Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Ticari defterin ibrazından kaçınmanın delil değerine etkisi
2018/314 E. 2018/829 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda mahkeme, taraflardan birinin ticari defterlerinin ibrazına usulüne uygun ihtaratla karar verdiği ve bu ihtarata rağmen taraf defterlerini ibraz etmediği takdirde, kanuni şartlara uygun tutulduğu anlaşılan karşı tarafın ticari defter ve kayıtları, ibrazdan kaçınan taraf aleyhine delil niteliğinde kabul edilir; ibrazdan kaçınan taraf, karşı tarafın defterlerine dayanılarak tek taraflı inceleme yapıldığını ileri süremez.
ticari defter ibrazıHMK 222delilitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Ticari defterlerin bitişik depoda saklanması özensizlik sayılamaz
2018/895 E. 2018/729 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi belgesi talebine ilişkin davalarda ticari defter ve belgelerin, işletmenin ticaret sicilinde kayıtlı adresine bitişik bir depoda saklanması, tek başına saklama yükümlülüğüne aykırı bir özensizlik oluşturmaz; şirket merkezinde muhafaza hayatın olağan akışına uygundur. Ayrıca zayi belgesi davası çekişmesiz yargıya tabi olduğundan mahkeme, davacının iddia ve delilleriyle bağlı kalmaksızın, defterlerin tasdik durumu, vergi incelemesi yapılıp yapılmadığı gibi hususlarda vergi dairesi ve SGK gibi kurumlardan da re'sen araştırma yaparak karar vermek…
zayi belgesiçekişmesiz yargıre'sen araştırma ilkesiticari defter ve belgelerin saklanmasıbasiretli tacir
-
Adres kapalıysa TebK 35 uyarınca yeniden tebligat yapılmadan davanın açılmamış sayılamayacağı
2018/624 E. 2018/697 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tebligatın, muhatabın bildirdiği adreste kapalı olması nedeniyle tebliğ edilmeksizin iade edilmesi ve muhatabın adres değişikliğini yargı merciine bildirmemiş olması halinde, mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına veya davanın açılmamış sayılmasına karar verilmeden önce, aynı adrese TebK 35. maddesi uyarınca (evrakın bir nüshasının kapıya asılması suretiyle) yeniden tebligat çıkarılması gerekir; bu usul izlenmeden verilen açılmamış sayılma kararı hukuka aykırıdır.
zayi belgesitebligat usulsüzlüğüadres değişikliği bildirimidavanın açılmamış sayılmasıdosyanın işlemden kaldırılması
-
Cari hesap sözleşmesi ibraz edilmeden ticari defter kaydına dayalı alacak talebi
2018/258 E. 2018/679 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında TTK 89 anlamında yazılı bir cari hesap sözleşmesi ibraz edilmediğinde, alacağın cari hesap kat edilmeden talep edilemeyeceği yönündeki itiraz dayanaksız kalır; alacak, ticari defter ve kayıtlardaki bakiyeye dayalı olarak değerlendirilir. Borçlunun kendi ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı bulunan ve mutabakat mektubuyla da teyit ettiği bir borç, ifa zamanı kararlaştırılmadıkça TBK 90 gereği doğumu anında muaccel hale gelir; borçlunun mutabakat mektubuna cevap vermemesi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Borçlunun ticari…
cari hesap sözleşmesi (TTK 89)ticari defter ve kayıtların delil niteliği (HMK 222)muacceliyet (TBK 90)likit alacakicra inkar tazminatıitirazın iptali
-
Pay defteri zayi belgesi isteminde 15 günlük hak düşürücü süre
2018/750 E. 2018/574 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebinde 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcı, defterin zayi olduğunun kesin olarak tespit edildiği resmi bir tutanak tarihi değil, ilgilinin ziyaı öğrendiği tarihtir; ilgilinin kendi beyanıyla ziyaı öğrendiğini gösteren bir belge (örneğin emniyet makamına başvuru öncesi verdiği ifade tutanağı) varsa, süre bu tarihten işlemeye başlar ve bu tarihten itibaren 15 gün içinde dava açılmamışsa istem hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddedilir.
