6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Cari hesap sözleşmesi ibraz edilmeden ticari defter kaydına dayalı alacak talebi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/258 E. 2018/679 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Taraflar arasında TTK 89 anlamında yazılı bir cari hesap sözleşmesi ibraz edilmediğinde, alacağın cari hesap kat edilmeden talep edilemeyeceği yönündeki itiraz dayanaksız kalır; alacak, ticari defter ve kayıtlardaki bakiyeye dayalı olarak değerlendirilir. Borçlunun kendi ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı bulunan ve mutabakat mektubuyla da teyit ettiği bir borç, ifa zamanı kararlaştırılmadıkça TBK 90 gereği doğumu anında muaccel hale gelir; borçlunun mutabakat mektubuna cevap vermemesi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Borçlunun ticari defterlerindeki aleyhine kayıtlar, sahibi aleyhine delil teşkil eder ve alacağın hesaplanabilir/bilinebilir olması nedeniyle likit olduğu kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

Cari hesap ilişkisinin varlığı ve TTK 89 koşullarının uygulanabilirliği → ret

İddia: Davalı, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, TTK 89. madde gereği borçlu-alacaklı durumunun ancak hesabın kesilmesiyle belirleneceğini, cari hesap kat edilmeden icra takibine gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taraflar arasında TTK 89. maddesine uygun düzenlenmiş yazılı bir cari hesap sözleşmesi dosyaya ibraz edilmemiştir. Davacının mutabakat mektubunu cari hesap mutabakatı olarak adlandırmış olması, cari hesap ilişkisinin varlığını ortaya koymamaktadır; bu nedenle davacının talebi ticari defter ve kayıtlardaki bakiye alacağa dayanmaktadır. Cari hesap ilişkisi kanıtlanmadığından, borcun muaccel olmadığına ilişkin TTK 89'a dayalı iddianın yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ticari defter ve kayıtlara göre alacağın varlığı, muacceliyeti ve likiditesi → ret

İddia: Davalı, alacağın likit olmadığını ve bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 222 gereği yapılan bilirkişi incelemesinde, davalıya ait ticari defter ve kayıtlarda davalının davacıya 21.356,91-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının ticari defterlerinde daha fazla bir borç miktarı kayıtlı olsa da davacı talebiyle bağlı olunduğundan bu farklılık üzerinde durulmamıştır. TBK 90 gereği ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç doğumu anında muaccel olur. Davalının 02/03/2015 tarihli mutabakat mektubuyla ticari defterleriyle uyumlu olarak davacı lehine alacak bulunduğunu bildirmiş olması ve bu alacağın davalının kendi ticari defter ve kayıtlarında aynen kayıtlı bulunması karşısında, davalının bu borcu ödemekle yükümlü olduğu; davacının mutabakat mektubuna cevap vermemesinin davalının kabulünde olan borcu ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır. Davalının ticari defterlerindeki aleyhine olan kayıtlar, sahibi aleyhine delil oluşturduğundan davalının borca itirazı yerinde bulunmamıştır. Alacağın likit olması, borçlu tarafından bilinebilir ve hesaplanabilir olmasını ifade ettiğinden, ticari defter ve kayıtlarda mevcut kayıt nedeniyle alacağın aynı zamanda likit olduğu kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığında borçlunun kendi ticari defter ve kayıtlarıyla teyit ettiği ve mutabakat mektubuyla bildirdiği alacağın muaccel ve likit sayılacağı, borçlunun mutabakat mektubuna cevap vermemesinin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı yönündeki değerlendirme, benzer ticari alacak-borç ilişkilerinde emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cari hesap sözleşmesi (TTK 89) ticari defter ve kayıtların delil niteliği (HMK 222) muacceliyet (TBK 90) likit alacak icra inkar tazminatı itirazın iptali mutabakat mektubu

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 89 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 90 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/258

KARAR NO 2018/679

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/11/2017

NUMARASI 2015/776 Esas- 2017/878 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/06/2018

