Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Çek istirdadında ispat yükü ve kötüniyet/ağır kusur koşulu
2019/2064 E. 2022/415 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke bağlı istirdat/menfi tespit davalarında ispat yükü davacıdadır; davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur; bu, çekin mücerretlik vasfının bir sonucudur. Çekin üçüncü bir kişiye teslim edilmek üzere cirolandığı iddiası yazılı delille ispatlanmadıkça, ciro silsilesi düzgün olan ve imzası çekişmesiz olan çek nedeniyle hamile…
çek istirdadımenfi tespitmücerretlikciroyetkili hamilkötüniyet
-
Rızası dışında elden çıkan çekte kötüniyetli iktisap ile istirdat
2019/2034 E. 2022/368 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır. Davalının çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü bulunmadığından, davacının bu üç unsuru kanıtlaması gerekir; çekin şirket eski çalışanının hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu işleyerek şirket bilgisi/rızası dışında elden çıkardığının ceza mahkemesi ve icra hukuk mahkemesi kararlarıyla desteklenmesi halinde, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır…
çek istirdadıyetkili hamilkötüniyetli iktisapağır kusurmücerretlikmenfi tespit
-
Tahsil cirolu çeki temlik cirosuyla alan faktoring şirketinin ağır kusuru
2019/2070 E. 2022/365 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve son hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır; dava son hamile karşı açılmalıdır. Faktoring şirketleri, alacağı devralırken 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca faturaya konu satışın gerçekliği ve tarafların güvenilirliği hakkında araştırma/istihbarat yapmak zorundadır; bu araştırmanın yapıldığına dair delil sunulmaması ve tahsil cirosu bulunan bir çekin TTK 688'e aykırı olarak temlik cirosuyla…
çek istirdadıyetkili hamilağır kusurkötüniyettahsil cirosutemlik cirosu
-
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetki ve teselsül sorumluluğu
2022/350 E. 2022/378 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, bononun düzenleme yeri mahkemesi de yetkilidir (TTK 777/3); senette yetkili kılınan mahkeme, teselsül karinesi (TTK 7/1) nedeniyle müteselsil sorumlu diğer borçluları da bağlar (HMK 17). Düzenleyen borçluya karşı ihtiyati haciz talebi için bononun vadesinin gelmiş ve süresinde ibraz edilmiş olması yeterlidir; ancak lehdar gibi müracaat borçlularına başvurabilmek için ayrıca ödememe protestosunun yapılmış olması gerekir; protesto muacceliyet veya temerrüt ihtarı değil, müracaat hakkının kullanılma koşuludur.…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazbonoprotestomüteselsil sorumlulukteselsül karinesi
-
Kambiyo senedinden doğan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme
2022/450 E. 2022/386 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve İİK 50 üzerinden HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; alacaklı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talep edemez, yetkili yer borçlunun yerleşim yeri, senedin keşide yeri veya ödeme yeridir. Yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazının reddi hukuka aykırıdır; bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden BAM, ilk derece kararını kaldırarak itirazı kabul edip yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına doğrudan karar verebilir.
