6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura içeriğindeki edimin ikrar ile ispatı ve cari hesap alacağının kanıtlanması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/519 E. 2018/99 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Deniz ticareti

Gerekçe özeti

Bir tarafın kestiği faturanın içeriğindeki edimin (hizmetin) verilmediğine ilişkin, o tarafça bilirkişi raporuna karşı beyanla yapılan açıklama, HMK 189/1 kapsamında ikrar niteliğinde olup bu husus ayrıca ispata muhtaç değildir; bu ikrar üzerine karşı tarafın iade/yansıtma faturası düzenleme hakkı doğar ve söz konusu faturaya konu bakiyenin ödenmesi gerekir. Açık hesap ilişkisine dayanan alacaklarda, taraflar arasındaki süregelen ticari ilişkinin defter kayıtları ve bilirkişi tespitleriyle sabit olması, borçlunun ödemeyi ispatlayamaması halinde alacağın muayyen ve likit sayılarak itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini gerektirir.

Ele alınan sorunlar

Davalı tarafından düzenlenen faturanın içeriğindeki edimin verilip verilmediğinin ikrar yoluyla ispatı → kabul

İddia: Davacı vekili, 4.189-TL'lik alacağın davalının vermediği bir hizmet için kestiği faturaya karşılık düzenlenen iade/yansıtma faturasından kaynaklandığını, davalının bu iddiayı kanıtlayacak ticari defterlerini sunmadığını, kendilerinin borçlu olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 189/1. maddesine göre tarafların mahkeme önünde ikrar ettiği vakıalar çekişmeli olmaktan çıkar ve ispatı gerekmez. Davalı, süresinde cevap vermemekle birlikte bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde, kendisi tarafından tanzim edilen 28.8.2014 tarihli faturanın esasen malların zamanında ilgili firmalara teslim edilmemesi nedeniyle ticari itibarın zedelenmesi ve yaşanan gün kaybı nedeniyle oluşan maddi zararın karşılanması için kesildiğini beyan etmiştir. Bu beyanla davalı, kestiği faturanın içeriğinde geçen edimin (asıl hizmetin) verilmediğini ikrar etmiş olup, bu husus artık ispata muhtaç değildir. Davalı tarafın düzenlediği faturanın içeriğini oluşturan edimin verilmediği ispatlanmış sayılınca, davacının verdiği taşıma hizmetleri nedeniyle düzenlediği faturaların bakiyesinin davalı tarafından ödenmesi gerekmektedir; bu nedenle davacının iade faturası düzenleme hakkı bulunduğu ve 4.189-TL alacak iddiasının ispatlandığı kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Açık hesap bakiyesine dayanan USD alacağın ticari defter kayıtları ve bilirkişi tespitleriyle ispatı → kabul

İddia: Davacı vekili, 743,49-usd'lik alacağın 2014 Temmuz ayında gerçekleştirilen deniz taşımacılığından kalan bakiye olduğunu, bu tutarın da davalı tarafından ödenmediğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Bilirkişi raporunda davacının alacağının açık hesap bakiyesine dayandırıldığı, taraflar arasında süregelen ve birden çok taşımayı teyit eden ilişkinin davacının ticari defter kayıt ve belgeleriyle sabit olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça 1.743,49-usd için ilamsız takip başlatılmasına rağmen davada 743,49-usd için itirazın iptali istenmiş, bilirkişi raporunda takipten sonra davalının davacı cari hesabına 992,45-usd karşılığı yatırdığı ve 31/12/2014 tarihi itibariyle davacının hesaplarında davalının 743,49-usd borçlu göründüğü tespit edilmiştir. Cari hesap ekstresinin incelenmesinde, son kayıtlanan fatura bedelinin 924-usd olduğu, bu faturaya kısmi ödeme yapıldığı, davalının bu faturayı kabulünde olup kısmi ödeme yaptığı faturadan bakiye kalan kısma ilişkin itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacının alacağını ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği, davalının bu tutarları ödediğine ilişkin bir ispat vasıtası sunmadığı, alacağın muayyen ve likit olduğu sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, davalının haksız itirazı nedeniyle %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Alacağın faturaya ve hesap kalanına dayandığı, davalının bu tutarları bildiği, yani alacağın muayyen ve likit olduğu, bu nedenle itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bir tarafın, düzenlediği faturanın içeriğindeki edimin (hizmetin) verilmediğini bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde açıkça kabul etmesinin HMK 189/1 kapsamında ikrar sayılacağı ve bu ikrarın karşı tarafın iade/yansıtma faturası düzenleme hakkını doğurduğu ve ayrıca ispata gerek bırakmadığı yönündeki değerlendirme, benzer cari hesap/fatura ihtilaflarında ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ikrar yansıtma faturası iade faturası açık hesap cari hesap bakiyesi icra inkar tazminatı ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 189/1HMK 353/1/b/2HMK 362/1.a · 3094 sayılı Kanun — 3094 sayılı Kanun 4.a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/519

