit edildiği, mevcut bulgu ve tecrübelere istinaden, konu hasarın, çelik ruloların, konteynerler içerisine yüklenmesi sırasında, forklift bıçak darbesine maruz kalması sonucu oluştuğu görüşüne varıldığı ancak darbeye bağlı ezilme nedeniyle sigorta eksperinin tecrübesel bir varsayıma ulaştığı, çünkü hasarın oluş şekli göz önüne alınırsa sac ruloların yüklenmesi sırasında forklift bıçak darbesine maruz kalması mümkün ise de boşaltılması aşamasında da bunun meydana gelmesinin mümkün olduğunun dikkate alınması gerektiği,bilirkişi raporunda fotoğrafların incelemesinde boşaltma limanında rulonun lashingleri açılmadan evvel hasar tesbit edilemediği ,hasarın lashing açıldıktan sonra çekilen resimlerde göründüğünün beyan edilmesine göre emtianın yükletilmesi sırasında oluştuğunu kabule yarar bir veri dosyada bulunmamaktadır.Hasar durum raporu da talep tarihinden yaklaşık bir ay sonra yapıldığı ve sadece hasarın varlığını tesbit ettiği ,hasarın ne şekilde oluştuğunu belirlemeye yarar bir tesbit de bulunmamaktadır.TTK nın 1185/1 maddesi gereğince usulüne uygun ve süresi içinde hasar ihbarı yapılmadığı,usulüne uygun hasar tespiti ve bildirimi olmadığından TTK 1185/4 madde uyarınca konşimentoda yazılı olduğu gibi eşyanın teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir.Davacı taraf sadece ekspertiz raporuna dayanmakta olup emtiada darbeye bağlı ezilmenin olduğu sabit ise de bunun yükleme sırasındaki forklift bıçak darbesine maruz kalması nedeniyle oluştuğu sadece tecrübesel bir varsayıma dayanmakta ve somut delille desteklenmemiştir.Aksine,yükleme sırasında denetim firmasının fotoğraflı raporu ile tahliye sırasında çekilen fotoğrafların karşılaştırılması sonucunda yükleme sırasında hasar olmadığı da belirlenmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı tarafın TTK 1185/4 madde de yer alan karinenin aksini ispat edemediğinden davanın reddine ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile kalan 327,20-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı Esna tarafından yapılan 19-TL yargı giderinin davacıdan alınarak davalı ...ltd.ştine verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/06/2024