Madde 102 — A) Genel olarak / I - Tanımı
(1) Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir.
(2) Bu Kısımda hüküm bulunmayan hâllerde aracılık eden acentelere Türk Borçlar Kanununun simsarlık sözleşmesi hükümleri, sözleşme yapan acentelere komisyon hükümleri ve bunlarda da hüküm bulunmayan hâllerde vekâlet hükümleri uygulanır.
(3) Taşıma, deniz ticareti, sigorta, turizm gibi alanlara ilişkin özel düzenlemeler saklıdır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinden alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.116 kismen
Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi bir sıfat olmaksızın bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir. Bu fasılda hüküm bulunmıyan hallerde aracılık eden acenteler hakkında tellallık hükümleri,akit yapan acenteler hakkında komisyon hükümleri ve bunlarda da hüküm bulunmıyan hallerde vekalet hükümleri tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Aşağıdakilerden hangisi TTK m.102 anlamında acentenin zorunlu unsurlarından biri DEĞİLDİR?
- Belirli bir yer veya bölge içinde faaliyet göstermesi
- İşletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde sürekli olarak aracılık etmesi veya bunları tacir adına yapması
- Faaliyeti meslek edinmiş olması
- Müvekkil tacirle arasında hizmet (iş) sözleşmesine dayanan bağlı bir konumda bulunması
- Bir sözleşmeye dayanarak faaliyette bulunması
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.102/1 acenteyi; ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip OLMAKSIZIN faaliyet gösteren kimse olarak tanımlar. Dolayısıyla müvekkille bağlı (hizmet sözleşmesine dayanan) bir ilişki acentenin unsuru değil, tam tersine onu acentelikten çıkaran bir niteliktir. Bağımsızlık, belirli yer/bölge, süreklilik, sözleşmeye dayanma ve meslek edinme ise gerçek unsurlardır. Acentenin bağımsız bir tacir yardımcısı olarak konumlandırılması, onu işletmeye tabi yardımcılardan ayıran temel ayraçtır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-102 — erişim: 20.07.2026