zayi belgesihak düşürücü sürepay defteriözel dava şartıusulden ret
-
Kayyım devri sonucu yapılan tescile itirazın esastan reddi
2018/642 E. 2018/554 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazistinaf başvurusunun esastan reddi
674 sayılı KHK'nın 19. maddesi uyarınca terör örgütlerine aidiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle kayyım atanan şirketlerde kayyım yetkilerinin TMSF'ye devredildiğinin bildirilmesi halinde, ticaret sicili bu devre ilişkin kamu makamı işlemlerini denetleme yetkisine sahip olmadığından, bu bildirime istinaden yapılan tescil işlemine karşı açılan itiraz davası ile tescilin silinmesi talep edilemez; ticaret sicili soruşturma konusu şirketler hakkında yapılan bildirimleri tescil etmekle yükümlüdür.
ticaret sicil memurunun kararına itirazkayyımkayyım yetkisinin devriTMSF674 sayılı KHKCMK 133
-
Acentelik sözleşmesinin haklı feshi ve danışmanlık ücreti kesintisinin ispatı
2017/548 E. 2018/548 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Acentelik sözleşmesinde acentenin çalışma sahası dışında faaliyette bulunduğu tespit edilip bu husus fesih öncesinde tarafına bildirilmişse, bu bildirimi takiben gerçekleşen fesih sözleşmenin çalışma sahasına ilişkin hükmüne aykırılık nedeniyle haklı ve geçerli kabul edilir. Sözleşmede acentenin doğmadan önce her türlü hak, tazminat, komisyon ve kar kaybı talebinden feragat ettiğine ilişkin kayıt, tüzel kişiliğin haklarından önceden vazgeçmesi niteliğinde olduğundan geçersizdir. Taraflar arasındaki kesinti niteliğindeki ödemelerin (danışmanlık…
acentelik sözleşmesihaklı fesihdenkleştirme (portföy) tazminatıkar mahrumiyetidanışmanlık ücreti kesintisihaklardan önceden feragat
-
Taraf teşkili sağlanmadan yapılan yargılama - kaldırma
2017/789 E. 2018/550 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir tüzel kişi davalıya dava dilekçesinin veya diğer usuli işlemlerin tebliği sırasında, ticaret sicilinden gelen adrese tebligat çıkarılmasına karar verilmişse ve bu ara kararın yerine getirilmesinden önce davalının ticaret sicilindeki tescilli adresi değişmişse, TK 35/4 uyarınca resmi kayıtlardaki (güncel) adresin esas alınması gerektiğinden, eski/değişmiş adrese çıkarılan tebligat usulüne uygun sayılmaz. Bu durumda davalının hukuki dinlenilme hakkı (Anayasa m.36, HMK m.27) ihlal edilmiş olacağından, taraf teşkili sağlanmadan yapılan yargılama sonucu…
taraf teşkilihukuki dinlenilme hakkıtebligat usulsüzlüğüTK 35. maddeticaret sicili adresikaldırma ve gönderme
-
Ticari defter ve belgelerin zayii davasında hak düşürücü süre
2018/459 E. 2018/512 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari defter ve belgelerin su baskını gibi bir afet nedeniyle zayi olması halinde TTK 82/7'de öngörülen 15 günlük başvuru süresi, zıyaın gerçekte öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve bu öğrenme tarihi, tarafların beyanına bağlı kalınmaksızın hayatın olağan akışına ve olayın niteliğine (örn. suyun kaynağı, işyeri ile deponun konumu) göre mahkemece belirlenir; taraf beyanlarının dosyadaki diğer vakıalarla (örneğin sonradan bildirilen zayi belge tarihleriyle) çelişmesi, HMK 29/2'deki doğru söyleme yükümlülüğüne aykırılık oluşturur ve öğrenme…
zayi belgesihak düşürücü süreticari defter ve belgelerin zıyaıdoğru söyleme yükümlülüğüöğrenme tarihi
-
Takograf cezası bedelinin taşıtana yansıtılamayacağına ilişkin itirazın iptali davası
2017/816 E. 2018/514 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkide, alt taşıma sırasında sürücü kusuru nedeniyle kesilen takograf/trafik cezasının, aksine yazılı bir sözleşme hükmü bulunmadığı takdirde, sektör teamülü uyarınca aracın işleticisine (taşıyıcıya) ait olduğu ve karşı tarafa (taşıtana) yansıtılamayacağı kabul edilir. Ayrıca, HMK 140/5 uyarınca verilen kesin süreden sonra sunulan ve karşı tarafça muvafakat edilmeyen deliller (HMK 145 kapsamında da değerlendirilemeyen) dikkate alınmaz; takip ve dava konusu edilmeyen ve muhatabın ticari defterlerinde kayıtlı olmayan…
itirazın iptalitakograf cezasıticari defter kaydıkesin süredelil sunma yasağıkötüniyet tazminatı
-
İşletme devri tellallık sözleşmesinde hizmet bedeli talebinin reddi