ihtiyati hacizyetki itirazıkambiyo senediçekaranacak alacakyetkisizlik nedeniyle kaldırma
-
Teminat senedi iddiasının yazılı delille ispatı zorunluluğu
2019/2046 E. 2022/328 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bono gibi kambiyo senetleri, temel ilişkiden bağımsız, soyut bir borç ilişkisini ifade eder; bu nedenle bir kambiyo senediyle borç altına giren kişi, senedin teminat amacıyla verildiğini iddia ediyorsa bu hususu yazılı delille kanıtlamak zorundadır. Senet malen kayıtlı olup her iki taraf da bu kaydı kendi lehine talil etse dahi (davacı teminat için verildiğini, davalı borç para karşılığı alındığını ileri sürse dahi) ispat yükü değişmez ve teminat iddiasını ileri süren taraf üzerinde kalır. Yazılı delil bulunmadığı hallerde, senedin karşı tarafta…
menfi tespitbonokambiyo senedisoyutluk prensibi (mücerretlik)teminat senediispat yükü
-
Protokolde belirtilen şartın gerçekleşmemesi halinde çek bedelinin talep edilememesi
2019/1823 E. 2022/326 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir protokolde edimin ifası (örn. çekin teslimi) belirli bir şartın (belge alınması gibi) gerçekleşmesine bağlanmışsa ve şartın gerçekleşmemesi hâlinde ne yapılacağına, cezai şarta veya alternatif bir teslim hükmüne ilişkin açık bir düzenleme protokolde yer almıyorsa, şartın gerçekleşmemesi durumunda edimin talep edilmesi mümkün değildir; şartı yerine getirmekle yükümlü tarafın kusuruyla şartın gerçekleşmemiş olması da bu sonucu değiştirmez. Ayrıca, çeki yediemin/mutemet sıfatıyla elinde bulunduran tarafın sorumluluğu, ancak asıl yükümlü tarafın…
hisse devir sözleşmesiprotokolşarta bağlı edimcezai şartyediemin/mutemetçek bedeli talebi
-
Gayrinakit kredi riskinde kefil sorumluluğu için sözleşmede açık hüküm gerekir
2019/1831 E. 2022/238 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Banka tarafından açılan bir kredi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, çek karşılığı ödeme (gayrinakdi kredi/depo) riskinden kaynaklanan borçtan müteselsil kefillerin sorumlu tutulabilmesi için, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği bankaya yüklenen bu ödeme külfetinin kefile yansıtılacağına dair kredi/kefalet sözleşmesinde açık bir hüküm bulunması gerekir; böyle bir hüküm yoksa gayrinakit alacaktan sadece asıl borçlu sorumlu tutulur, kefiller bu kalemden sorumlu tutulamaz.
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayrinakit kredi/çek riskidepo talebi5941 sayılı Çek Kanunu
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte sebepsiz zenginleşme zamanaşımı
2022/254 E. 2022/220 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresinde ibraz edilmeyen çekin hamili, keşideci dahil önceki çek borçlularına kambiyo ilişkisi içinde başvuramaz; taraflar arasında temel ilişki bulunmuyorsa hamil, alacağını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, çeklerin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıl içinde talep edebilir. Bu bir yıllık sürenin başlangıcı çeklerin zamanaşımına uğradığı tarihtir; çek bedeline karşılık verildiği ileri sürülen bir taşınmazın sonradan iptaline ilişkin kararın kesinleşme tarihi, temel ilişkinin açıkça ispatlanmadığı hallerde bu süre…
menfi tespititirazın iptaliçekte zamanaşımısebepsiz zenginleşmetemel ilişkikambiyo senedi
-
Kambiyo senedine imza itirazı, ihtiyati hacze itiraz sebebi değildir
2022/253 E. 2022/217 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz kararına karşı İİK 265 uyarınca yapılabilecek itiraz sebepleri, ihtiyati haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminatla sınırlıdır. Dayanılan senetteki imzanın borçluya ait olmadığı yönündeki itiraz, bu sebepler arasında yer almadığından ihtiyati haciz aşamasında incelenemez; borçlu bu iddiasını ancak açacağı menfi tespit davasında ileri sürebilir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazimza itirazıkambiyo senedimenfi tespit davasıyaklaşık ispat
-
Çalıntı çekte hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ispat yükü davacıdadır
2019/1648 E. 2022/160 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek rızası hilafına elinden çıkan meşru hamilin, çeki elinde bulunduran yeni hamile karşı çeki geri alabilmesi için, yeni hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlaması gerekir; hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından aksi kabul çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. Ayrıca imzaların istiklali ilkesi gereği, lehdar-ciranta, kendisinden sonraki cirantanın imzasının sahteliğini hamile karşı ileri süremez; hamilin kötüniyeti/ağır kusuru hususunda yemin deliline başvurulamaz.
