Madde 103 — II - Uygulama alanı
(1) Özel kanunlardaki hükümler saklı olmak üzere, bu Kısım hükümleri şunlar hakkında da uygulanır:
- a) Sözleşmeleri yerli veya yabancı bir tacir hesabına ve kendi adına yapmaya sürekli olarak yetkili bulunanlar.
- b) Türkiye Cumhuriyeti içinde merkez veya şubesi bulunmayan yabancı tacirler ad ve hesabına ülke içinde işlemlerde bulunanlar.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 117 nci maddesinin (2) numaralı bendi Tasarıya alınmamıştır. Çünkü, ne sigorta şirketiyle ne de sigorta ettirenle sürekli bir ilişki içinde bulunmayan aracılara, sürekli ilişkinin varlığının bir tanım unsuru olduğu acente hakkındaki hükümlerin uygulanması uygun değildir. "Sürekli olarak" ibaresi eklenerek hükmün korunması ise, 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası sebebiyle gereksiz görülmüştür.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.117 II - Tatbik sahası: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Yabancı sigortacıya dava için MÖHUK 46 uyarınca Türkiye şube/acente şartı
Sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davada milletlerarası yetki
Sigortadan doğan davada MÖHUK 46 gereği milletlerarası yetki
Kulüp sigortası rücu davasında yurt dışı sigortacıya karşı yetkisizlik
Poliçedeki tahkim kaydının halefiyetle gelen davacıyı bağlamaması
Acentenin yazılı izni olmadan yaptığı indirim satıcıyı bağlamaz
Gümrük beyannamesine ibraz edilen fatura esas alınır, sonradan değişiklik geçersizdir
Ayıp bildirimi ve tespiti olmadan fatura iskontosu ayıp kabulü sayılmaz
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2023/1935 E. 2026/1153 K.
İzafeten davalı gösterilen şirketin acente sayılamaması nedeniyle ret
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2023/1527 E. 2024/1104 K.
Yabancı sigortacıya dava için MÖHUK 46 uyarınca Türkiye şube/acente şartı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/77 E. 2023/931 K.
Acentenin yazılı izni olmadan yaptığı indirim satıcıyı bağlamaz
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/930 E. 2022/1088 K.
Sigortadan doğan davada MÖHUK 46 gereği milletlerarası yetki
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/1054 E. 2021/534 K.
CMR sigorta rücu davasında broker aleyhine husumet ve HMK 124
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/1632 E. 2020/464 K.
Yabancı satıcı adına ülke içinde işlem yapana izafeten husumet
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/949 E. 2019/1388 K.
Rekabet yasağı ihlali nedeniyle cezai şartın tahsili istemi
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5793 E. 2023/1159 K.
Menfi tespit | İhtilaf bulunmadığının tespiti
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.103/1-(a)'da düzenlenen 'sözleşmeleri bir tacir hesabına ve kendi adına yapmaya sürekli yetkili olan kişi', TTK m.102'deki acenteden temelde hangi yönüyle ayrılır?
- İkisi arasında ad ve hesap bakımından hiçbir fark yoktur.
- m.103/1-(a)'daki kişi tek seferlik, m.102'deki acente sürekli faaliyet gösterir.
- m.103/1-(a)'daki kişi ücretsiz, m.102'deki acente ücret karşılığı çalışır.
- m.103/1-(a)'daki kişi sözleşmeleri kendi adına yaparken, m.102'deki acente kural olarak müvekkili (tacir) adına hareket eder.
- m.103/1-(a)'daki kişi yalnızca yabancı tacirler için faaliyet gösterebilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.102'deki acente, sözleşmelerde aracılık eder veya bunları müvekkili (tacir) ADINA yapar. Buna karşılık m.103/1-(a) kapsamındaki kişi, sözleşmeleri bir tacir HESABINA fakat KENDİ ADINA yapmaya sürekli yetkilidir; yani komisyon ilişkisine yaklaşan bir konumdadır. Temel ayrım, sözleşmenin kimin adına yapıldığı (ad ve hesap) noktasındadır. Faaliyetin sürekliliği her iki konumda da bulunduğundan kanun, bu kişiyi de acentelik hükümlerine tabi tutmuştur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-103 — erişim: 18.08.2026