2018/72 E. 2018/468 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir işletmenin bulunduğu dükkanın devrine aracılık için imzalanan tellallık sözleşmesinde, sözleşmenin konusu işletme hakkının (dekor ve malzemeleriyle birlikte dükkan yerinin) devri olup, işletmeyi işleten şirketin hisselerinin ortaklarca üçüncü kişilere devredilmesi bundan ayrı ve bağımsız bir hukuki işlemdir; hisse devri, tellallık sözleşmesine aykırılık veya haksız fesih oluşturmaz. Tellallık hizmet bedelinin talep edilebilmesi için, sözleşme süresi içinde bulunan müşteriyle satım/kiralama işleminin gerçekleşmesinin borçlu tarafça engellendiğinin…
tellallık sözleşmesiişletme hakkının devriticari işletmenin bütün halinde devri (TTK 11/3)şirket hisse devritüzel kişilikcezai şart
-
Faturaya itiraz edilmemesi ve kısmi ödemenin mahsubu uyuşmazlığı
2018/201 E. 2018/380 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Fatura alan kişi, faturanın kendisine ulaştığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmemişse TTK 21/2 gereği içeriği kabul etmiş sayılır ve bu durumda edimin gereği gibi ifa edilmediği iddiasını ispat yükü kendisine ait olur. Taraflar arasında kesin vadeye bağlanmış geçerli bir ödeme takvimi bulunmuyorsa, TBK 90 gereği muaccel alacak icra takibi ile talep edilebilir. İcra takibinden sonra ancak ödeme emrinin tebliğinden önce yapılan kısmi ödemeler, TBK 100 uyarınca öncelikle işlemiş faizden mahsup edilerek asıl alacaktan indirilmelidir.…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıfatura içeriğine itirazmuacceliyetkesin vademahsup
-
İflas eden şirket adına zayi belgesi davasında dava ehliyeti
2018/176 E. 2018/275 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
İflasına kesinleşmiş bir kararla hükmedilmiş şirket adına, iflas idaresi dışında şirket yetkilisi tarafından açılan davalarda -zayi belgesi davası dahil, İİK 194'teki istisnalar dışında kalan hukuk davalarında- aktif dava ehliyeti bulunmaz; tüzel kişiliğe bağlı mal varlığına ilişkin hak ve fiil ehliyeti iflas masasına geçtiğinden bu davaların iflas idaresi tarafından açılıp takip edilmesi gerekir. Ayrıca TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi başvurusundaki 15 günlük hak düşürücü süre, ilgili tarafın defter ve kayıtların zayi olduğunu en geç objektif olarak…
zayi belgesiiflas masasıiflas idaresinin temsil yetkisiaktif dava ehliyetidava şartıiflasın davalara etkisi (İİK 194)
-
Karşı tarafın ticari defterleri incelenmeden tek taraflı defter delili yeterli değildir
2018/48 E. 2018/299 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tarafları tacir olan ticari davalarda, bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmışsa, karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesi HMK 222/1 gereği zorunludur; karşı tarafın defterleri incelenmeden yapılan tek taraflı defter incelemesi, dayanan taraf lehine delil olarak kabul edilemez. Bu inceleme yapılmadan verilen karar, hükme tesir edecek önemdeki delillerin toplanmaması nedeniyle HMK 353/1-a-6 uyarınca kaldırılır.
ticari defter incelemesidelilitirazın iptaliHMK 222tek taraflı defter incelemesi
-
Bayilik sözleşmesinin haklı feshinde kâr mahrumiyetinin hesap yöntemi
2018/116 E. 2018/296 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Sözleşme hükümlerinde bir tarafın belirli yükümlülüklere aykırı davranması halinde diğer tarafa sözleşmeyi derhal ve süresinden önce feshetme hakkı açıkça tanınmışsa, karşı tarafın hiç edim ifa etmemesi tek başına sözleşmenin tarafların örtülü iradesiyle sona erdirildiği sonucunu doğurmaz; fesih, ihtar edilen sözleşmeye aykırılık sebeplerine dayalı olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca karşılıklı borç yükleyen sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun içinde bulunduğu durum veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz kalacağı anlaşılıyorsa (TBK 124), süre…
kâr mahrumiyetihaklı fesihtemerrütbayilik sözleşmesisürekli edimli sözleşmezımni fesihbayilik (acente-kıyas)
-
İstifanın tescili için tebliğ ve ilgili sıfatı şartları
2017/633 E. 2018/288 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Limited şirket müdürünün istifası, şirkete tebliğ edilmedikçe hukuki sonuç doğurmaz ve görev sona ermeden ticaret siciline tescil edilemez. Ayrıca, ticaret siciline tescil talebinde bulunma hakkı, şirketi temsil ve ilzama yetkili organ veya temsilcilere ait olduğundan, istifa eden müdürün bu hakka sahip 'ilgili' sıfatı bulunmaz; şirket organsız kalmışsa istifa eden kişinin kayyım tayini yoluna başvurması gerekir.