çek istirdadımenfi tespitkötüniyetli/ağır kusurlu iktisapmücerretlik ilkesiimzaların istiklali ilkesiyetkili hamil
-
Bonoda 'teminat için verilmiştir' ibaresinin ispat yükü
2019/1778 E. 2022/155 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir bono üzerinde yer alan salt 'teminat için verilmiştir' ibaresi, senedin hangi hukuki ilişkinin teminatı olarak verildiği açıkça belirtilmedikçe ve buna ilişkin başka bir sözleşmede atıf bulunmadıkça, teminat senedi olduğu iddiasının ispatı için tek başına yeterli değildir; ispat yükü bu iddiayı ileri süren borçluya aittir ve iddia yazılı delille ispatlanmalıdır. Alacaklının soruşturma/ceza yargılaması aşamasındaki beyanları, teminat iddiasının açık ikrarı niteliğinde değilse delil olarak yeterli sayılmaz; davacının yemin deliline dayanması halinde…
bonoteminat senedimenfi tespitispat yüküyemin delilikambiyo senedi
-
Çalıntı çekte bankanın ağır kusurlu iktisabı nedeniyle istirdat
2019/1561 E. 2022/177 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekte rehin cirosuna ilişkin TTK 689. maddeye TTK 818'de atıf bulunmadığından, çekin teminat amacıyla (gizli rehin cirosu ile) devri geçerli bir ciro sayılmaz ve bu şekilde çeki devralan kişi yetkili hamil olmayıp çeke dayalı hakları kullanamaz. Bankanın, çeki teslim almadan önce sorgulama imkânı bulunduğu halde bunu yapmaksızın çalıntı/ödeme yasaklı bir çeki teminat olarak iktisap etmesi, kötü niyet oluşturmasa da ağır kusur oluşturur ve ödenen bedelin istirdadına hükmedilmesini gerektirir; istirdat tutarı davalının icra dosyasından fiilen tahsil…
istirdatgizli rehin cirosuyetkili hamilağır kusurkötü niyetçek iptali
-
Süresi dolan tazmin edilmeyen teminat mektubu depo talebi konusuz kalır
2019/2148 E. 2022/182 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek defterinin teslimi, hesap sahibi ile banka arasında dönülemeyecek bir gayrinakdi kredi sözleşmesi hükmünde olup bankaya çek karşılığı ödeme yükümlülüğü yükler; ancak kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin bu depo yükümlülüğünden sorumlu tutulabilmesi için kredi sözleşmesinde açık hüküm bulunması gerekir. Risk gerçekleşmeden (teminat mektubunun tazmini talep edilmeden) depo talep etme yetkisi, alacağın mevcut ve istenebilir olduğunu göstermez; teminat mektubunun süresi tazmin talebi olmadan sona ererse risk gerçekleşme ihtimali kalmadığından…
itirazın iptaliçek taahhüt kredisigayrinakdi krediteminat mektubumüteselsil kefaletdepo talebi
-
Boş çek yaprağının çalınması: hamil olmayanın iptal talebinde hukuki yarar yokluğu
2022/227 E. 2022/190 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; henüz keşide edilmemiş ve keşideciye/hesap sahibine teslim edilmemiş boş çek yaprakları, kanunda sayılan unsurları taşımadığından kıymetli evrak (çek) vasfını haiz değildir. Böyle bir yaprağın çalınması halinde, çekin hamili bulunmayan kişinin (çeki dolduracak keşideci dahi olsa) iptal davası açmakta hukuki yararı yoktur; keşidecinin korunması yolu, çek doldurularak ibraz edildiğinde hak talep eden kişiye karşı açılacak olumsuz tespit davasıdır.