KARAR NO 2018/99

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/03/2017

NUMARASI 2015/303 Esas 2017/91 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/02/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde davanın reddine ilişkin verilen hükmün davacı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalının mallarının deniz yolu ile taşıması yapılması konusunda anlaştığını, taşımaların gerçekleştirildiğini, yapılan taşımaların bir kısım bedellerinin ödendiğini, davalı yan tarafından 28/08/2014 tarihli 5.810-TL bedelli fatura kesilerek davacı müvekkili şirkete gönderildiğini, muhasebe servisinde faturanın başka evraklar arasına karışması nedeniyle faturaya itiraz ve iade süresinin kaçtığını, yapılan görüşmeler neticesinde iade faturası kesilmesine karar verildiğini, davalının vermediği bir hizmet için davacıya fatura tanzim ettiğini, iade faturasının davacının ticari defterlerine işlendiğini, oluşan bakiye ödenmediği için davalıya karşı İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ...

esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanın haksız olarak takibe itiraz ettiğini, İst...İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına yapılan itirazın 743,49 usd ile 4.189-TL için iptaline, haksız itiraz nedeniyle %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davaya süresinde cevap vermemiş olup HMK'nun 128. maddesi uyarınca davayı inkar etme konumunda olmakla birlikte 13/01/2017 tarihinde UYAP üzerinden verildiği anlaşılan bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde davanın esasına ilişkin beyanda bulunmuş ve kendileri tarafından tanzim edilen faturanın esasen malların zamanında ilgili firmalara teslim edilmemesi nedeniyle ticari itibarın zedelenmesi ve yaşanan gün kaybı nedeniyle oluşan maddi zararın karşılanması için kesildiğini kabul etmiştir. Bu beyanıyla davalı vekili, davalı tarafın kestiği faturanın içeriğinde geçen edimin verilmediğini ikrar etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının icra dosyasında;

1. 735,94 USD ve 4.189 TL alacağı takip konusu ettiği, davalı tarafça 992,45 USD karşılığı 2.242,84 TL icra takibinden sonra ödeme yapılmış olması nedeni ile itirazın iptali davasının bakiye 743,49-usd ve 4.189-TL alacağa ilişkin olarak açıldığı, davacının açık hesapta usd ve TL ayrı iki alacak kalemi iddiasına karşın, alacak sebebinin davalı yanca düzenlenen 5.810-TL hizmet faturasının hesaba alınması ve iade faturası ile hesaptan düşülmesinden kaynaklandığını bu durumda açık hesap bakiyesi iddiasına dayanan davacının tüm hizmet faturaları ve mesnedi olan işlerin görüldüğünü tevsik eden belgeleri sunması gerektiğini,sırf davacı ticari defterlerinde kayıtlı alacağın borcun varlığını ispata yeterli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davacının talep ettiği alacak kalemlerinden 743,49-usd lik kısmının 2014 Temmuz ayında gerçekleştirilen deniz taşımacılığından kalan bakiye olduğunu, 4.189- TL'nın ise davalının talep ettiği yurt içi kara yolu ile taşıma hizmetinin gerçekleşmemesi nedeniyle davalıya tahsis edilen kamyon ve vincin bekletilme bedeli olarak davalıya gönderilen faturaya karşılık davalının kendilerine gönderdiği fakat kendilerince de yanlışlıkla itiraz edilmeyen faturanın yansıtılmasına yönelik fatura bedeli olduğunu, davalının defterlerini sunmadığını bu nedenle iddialarını kanıtlamış bulunduklarını, davalının faturası geçerli olsa dahi hala borçlu bulunduklarını belirterek, kararın kaldırılmasını ve İst...İcra Dairesinin..