istifabozucu yenilik doğuran işlemticaret sicili tesciliilgili sıfatılimited şirket müdürlüğükayyım tayini
-
Acentenin kendi adına dava açması ve husumet/temlik yokluğu
2018/40 E. 2018/212 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir acentenin, hizmet aldığı yolcular adına değil kendi adına açtığı davada, bilet ve ödeme belgelerinin yolcular adına düzenlenmiş olması ve acentenin temlik veya vekalet belgesi ibraz edememesi halinde, sözleşme ilişkisinin tarafı olmayan acentenin davalıya karşı husumet yöneltmesi mümkün değildir. Ayrıca havayolu şirketinin, varış ülkesinin resmi makamlarının bildirdiği giriş yasağı nedeniyle yolcuları uçağa almaması, kendi kusurundan kaynaklanmayan bir zorunluluk sonucudur ve bu durumda havayoluna tazminat sorumluluğu yüklenemez.
husumetacentetemliksebepsiz zenginleşmeIATA 701 Sayılı TüzükSivil Havacılık Yönergesi
-
Zayi belgesi talebinde defter ve belge ayrımı, hüküm-gerekçe çelişkisi
2017/392 E. 2018/195 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tacirin TTK 82/7 uyarınca yangın gibi doğal bir nedenle zayi olan, saklamakla yükümlü olduğu yasal defterleri (TTK 64/3'te sayılan yevmiye, kebir, envanter defterleri) için, defterlerin varlığı noter tasdik belgeleriyle ispatlandığında zayi belgesi verilir. Buna karşılık fatura ve sevk irsaliyesi gibi kullanılmış ticari belgeler için zayi belgesi talebinde, bu belgelerin varlığını ve içeriğini somutlaştıracak delillerin (matbaa kayıtları, basım bilgileri vb.) mahkemece verilen kesin mehle rağmen temin edilememesi halinde, ispat yükünü yerine getirmeyen…
zayi belgesiticari deftertacirin belge saklama yükümlülüğühüküm-gerekçe çelişkisiispat yükükesin mehil
-
Ticari defterlerin araçta bırakılıp çalınması zayi belgesi talebini engeller
2018/187 E. 2018/193 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talep edebilmek için tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması ve ziyaın kendi iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir. Ticari defterlerin kısa süreliğine de olsa araç içinde bırakılması ve bu sırada çalınması, tacirin defterleri korumada gerekli özeni göstermediği sonucunu doğurur; bu durumda zayi belgesi verilmesi talebi reddedilir.
zayi belgesiTTK 82/7ticari defterlerin korunmasımücbir sebephırsızlık
-
Bayilik ilişkisinin devri halinde asıl bayiye başvuru hakkının sona ermesi
2018/4 E. 2018/168 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşme ilişkisinden doğan hak ve yükümlülüklerin, tarafların açık bir devir sözleşmesi olmasa da, taraflardan birinin fiili davranışlarıyla (yeni sözleşme imzalanması, ödemelerin ve faturaların yeni tarafa yönlendirilmesi, teminatların iadesi, resmi kurumlara bildirim) üçüncü bir kişiye devredilmesine rıza göstermesi halinde, devreden taraf artık asıl yükümlüye karşı başvuru hakkını kaybeder; bu sonuç için ayrıca yazılı bir ibraname aranmaz.