zayi nedeniyle çek iptalihamilkıymetly evrak vasfıboş çek yaprağıhukuki yarardava şartı
-
İhtiyati tedbir teminatının nemalandırılması talebinin reddi
2022/131 E. 2022/142 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir veya benzeri işlemler nedeniyle mahkeme veznesine yatırılan nakit teminatın nemalandırılması, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 36/1. maddesinde ve İİK'nun 134/5. maddesinde açıkça sayılan istisnalar dışında talep edilemez; bu tür paraların neması kanunen Devlet'e ait olup, kanunda öngörülmeyen hallerde tarafların nemalandırma talebinde bulunması mümkün değildir.
ihtiyati tedbirteminatnemaHarçlar Kanunuistirdat davasıkambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip
-
Çalıntı çekte bankanın ağır kusuru ve menfi tespitte aktif husumet yokluğu
2019/1788 E. 2022/46 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca çekin rıza dışı elden çıkması halinde, yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür; ispat yükü rıza dışı elden çıktığını ileri süren hamildedir. Muhatap bankaya ödeme yasağı bildirildikten sonra çeki iktisap eden bankanın gerekli araştırmayı yapmaması ağır kusur oluşturur. Ancak menfi tespit davası, ancak çekle ilgili sıfatı bulunan ve kendisine yönelik icra takibi bulunan kişi tarafından açılabilir; çekte sıfatı olmayan ve icra takibine muhatap olmayan…
menfi tespitistirdatrıza dışı elden çıkmaağır kusurkötüniyetle iktisapaktif dava ehliyeti
-
Çekin rızası dışında elinden çıkması ve kötüniyetli iktisap ile istirdat
2019/1785 E. 2022/47 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekin istirdadı davasında davacı, çekte yetkili hamil olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını; buna karşılık çeki elinde bulunduran davalının bu çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü bulunmadığından, ciro zincirindeki bir imzanın sahteliği tek başına çekin geçersizliğine yol açmaz; ancak somut olayda temsil yetkisine aykırı (tek imzalı) ciro nedeniyle cironun geçersizliğinin İcra Hukuk Mahkemesince tespit edilmiş…
çek istirdadıTTK 792TTK 790yetkili hamilkambiyo senetlerinin mücerretliğikötüniyetli iktisap
-
Bekletici mesele yapılan ceza dosyasının sonucu araştırılmadan hüküm kurulamaz
2019/1168 E. 2022/86 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin sorumlulukla ilgili hükümleriyle ve beraat kararıyla bağlı olmasa da; aynı olayla ilgili devam eden veya sonuçlanmış bir ceza yargılamasında, tarafların kusur durumunu etkileyebilecek delil ve tespitler (mesaj kayıtları, HTS kayıtları, soruşturma dosyaları) mevcutsa, bu delilleri getirterek incelemeden ve gerekirse ceza dava dosyasının sonucunu bekletici mesele yaparak değerlendirmeden hüküm kuramaz; aksi halde eksik inceleme nedeniyle karar kaldırılır.
bekletici meselemüterafik kusurceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamasıEFT ile yetkisiz para çekimibankanın müşteri tanıma zafiyeti
-
Bonoda malen kaydı ve aval verenin itiraz edememesi
2019/1773 E. 2022/56 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bonoda 'malen' kaydı bulunması halinde, bu kayıt bono karşılığında mal teslim edildiği yönünde bir karine oluşturur; kaydın aksini iddia eden taraf bunu yazılı delille kanıtlamak zorundadır. Aval veren, teminat altına aldığı borcun şekle ait noksanlık dışındaki sebeplerle geçersizliğini ya da temel ilişkiye dayalı itiraz ve defileri ileri süremez. İspat yükü kendisinde olan tarafın dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olması, davanın esasını etkileyecek nitelikte olduğundan, bu husus göz ardı edilerek karar verilmesi hükmün kaldırılmasını…
bonomalen kaydısoyutluk (mücerretlik) prensibiavalispat yüküyemin delili
-
Bonodaki yetki sözleşmesinin tacir olmayan avalisti bağlaması
2022/61 E. 2022/111 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedinde tacirler arasında akdedilen yetki sözleşmesi, senedin kambiyo senedi niteliği gözetildiğinde, senette avalist olarak yer alan ve kendisi tacir olmayan kişiyi de bağlar; bu durumda yetki sözleşmesinde belirlenen mahkeme, avalist bakımından da yetkilidir.