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, haksız itiraz nedeniyle %20 oranında icra inkar tazminatına, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı taraf, İstanbul... İcra dairesinin ... sayılı dosyasında 1.735,94 -usd ve 4.189-TL asıl alacak ve açık hesap borcu açıklamasıyla davalı aleyhine ilamsız icra takibi yapmıştır. Davacı firmanın takip dosyasında bulunan 01/01/2014- 16/10/2014 tarihler arasını kapsayan hesap dökümünde son kayıtlı faturalarının yurt içi kara nakliyelerine ilişkin 17.7.2014 ve 2.065-Tl, 22.8.2014 tarihli 2.124-TL bedelli faturalar olduğu bu faturalardan sonra davalı tarafından tanzim edilen 28.8.2014 tarihli ve 244326 nolu vinç bedeli ,araç bekleme bedeli, personel yevmiyesi kalemlerinden ibaret 5.810-TL bedelli faturanın düzenlendiği ,böylelikle cari hesapta ki borcun sıfırlandığı ,bu faturadan sonra davacı tarafından düzenlenen fatura ile 28.8.2014 tarihli davalı faturasından evvel ki davacı alacaklarının tahsili talep edilmektedir.

Süresinde davaya cevap vermeyen davalı, kendileri tarafından tanzim edilen faturanın esasen malların zamanında ilgili firmalara teslim edilmemesi nedeniyle ticari itibarın zedelenmesi ve yaşanan gün kaybı nedeniyle oluşan maddi zararın karşılanması için kesildiğini beyan etmiştir. Bu beyanıyla davalı vekili, davalı tarafın kestiği faturanın içeriğinde geçen edimin verilmediğini ikrar etmiş bulunmaktadır.Böylelikle 28.8.2014 tarihli fatura nedeniyle davacının iade faturası düzenleme hakkı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.Davalı tarafın düzenlediği faturanın içeriğini oluşturan edimin verilmediği ispatlanmış sayılınca ,yani davacının verdiği taşıma hizmetleri nedeniyle düzenlediği faturaların bakiyesinin davalı tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Bilirkişi raporunda davacının alaacğının açık hesap bakiyesine dayandırıldığı ,taraflar arasında süregelen ve birden çok taşımayı teyit eden ilişkinin davacının ticari defter kayıt ve belgeleri ile sabit olduğu,esasen davacı tarafça 1.743,49-usd için ilamsız takip başlatılmasına rağmen davada 743,49-usd için itirazın iptali istenmiş olup, bilirkişi raporunda (3/8 sh) takipten sonra davalı tarafın, davacı taraf cari hesabına 992,45-usd karşılığının yatırıldığı (12/12/2014) ve 31/12/2014 tarihi itibariyle davacının hesaplarında davalının 743,49 usd borçlu göründüğü tesbit edilmiştir.Davalı tarafça kabul edilmeyen faturanın yansıtma faturası olarak davalının davacı tarafa vermediği bir hizmete ilişkin düzenlediği faturaya karşılık düzenlendiği anlaşılmış olmakla bu kez davalı taraf fatura düzenlemeden evvel gerçekleşen borcu ödemek yükümlülüğü altına girmiştir.