bayilik sözleşmesisözleşmenin devrizımni rızamüteselsil kefaletariyet sözleşmesiibranamebayilik (acente-kıyas)
-
Denkleştirme tazminatının koşulları oluşmadığından istinaf reddi
2017/634 E. 2018/157 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin haksız nedenle feshedilmiş olması, tek başına TTK 122 ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 23/16. madde kapsamındaki denkleştirme (portföy) tazminatının koşullarını doğurmaz; tazminatın kabulü için ayrıca sigorta şirketinin acentenin portföyü sayesinde önemli bir menfaat elde etmiş olması ve hakkaniyetin bunu gerektirmesi gerekir. Acentenin faaliyeti süresince sigorta şirketinin sürekli zarar ettiği ve yeni müşteri kazandırıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığı hallerde, fesih haksız da olsa denkleştirme tazminatına hükmedilemez.
denkleştirme tazminatıportföy tazminatıacentelik sözleşmesihaklı fesihhakkaniyetönemli menfaat
-
Islah ile talep artırımında eksik harç nedeniyle mehil verilmeden ret hatası
2017/736 E. 2018/128 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Islah yoluyla artırılan taleplerde harç eksikliği varsa, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için mehil verilmeden ıslah edilen kısmın reddine karar verilmesi hatalıdır. Bayilik sözleşmesinde bayi, satış fiyatlarını dağıtıcı firmanın tavsiyelerine uyacağını kabul etmişse, bu husustaki farklı fiyatlandırma iddiaları fesih için haklı sebep oluşturmaz ve sözleşme süresi dolmadan yapılan tek taraflı fesih haksız fesih sayılır. Sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın, tacirin iktisaden mahvına sebep olacak derecede yüksek olduğu, davalının ticari faaliyet…
cezai şartıslahyoksun kalınan kârbayilik sözleşmesihaksız fesihtenkisbayilik (acente-kıyas)
-
Talepler hakkında eksik hüküm nedeniyle kararın kaldırılması
2018/87 E. 2018/91 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davada birden fazla talep bulunmasına ve mahkemece davanın kabulüne karar verilmesine karşın, taleplerden bir kısmı hakkında hükümde olumlu ya da olumsuz bir karar oluşturulmamışsa, bu husus istinaf sebebi olarak ileri sürüldüğünde BAM, eksik hükmü HMK 297 ve 341. maddelerine ve istinaf denetimine uygun bulmayarak esasa girmeksizin kararı kaldırır ve eksikliğin giderilerek tüm talepler hakkında hüküm kurulması için dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir.
zayi belgesieksik hükümistinaf denetimitaleplerin tümü hakkında hüküm kurma zorunluluğu
-
Fatura içeriğindeki edimin ikrar ile ispatı ve cari hesap alacağının kanıtlanması
2017/519 E. 2018/99 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın kestiği faturanın içeriğindeki edimin (hizmetin) verilmediğine ilişkin, o tarafça bilirkişi raporuna karşı beyanla yapılan açıklama, HMK 189/1 kapsamında ikrar niteliğinde olup bu husus ayrıca ispata muhtaç değildir; bu ikrar üzerine karşı tarafın iade/yansıtma faturası düzenleme hakkı doğar ve söz konusu faturaya konu bakiyenin ödenmesi gerekir. Açık hesap ilişkisine dayanan alacaklarda, taraflar arasındaki süregelen ticari ilişkinin defter kayıtları ve bilirkişi tespitleriyle sabit olması, borçlunun ödemeyi ispatlayamaması halinde alacağın…
itirazın iptaliikraryansıtma faturasıiade faturasıaçık hesapcari hesap bakiyesi
-
Yazılı olmayan distribütörlük ilişkisinde yabancı mahkeme yetki şartının kapsamı
2017/415 E. 2018/56 K. ·
Tazminatdiğer
Taraflar arasındaki ilişkinin bütününü kapsayan bir yazılı sözleşme bulunmayıp, yalnızca belirli konularda (pazarlama katkısı, ayıplı çerçeve tazminatı, prim gibi) sınırlı kapsamlı yıllık yazılı sözleşmeler yapılmışsa, bu sözleşmelerdeki yabancı mahkemeyi yetkili kılan yetki şartı, MÖHUK 47/1 uyarınca ancak o sözleşmelerin kapsadığı konulara ilişkin uyuşmazlıklarda geçerli olur; distribütörlük ilişkisinin sona ermesinden kaynaklanan ve bu sözleşmelerin kapsamı dışında kalan (portföy/denkleştirme tazminatı, sipariş ifasından kaynaklanan zarar gibi)…
MÖHUK 47milletlerarası yetki anlaşmasıyazılılık şartıdistribütörlük sözleşmesiportföy (denkleştirme) tazminatıTTK 122bayilik (acente-kıyas)
-
Alt acentelik ilişkisinde alacaklının yerleşim yeri yetkilidir
2017/456 E. 2018/37 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İtirazın iptali davasının dayanağı olan takibin yetkili yerde yapılmış olması dava şartıdır. Alt acentelik ilişkisinde acente, müvekkili adına yaptığı sözleşmelerden tahsil ettiği ve müvekkiline ait olan parayı gönderme/teslim etme yükümlülüğü altındadır; bu yükümlülük TBK 89/1-1 ve TTK 112/1 uyarınca götürülecek borç niteliğindedir. Bu durumda alacaklı (müvekkil) konumundaki tarafın yerleşim yeri, para alacağının tahsiline ilişkin icra takibi ve davada yetkilidir; sözleşmenin üçüncü kişilerle kurulduğu yer (ifa yeri) tek başına yetkiyi belirlemez.
