6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 102 — A) Genel olarak / I - Tanımı

(1) Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir.

(2) Bu Kısımda hüküm bulunmayan hâllerde aracılık eden acentelere Türk Borçlar Kanununun simsarlık sözleşmesi hükümleri, sözleşme yapan acentelere komisyon hükümleri ve bunlarda da hüküm bulunmayan hâllerde vekâlet hükümleri uygulanır.

(3) Taşıma, deniz ticareti, sigorta, turizm gibi alanlara ilişkin özel düzenlemeler saklıdır.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinden alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.116 A) Umumi olarak: I - Tarifi: kismen

Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi bir sıfat olmaksızın bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir. Bu fasılda hüküm bulunmıyan hallerde aracılık eden acenteler hakkında tellallık hükümleri,akit yapan acenteler hakkında komisyon hükümleri ve bunlarda da hüküm bulunmıyan hallerde vekalet hükümleri tatbik olunur.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Kargo şubesi çalışanıyla yapılan acentelik sözleşmesinde bağımsızlık unsuru yokluğu

İşçi-işveren ilişkisi bulunan uyuşmazlıkta görevli mahkeme İş Mahkemesidir

Acentelik sözleşmesinin muvazaalı kabul edilerek görevsizlik kararı

Acente aleyhine doğrudan dava açılamaması ve pasif husumet yokluğu

Sözleşmede taraf sıfatının bulunmaması nedeniyle husumet reddi

Acentenin donatan adına aldığı hizmette taraf sıfatı yokluğu

Römorkaj bedeli iadesinde alacaklı sıfatının donatana ait olması

Taraf sıfatının re'sen gözetilmesi ve kesin hüküm itirazının reddi

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Acentenin zorunlu unsurları

Aşağıdakilerden hangisi TTK m.102 anlamında acentenin zorunlu unsurlarından biri DEĞİLDİR?

  1. Belirli bir yer veya bölge içinde faaliyet göstermesi
  2. İşletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde sürekli olarak aracılık etmesi veya bunları tacir adına yapması
  3. Faaliyeti meslek edinmiş olması
  4. Müvekkil tacirle arasında hizmet (iş) sözleşmesine dayanan bağlı bir konumda bulunması
  5. Bir sözleşmeye dayanarak faaliyette bulunması
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D

TTK m.102/1 acenteyi; ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip OLMAKSIZIN faaliyet gösteren kimse olarak tanımlar. Dolayısıyla müvekkille bağlı (hizmet sözleşmesine dayanan) bir ilişki acentenin unsuru değil, tam tersine onu acentelikten çıkaran bir niteliktir. Bağımsızlık, belirli yer/bölge, süreklilik, sözleşmeye dayanma ve meslek edinme ise gerçek unsurlardır. Acentenin bağımsız bir tacir yardımcısı olarak konumlandırılması, onu işletmeye tabi yardımcılardan ayıran temel ayraçtır.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-102 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.