Zira davacının düzenlediği faturanın esasen kendilerince içeriği verilmeyen bir hizmete dair olan faturanın iadesi amacıyla düzenlendiği ortaya çıkmıştır. Davacının düzenlediği iade faturasının içeriği- dayanağının geçerli olduğu, davalı tarafın ödemeyi yapmadığı,bu anlamda 4.189- TL alacak iddiasının ispatlandığı kabul edilmelidir.

HMK'nın 189/1. Maddesine göre: "Tarafların veya vekillerinin mahkeme önünde ikrar ettiği vakıalar, çekişmeli olmaktan çıkar ve ispatı gerekmez."743,89-usd lik alacak bakımından davacının hesabında davalının 743,89 usd borçlu kaldığı bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.Bu alacak kaleminin dayanağı cari hesap ekstresinin incelenmesinde ;

15. 7.2014 tarihi itibariyle cari hesap ekstresinin 85.403,60 usd borç bakiyesi verdiği ,akabinde 17.7.2014 tarihinde 2.659,14-usd ve 90,86 usd davacı satış faturalarının kaydedildiği ,25.7.2014 tarihinde 924-usd bedelli faturanın kaydedildiği ,davalının 18.8.2014 tarihinde 82.023 usd ,28.8.2014 tarihinde 5.318,66 -usd ,takipten sonrada 992,45 usd havale ile ödeme yaptığı , son kayıtlanan fatura bedelinin 924- usd olduğu bu faturaya kısmi ödeme yapıldığı düşünüldüğünde davalının kabulunde olup ,kısmi ödeme yaptığı faturadan bakiye kalan kısma ilişkin itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla bu kısma yönelik itirazın da iptali gerekmektedir.

Sonuç olarak davacının alacağını ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği, davalının faturada yazılı hizmetleri vermediği ,esasen hizmet alan konumunda olduğu ,sarsılan ticari itibarı ve gecikilen süreye ilişkin düzenlediği faturaya süresinde itiraz edilmese de iade faturası düzenlendiği ,daha evvel davacının ticari defterlerinde kayıtlı alacağın dayanağına ilişkin ihtilaf bulunmadığı ,esasen TL kalemindeki alacakların davalı tarafından düzenlenen ve gerçek bir hizmete dayanmadan düzenlediği fatura nedeniyle TL alacak bakımından cari hesaptaki borcun sona ermediği 4.189- TL alacağın esasen davalının davacı tarafa içeriği hizmetin verilmeyen faturanın yansıtılmasından ibaret olduğu, USD kalem alacağın da taraflar arasındaki açık hesap ilişki kapsamında hesap kalanını teşkil ettiği, davalının bu tutarları ödediğine ilişkin bir ispat vasıtası sunmadığı, davacının alacaklı olduğu, alacağın faturaya ve hesap kalanına yönelik olup davalının bu tutarları bildiği yani alacağın muayyen ve likit olup itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1/b/2 maddesi kapsamında kaldırılması ve yeni bir tahkikat gerekmediğinden yeniden karar verilmesi gerekmiş ve itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/03/2017 Tarih 2015/303 Esas 2017/91 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"İtirazın KISMEN İPTALİNE, 743,49-usd ve 4.189,42- TL asıl alacağa; davacı talebini aşmamak üzere; USD alacağa 3094 sayılı Kanunun 4.a maddesi gereği, TL alacağa avans faizi işletilerek takibin devamına,

%20 oranında hesaplanan 1.171,74-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,

İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;

Alınması gerekli 400,20-TL harçtan davacı tarafından icra ve mahkeme veznesine yatırılan toplam 146,22-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 253,98- TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye gelir kaydına,

Davacı vekili için takdir olunan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği 2.180,- TLnispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yatırılan 178,02-TL peşin harçlar ile 1.500-TL bilirkişi ücreti ve 139,10- TL tebligat yargı gideri olmak üzere toplam 1.639,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362/1.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/02/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/262042 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.