yetki itirazıdava şartıalt acentelik sözleşmesiacentenin ödeme yükümlülüğügötürülecek borçitirazın iptali
-
Acentelik sözleşmesinin feshinde denkleştirme tazminatı hesabı
2017/418 E. 2018/31 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin, sözleşmede öngörülen ihbar süresine uyularak ve sebep göstermeksizin feshedilmesi, acentenin denkleştirme tazminatı talep etmesine engel değildir; TTK 122/1 kapsamındaki koşulların (müvekkilin önemli menfaat elde etmesi, acentenin ücret kaybı ve hakkaniyet) ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Taraflar arasında belirli tarafın defter ve kayıtlarının delil olarak esas alınacağına ilişkin sözleşme hükmü varsa, incelemenin bu tarafın kayıtları üzerinden yapılması delil sözleşmesine aykırılık oluşturmaz. Denkleştirme…
denkleştirme tazminatı (portföy tazminatı)acentelik sözleşmesibelirsiz süreli sözleşmenin ihbar yoluyla feshidelil sözleşmesiTTK 1225684 sayılı Sigortacılık Kanunu
-
Yansıtma faturasına dayalı alacakta ispat yükü davacıdadır
2017/492 E. 2018/27 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacağın dayanağı yansıtma faturası ise (asıl mal/hizmet ilişkisinden kaynaklanan bir zararın karşı tarafa fatura ile devredilmesi durumunda), alacaklının bu yansıtmanın dayanağı olan belgeleri (asıl sözleşme, taşıma/hizmet evrakları, karşı taraftan gelen orijinal fatura ve zararın miktarını gösteren kanıtlar) ibraz etmesi gerekir; ticari defter kayıtları tek başına bu tür bir alacağı ispatlamaya yeterli değildir. Ayrıca faturanın karşı tarafa tebliğ edilip itiraz edilmemiş olması da, davalının sorumluluğunu ve zararın varlığını ispatlamayan bir…
yansıtma faturasıticari defter deliliispat yüküitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Ticari defter kayıtlarına dayalı hizmet bedeli alacağı davası
2017/674 E. 2018/13 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki imza inkar edilse de, alacaklının düzenlediği faturaların borçlunun ticari defter ve kayıtlarına itirazsız işlenmiş olması ve ilişki devam ederken/bittikten sonra kısmi ödemelerin sürmesi halinde, imza inkarının alacağın varlığı sonucuna etkisi bulunmaz; HMK 222 uyarınca ticari defterlerdeki kayıtlar sahibi aleyhine delil oluşturur ve borçlu bu kayıtlara ilişkin borcu ödediğine dair karşı delil sunmadıkça alacak bu kayıtlara göre belirlenir. İcra takibi sırasında ileri sürülemeyen usuli eksiklikler (fatura…
ticari defter ve kayıtların delil niteliğiHMK 222imza inkarıitirazın iptali davası ile genel alacak davası ayrımıavans faizitemerrüt faizi
-
Ticari defter sayfalarının taşıma sırasında kaybolması zayi belgesi vermez
2017/484 E. 2018/15 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin, kanuni saklama süresi içinde yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğradığının iddia ve ispat edilmesi gerekir; defterlerin taşıma sırasında kaybolmuş olabileceği yönündeki beyan, kanunda sayılan sınırlı sebeplere girmediğinden ve tacirin defterlerini özenle saklama ve taşırken kaybı önleyecek tedbirleri alma yükümlülüğü bulunduğundan, bu sebep zayi belgesi verilmesini haklı kılmaz; zayi ilanı verilmiş olması da bu sonucu…
zayi belgesiticari defterhak düşürücü süreözenle saklama yükümlülüğüTTK 82/7