Çekle ödeme iddiasında çekin akıbeti araştırılmadan hüküm kurulamaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1000

KARAR NO 2021/1096

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/02/2019

NUMARASI 2017/143Esas- 2019/94 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/07/2021

Davanın kısmen kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; ödenmeyen fatura bedelinin tahsili için başlatılan takibe davalı tarafından haksız yere itiraz edildiğini, takibe dayanak alacağın 11.05.2015 tarihli ... nolu faturada ve muhasebe kayıtlarında görünen satıştan kaynaklandığını,cari hesaplar incelendiğinde, yapılan 100.000-TL kısmi ödeme tenzil edildikten sonra bakiye borcun 188.280,10-TL olduğunu, cari hesaba istinaden 200.000-TL'yi verilen 08.03.2016 tarihinde yapmış ise de, çekin karşılıksız çıktığını beyanla itirazın iptaline ve davalının %20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının dava ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu borcun müvekkili tarafından 11.09.2015 tarihinde tutanak imza karşılığı teslim edilen 200.000-TLbedelli çekle ödendiğini, ancak karşılıksız çıkması üzerine bankayla yapılan görüşmede çekin karşılıksız çıkmadığını, tahrifat nedeni ile işleme alınmadığının bildirildiğini, bu nedenle çekin iadesinin kabul edilmediğini, uyuşmazlığın kendilerinden değil bizzat davacı ile dava dışı 3. kişi keşideci arasındaki uyuşmazlıktan kaynaklandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; takibe konu fatura ve alım-satım ilişkisine binaen verilen çekin ödendiği H.M.K.'nın 200. ve devamı maddeleri gereğince davalı tarafından ispat edilmediğinden davanın asıl alacak yönünden kabulü ile itirazın iptali ile davalının %20 tazminat ile mahkumiyetine faize ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili ; davacıya ödeme için çek verildiğini, çekin karşılıksız çıkmadığını, çek üzerinde tahrifat bulunması nedeni ile çekin muhatap banka tarafından işleme alınmadığını,davacı tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediğini, davalı kayıtlarına göre davalının davacıdan 11.781,90-TL alacaklı olduğunu,davacının çek tarihini değiştirmek sureti ile çeki tahrif ettiğini ve çeki süresinde muhatap bankaya ibraz etmediğini, çekin kendilerine iade edilmediğini, davacı tarafça sunulan çek iade tutanağının sehven davacıda unutulan tutanak olduğunu,gerçekte çekin davacı uhdesinde olduğunu, TTK 808 maddesi gereğince süresinde çeki muhatap bankaya ibraz etmeyen hamilin tüm sorumlulara karşı kambiyo hukukundan doğan müracaat hakkını kaybederek müvekkilini zarara uğrattığını, tahrif edilmiş çekte sorumluluğun davacıda olduğunu,yargılama sırasında davacının ticari defterlerini ibraz etmediğini, davalının kayıtları incelendiğinde de, davalının davacıdan alacaklı olduğunu, yapılan açıklamalar doğrultusunda çekle borcunu ödeyen davalının tekerrüren yeniden ödemek zorunda kalacağını,mahkemenin gerekçesinde çekin itfa amacı ile verildiğinin doğrulandığını,ancak ispat külfetinin davalı tarafa geçtiğinin belirterek karar verildiğini ispat külfetinin fatura alacağı olduğunu iddia eden davacıda olduğunu, ayrıca kendileri tarafından yemin deliline dayanılmasına rağmen yemin teklifinde bulunma hakkının hatırlatılmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İ.İ.K.'nın 67. maddesi gereğince cari hesaba dayalı alacak nedeni ile yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Davacı tarafından başlatılan icra takibinin dayanağı, davalıda bulunan cari hesap alacağına ilişkindir. Davalı cevap dilekçesinde borca karşılık 29.01.2016 tarihli 200.000-TL lik çekle ödeme yaptığını ,çekin ödenmemesinin sebebinin karşılıksız çıkması değil çekin davacı tarafından tahrif edilmesi olduğunu ,çeki tahrif eden davacının kendisini zarara uğrattığını çek ile ödeme yapıldığının kabulü gerektiğini savunmuştur. TTK'nun 90/1-(c) maddesinde bir ticari senedin cari hesaba kaydı, bedelinin alınmış olması hâlinde geçerli olmak şartıyla yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir.

Davacı tarafından yapılan takip kambiyo senetlerine mahsus yolla yapılan takip olmayıp faturaya dayalı cari hesap alacağına ilişkindir.Davalı tarafından borca karşılık verilen ancak süresinde muhatap bankaya ibraz edilmeyen çek nedeni ile alacaklı kambiyo hukukundan kaynaklanan takip yapamayacak ise de iş bu çek yazılı delil başlangıcı niteliğindedir.Davacı tarafından dosyaya sunulan 08.03.2016 tarihli "müşteri çeki iade bordrosu" başlıklı belge ile çekin davalıya teslim edildiği ileri sürülmüştür.Davalı yan bu belgenin gerçek olmadığı konusunda cevap dilekçesinde beyanda bulunmuş ve bu konuda yemin deliline dayanmıştır. Çek bilgileri dosyada mevcut olduğu halde mahkemece çekin akıbeti konusunda bir araştırma yapılmamıştır.Öncelikle ;çekin neden ödenmediği karşılıksız olup olmadığı ,çekin bankaya iade edilip edilmediği bankadan sorularak tesbit edilmelidir.Çekin ödenmediği her iki tarafın kabulünde ise de ;

çekin ödenmeme sebebi ,bankaya iade edilmiş ise kim tarafından iade edildiği ve çekin kimin elinde bulunduğu hususları belirlenmek,davalının savunmaları değerlendirilmek üzere gerekli tahkikatın yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, 6100 sayılı HMK.'nun 353(1)-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/143Esas-2019/94 Karar sayılı ve 06/02/2019 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı tarafından yatırılan 3.214,30-TL istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.06/07/2021