Madde 645 — A) Kıymetli evrakın tanımı
(1) Kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunların içerdikleri hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemediği gibi başkalarına da devredilemez.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 557 nci maddesinin, dil yenileştirmesi dışında özdeşi olan bu hükmün doğrudan kaynağı İsv. BK m. 965’dir. Türk kanun dili anlayışına uygun olduğu için eski metin “ki’li” cümle yapısında da bir değişiklik yapılmasına gerek görülmemiş, mevcut söz dizimi düzeninin Brunner’in ünlü tanımına daha uygun düştüğü düşünülmüştür. Dil arılaştırmasında “bunlarda mündemiç” ibaresinin “bunların içerdikleri” ve “dermeyan edilemediği gibi”nin de “ileri sürülemediği gibi” ibaresiyle tam karşılandığı sonucuna varılmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.557 A) Kıymetli evrakın tarifi: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Boş senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının ispatı
Bonoya karşı tanıkla ispat yasağı ve yazılı delil zorunluluğu
Kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında ispat yükü
Kambiyo senedine dayalı menfi tespitte görevli mahkeme Asliye Ticaret
Temel ilişki tarafı olmayan lehdara dayalı kira nitelendirmesi hatalı
Görevsizlik kararının kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi
Çekte keşide tarihinde yetkisiz temsilcinin ihtiyati hacizden sorumluluğu
İhtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİK 265 ile sınırlı tutulması
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/653 E. 2022/562 K.
Boş senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının ispatı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2019/63 E. 2019/174 K.
Kambiyo senedine dayalı menfi tespitte görevli mahkeme Asliye Ticaret
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/1596 E. 2018/1119 K.
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde senedin ibraz edilmemesi ve yaklaşık ispat
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/1577 E. 2018/1127 K.
Bono aslı sunulmadan ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulu oluşmaz
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/636 E. 2018/594 K.
Bono düzenleme yerinin ilçe adı olması halinde yetkili mahkeme
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/123 E. 2018/184 K.
Lehdarı bizzat alacaklı olan bonoda kredi sözleşmesi ibrazı şartı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/112 E. 2018/145 K.
Çekin ikrah ile alındığı iddiası ihtiyati haciz itirazında dinlenemez
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2017/777 E. 2018/107 K.
Çekte keşide tarihinde yetkisiz temsilcinin ihtiyati hacizden sorumluluğu
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2352 E. 2014/8678 K.
Kesin yetki kuralı
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Türk Ticaret Kanunu'na göre kıymetli evrakı tanımlayan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Senette yer alan hakkın, senetten ayrı olarak ne ileri sürülebilmesi ne de devredilebilmesi
- Senette yer alan hakkın, senetten bağımsız olarak ileri sürülebilmesi ve serbestçe devredilebilmesi
- Senedin yalnızca bir ispat aracı olması, hakkın ise senetten bağımsız biçimde doğması
- Senedin devri için her hâlde borçlunun ayrıca onayının aranması
- Hakkın senede bağlı olması, ancak devrinin teslim gerekmeksizin yapılabilmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.645/1 kıymetli evrakı, içerdiği hak senetten ayrı olarak ne ileri sürülebilen ne de devredilebilen senetler olarak tanımlar; hak senede bağlanmıştır (senede bağlılık/mündemiç hak ilkesi). Bu bağ, kıymetli evrakı hakkın yalnızca ispatına yarayan adi senetten ayırır. B hakkı senetten bağımsız kılarak tanımı tersine çevirir; C senedi ispat aracına indirger; D borçlunun katılımını (m.647/3) kural sayar; E teslim/zilyetlik unsurunu göz ardı eder.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-645 — erişim: 18.08.2026