ihtiyati hacizyetki itirazıyetki sözleşmesiavalistbonokambiyo senedi
-
İstinaf başvurusunun süresinden sonra yapılması nedeniyle usulden reddi
2022/83 E. 2022/26 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun usulden reddi
İlk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu, HMK 345. maddede öngörülen iki haftalık süre içinde yapılmamışsa, HMK 346/1. maddesi uyarınca süre yönünden usulden reddedilir. Sürenin hesabında HMK 92. madde uygulanır; hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne denk gelen haftanın sonunda sona erer.
istinaf süresihak düşürücü süreusulden retkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmesinin ve icra takibinin tedbiren önlenmesi
2021/2281 E. 2021/1997 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek nedeniyle açılan menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72/2 ile HMK 389 vd. hükümleri birlikte uygulanır; yaklaşık ispat şartının sağlandığı kabul edilip icra takibinin durdurulmasına karar verilmişse, kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da aynı gerekçeyle çeklerin ibrazında ödenmemesine de karar verilmesi gerekir; aksi halde icra takibinin durdurulmasıyla ödemeden men talebinin reddi arasında çelişki doğar ve bu çelişki istinafta düzeltilir.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispaticra takibinin durdurulmasıödemeden menkarşılıksız çek
-
Keşidecinin zayi çek yaprakları için ödeme yasağı talep edememesi
2021/1872 E. 2021/1999 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek hesabı sahibi/keşideci, henüz keşide edilmemiş (kambiyo vasfını haiz olmayan) boş çek yapraklarının zayi olması nedeniyle iptal davası açmış olsa bile, bu davada çeklere ödeme yasağı konulmasını isteyemez; çünkü kanun keşideciye zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı tanımadığı gibi hesap sahibine ödemeden men yetkisi de tanımamıştır. Bu koruma, çek yaprağının sonradan doldurulup hak iddia eden bir hamil ortaya çıkması halinde, o hamile karşı açılacak menfi tespit davası yoluyla sağlanabilir.
çek iptali (zayi)ihtiyati tedbirödeme yasağımenfi tespit davasıkambiyo vasfıkeşideci
-
Kayıp bagajda Montreal Konvansiyonu sorumluluk sınırının uygulanması
2019/1380 E. 2021/1951 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası hava taşımacılığında bagaj kaybından kaynaklanan tazminat taleplerinde Montreal Konvansiyonu uygulanır; ancak yolcu bagajının kaybında, yük taşımasına ilişkin kilogram başına özel çekme hakkı hesaplama yöntemi değil, yolcu başına maksimum sınırlı sorumluluk limiti (Konvansiyonun ilgili maddesinde belirlenen SDR miktarı) esas alınır. Bagajda taşınması makul ve mutad olan eşyaların değeri, bir kısmı belgesiz olsa da TBK m.50 hükmü çerçevesinde hakim tarafından hakkaniyete uygun olarak takdir edilebilir; hesaplanan toplam zarar Konvansiyondaki…
Montreal Konvansiyonuhava taşıyıcısının sorumluluğuSDR (özel çekme hakkı)sorumluluk sınırıbagaj kaybıTBK m.50 hakimin zarar belirlemesi
-
Zayi nedeniyle çek iptali kararının, çekin aslı bulunmuşsa iptali
2019/1726 E. 2021/1959 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Hasımsız açılan çek zayii davası sonucu verilen iptal kararı, maddi hukuk bakımından kesin hüküm teşkil etmeyen tespit niteliğinde bir karardır ve dava dışı kalan ilgilileri bağlamaz. Çekin gerçek hamili olduğunu ileri süren ve çekin zayi olmadığını (aslının elinde bulunduğunu) ispat eden kişi, bu iptal kararının ortadan kaldırılmasını dava yoluyla isteyebilir; bu davada hukuki menfaati bulunduğu kabul edilir. Önceki davada taraf sıfatı bulunmadığı için müdahale talebi reddedilen ilgilinin, sonradan açtığı bu iptal davasına sebebiyet verdiğinden söz…
