6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhtiyati tedbir teminatının nemalandırılması talebinin reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/131 E. 2022/142 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir veya benzeri işlemler nedeniyle mahkeme veznesine yatırılan nakit teminatın nemalandırılması, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 36/1. maddesinde ve İİK'nun 134/5. maddesinde açıkça sayılan istisnalar dışında talep edilemez; bu tür paraların neması kanunen Devlet'e ait olup, kanunda öngörülmeyen hallerde tarafların nemalandırma talebinde bulunması mümkün değildir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati tedbir nedeniyle yatırılan nakit teminatın nemalandırılması talebi → ret

İddia: Davalı vekili, yatırılan teminat miktarının ülkenin ekonomik koşulları nedeniyle alacağın tahsil edilememesinden kaynaklanan zararı karşılama özelliğini kaybettiğini, nemalandırma yapılmaması halinde tek kazanç sağlayanın paranın yattığı bankanın olacağını, nemalandırma yapılması halinde tarafların zararlarının elde edilen nemadan karşılanabileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 36/1. maddesi uyarınca mahkemeler ve icra daireleri tarafından adli ve idari işlemler ile takip işlemlerinden dolayı herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatler Devlet'e aittir; şüyuun giderilmesinden hasıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar bu hükmün istisnasıdır. İİK'nun 134/5. maddesinde ise ihalenin feshine ilişkin şikayet sonucu verilecek karar kesinleşinceye kadar ihale bedelinin bankalarda nemalandırılacağı ve kesinleşme üzerine nemalarıyla birlikte hak sahiplerine ödeneceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre mahkemece takdir olunan teminatın bankaya yatırılması halinde paranın neması Devlet'e ait olacağından, bu paranın davanın taraflarınca nemalandırılmasının talep edilmesi mümkün değildir. Nemalandırmaya ilişkin düzenlemeler yasa koyucu tarafından tahdidi olarak belirlenmiştir; yasa koyucunun iradesi tüm alınan paraların nemalandırılması yönünde olsaydı hangi hallerde nemalandırma yapılacağının ayrıca belirtilmesine gerek kalmazdı. Belirtilen istisnaların yorum yoluyla genişletilmesi ve bu konuda yasal bir boşluk bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Mahkeme veznesine ihtiyati tedbir/teminat amacıyla yatırılan nakit paraların nemalandırılması talebinin, 492 sayılı Harçlar Kanunu 36/1 ve İİK 134/5'te sayılan istisnalar dışında kabul edilemeyeceğine ilişkin genel bir kural ortaya koyması nedeniyle emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir teminat nema Harçlar Kanunu istirdat davası kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip

Atıf yapılan mevzuat: Harçlar Kanunu — Harçlar Kanunu 36/1 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 134/5

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/131

KARAR NO 2022/142

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/11/2021 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/640 Esas

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022

İlk Derece Mahkemesince verilen 23/11/2021 tarihli ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Keşidecisi müvekkil ... Ltd. Şti. olan ... Bankası Dudullu/İstanbul Şubesi ... çek matbu seri nolu 11.09.2021 keşide tarihli 200.000-TL bedelli çekin lehdar ... A.Ş. tarafından ... AŞ’ ye gönderilmek üzere ... Kargo Parkop Şubesine 30/07/2021 tarihinde teslim edildiğini ancak çeklerin yer aldığı kargo gönderisinin 02/08/2021 tarihinde teslimat aracından çalındığını, Bursa 2. ATM nin 2021/635 Esas sayılı dosya ile dava konusu çeke ilişkin ödemeden yasaklama kararı verildiğini, çekin müvekkili şirketin ticari ilişkisi bulunmayan ... Ltd. Şti. ye devredilmiş göründüğünü ve ciro zincirini sırasıyla ... – ... ve ... Ltd. Şti.'nin devam ettirdiğini, 13/09/2021 tarihinde ise çekin ...

Bankası A.Ş. Güneşli Şubesinden ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamadığına ilişkin arkasının yazıldığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını beyanla öncelikle alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere mahkemenin uygun göreceği bir teminat kaşılığında icra takibinin durdurulmasını, bu mümkün olmadığı takdirde icra veznesindeki paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 08/10/2021 tarihli ara karar ile; İ.İ.K.'nun 72/3-1.cümle hükmü uyarınca, takipten sonra açılan menfi tespit davalarında, takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesine yasal olanak bulunmadığından davacı vekilinin takibin tedbiren durdurulmasına yönelik talebin reddine; çoğun içinde azında varlığı ilkesi uyarınca, İİK 72/3-2.cümle hükmü kapsamında, icra veznesine yatan paranın tedbiren ve %15'i oranında teminat mukabilinde alacaklıya ödenmemesine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili; davacı tarafından mahkeme veznesine nakit teminat yatırıldığını, Türkiye'deki geçmişten günümüze yaşanan enflasyon nedeniyle her geçen gün davanın ve icra takiplerinin taraflarının telafisi mümkün olmayacak şekilde maddi olarak zarara uğradığını,yatırılan teminatın en yüksek faiz oranında en az 32 günlük zaman diliminden aşağı olmamak üzere nemalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava değerinin %15'i oranında teminat talep edildiğinden ve dosyada yer alan diğer deliller nazara alınarak talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili;yatırılan teminat miktarının ülkenin ekonomik koşulları dikkate alındığında müvekkilinin alacağını tahsil edememesinden kaynaklanan zararı karşılama özelliğini kaybettiğini,nemalandırma yapılmaması halinde, haksız bir şekilde tek kazanç sağlayanın paranın yattığı ve hiçbir hak sahibi olmayan ilgili banka olduğunu,nemalandırma yapılması halinde ilgili tarafların zararlarının elde edilen nemadan karşılanacağını ve dava sonunda zararların tazmini için dava açılmasına dahi gerek kalmayacağını ileri sürerek, kararın kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep ihtiyati tedbir kararı nedeniyle alınan nakit teminatın bankada nemalandırılması istemine ilişkindir. 492 Sayılı Harçlar Kanununun 36/1. maddesi; "Mahkemeler, ....tarafından adli ve idari işlemler ve takip işlemlerinden dolayı herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlet'e aittir., "Şüyuun giderilmesi neticesinden hasıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar yukarıdaki fıkra hükmünden müstesnadır" düzenlemesi yer almaktadır. İİK nun 134/5. Maddesinde ise; "...İcra Müdürü, ödenen ihale bedeli ile ilgili olarak, ihalenin feshine yönelik şikayet sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar para bankalarda nemalandırılır.

İhalenin feshine ilişkin şikayetin kabulüne veya reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, ihale bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir." düzenlenmiştir. Yasal düzenlemelere göre mahkemece takdir olunan teminatın bankaya yatırılması halinde , paranın neması belirtilen yasal düzenlemede açıkça belirtildiği gibi, Devlet'e ait olacağından, bu paranın davanın tarafları tarafından nemalandırılmasının talep edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Zira nema ,Devlet'e ait bulunmaktadır.Mahkemelerce veya İcra Daireleri tarafından alınan paranın nemalandırılacağına dair düzenlemelerin yasa koyucu tarafından tahdidi olarak belirlendiği ,yasa koyucunun iradesi alınan tüm paraların nemalandırılması yönünde olsa idi ,hangi hallerde nemalandırma yapılacağının belirtilmesine gerek kalmayacağı açıktır.Belirtilen istisnaların yorum yoluyla genişletilmesi,bu konuda yasal bir boşluk bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ,mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde teminat olarak alınan paranın nemalandırılması talebinin kabulü mümkün görülmediğinden talebin reddine yönelik ara kararına ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/02/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/106955 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.