çek zayiiçekin iptali kararının iptalihasımsız davatespit niteliğinde kararhukuki menfaatsenedin teşhis fonksiyonu
-
Çekin rıza dışı elden çıktığı ispatlanamazsa istirdat talebi reddedilir
2019/1655 E. 2021/1960 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdadı davasında davacı hamil; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmek zorundadır. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur. Çek üzerindeki ciranta imzasının sahte olduğunun tespiti, tek başına çekin rıza dışı elden çıktığının kabulüne yeterli değildir; taraflar arasında önceye dayalı yoğun ticari ilişki ve çek alışverişi bulunması, çekin ticari ilişki kapsamında rızaen verildiğini…
çekin istirdadıyetkili hamillikçekin mücerretlik vasfıkötüniyetli iktisapağır kusurlu iktisapciro
-
Tahsile verilen çeki kaybeden bankanın vekil sıfatıyla sorumluluğu
2021/2220 E. 2021/1991 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Tahsil amacıyla kendisine ibraz edilen çeki kaybeden banka ile hamil arasındaki ilişki tahsil cirosuna dayalı vekalet ilişkisidir; vekil hamil konumundaki bankanın çekin kaybedilmesinden sorumlu tutulabilmesi için hamilin, mal varlığı bulunan çek borçlusu ve müracaat borçlularından alacağını tahsil edememiş veya ispat zorluğu çekmeksizin borçluların mallarını elden çıkarması nedeniyle alacağını tahsil edememiş olması gerekir. Çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiş olması halinde hamil, bu karara istinaden keşideciye ve asıl ilişkiye dayalı olarak…
vekil hamiltahsil cirosuçekin zayi nedeniyle iptaliilliyet bağımüracaat borçlusuvekalet sorumluluğu
-
Karşılıksız çekte banka kusuru ve müterafik kusur indirimi
2019/1465 E. 2021/1924 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek hesabı açılışında banka, hesap sahibinin yasaklı olup olmadığını ve sosyo-ekonomik durumunu araştırmak ve buna ilişkin belgeleri temin edip muhafaza etmekle yükümlüdür; bu araştırma yapılmadan hesap açılıp çek karnesi verilmişse ve çek karşılıksız çıkmışsa banka kusurludur. Zarar gören tarafın da çeki alırken gerekli araştırmayı yapmamış olması müterafik kusur oluşturur ve zarardan indirim yapılmasını gerektirir. Ayrıca belirsiz alacak davasında dava değeri ıslahla artırılmış olsa da alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilir;…
karşılıksız çekbankanın araştırma yükümlülüğümüterafik kusurbelirsiz alacak davasıfaiz başlangıç tarihiaciz vesikası
-
Bonodaki keşideci imzasının sahteliği - mutlak defi - menfi tespit
2019/1742 E. 2021/1925 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir senette keşideci/borçlu imzasının sahte olduğu grafolojik inceleme ile sabit olduğunda, imza sahteliği senedin hükümsüzlüğüne yönelik mutlak bir defidir ve iyiniyetli hamil dahil her hamile karşı ileri sürülebilir; bu husus bir kez teknik incelemeyle ve destekleyici delillerle (örn. ceza mahkemesi mahkumiyet hükmü) sabit olduğunda, ek bilirkişi incelemesi (yeni heyet veya Adli Tıp Genel Kurulu) yaptırılmasına gerek yoktur.
menfi tespitmutlak definispi (kişisel) defikambiyo senetlerine ilişkin işlemlerdeki emniyetin korunmasıiyiniyetli hamilimza sahteliği