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiliyle davalı taraf arasında bayilik sözleşmesi akdedilmiş olduğunu davalı tarafın 02/03/2015 tarihinde göndermiş olduğu yazıda müvekkilin 21.356,91-TL alacaklı olduğunun belirtildiğini ve yapılan tüm bildirimlere rağmen ödeme yapılmadığını; bu sebeble İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını ve borçlunun haksız itirazı neticesinde takibin durduğunu, neticesinde huzurdaki davayı açma zorunluluğu doğduğunu belirterek; davalının borca itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren ve takip talebindeki oran aşılmamak suretiyle ticari faiz ile birlikte takibin devamına,hükmedilen alacağın %20 sin den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının başlattığı icra takibine dayanak olarak sunduğu mutabakat mektubunun kaşe ve imzalar bölümünün boş olduğunu, bu hali ile geçerliliği haiz olmadığını,davacının hukuki geçerliliğe haiz olmayan cari hesap mutabakatına dayanarak icra takibi başlatmış olduğunu ve bu nedenle yapılan haksız ve hukuki dayanağı olmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini geçerlilik şartları oluşmamış likit olmayan ve muaccel hale gelmemiş bir alacak için davacının icra takibi başlatmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın reddine davacı tarafın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tarafların ticari kayıt ve defterleri incelemesi ile takibe konu edilen miktar bakımından taraf defterlerinin uyumlu olduğu, takibe konu miktar bakımından ödeme itirazında bulunulmaması veya buna ilişkin yazılı delil ibraz edilmemesi sebebi ile davanın kabulü ile, davalının İstanbul .. İcra müdürlüğünün...Esas sayılı takibe itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden asıl alacak ve faiz üzerinden devamına, kabul edilen alacağın (21.356,91 TL) %20'ı tutarında icra inkar tazminatı olan 4.271,38-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili müvekkil şirket ile davacı arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu,müvekkil şirket tarafından davacıya 2.3.2015 tarihli mutakabat mektubu gönderildiğini,mutabık olunduğu takdirde müvekkil şirkete gönderilmesi gerekirken gönderilmediği gibi hesap ekstresi de gönderilmediği TTK 89. maddesine göre cari hesap ilişkisinde borçlu-alacaklı durumunun ancak hesabın kesilmesi ile belli olacağını cari hesap kat edilmeden icra takibine gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu,alacağın likit olmadığını icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasında TTK nun 89.maddesine uygun düzenlenmiş yazılı bir cari hesap sözleşmesi dosyaya ibraz edilmemiştir.Davacının mutabakat mektubunu cari hesap mutabakatı olarak adlandırmış olması cari hesap ilişkisinin varlığını ortaya koymadığından davacının ticari defter ve kayıtlarda ki bakiye alacağını talep ettiği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince HMK 222 gereği tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup incelenen davalıya ait ticari defter ve kayıtlarda davalının davacıya 21.356,91-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Daha fazla bir borç miktarı davacının ticari defterlerinde de kayıtlı bulunduğu ancak davacı talebiyle bağlı olacağından farklılığın nedenleri üzerinde durulmamıştır.Davalının ticari defter ve kayıtlarında davacının takibe konu ettiği borç miktarı aynen mevcut olduğundan ,davalının aynı miktar borç için başlattığı icra takibine davalının itirazının haksız bulunduğu bilirkişi raporuyla tesbit edilmiştir.

TBK 90 gereği ,ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç doğumu anında muaccel olur. Davalı 2.3.2015 tarihi itibariyle davalının davacıya mutabakat mektubu göndererek ticari defterleri ile uyumlu olarak davacı lehine 21.356,91-TL alacak bulunduğunu davacıya bildirdiği ,davalının mutabakat beyanıyla birlikte aynı zamanda ticari defter ve kayıtlarında davacı alacağının aynen kayıtlı bulunduğu ,davalının ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı bulunan borcu ödemekle yükümlü olduğu ,davacının mutabakat mektubuna cevap vermemesinin davalının kabulünde olan borcu ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı anlaşılmakla davalının kendi kayıtlarında kayıtlı bulunan davacı alacağının muaccel olmadığını ileri sürmesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Davalının ticari defterlerinde ki aleyhine kayıtlar sahibi aleyhine delil olacağından davalının borca itirazı yerinde bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı delillere yapılan bilirkişi incelemesine göre; davalının takip tutarı kadar davacıya borçlu bulunduğu,bu borcun ödendiğine ilişkin bir iddia ileri sürülmediği ,borcun muaccel olmadığına ilişkin iddiaya dayanak TTK nun 89.maddesindeki koşullara uygun bir cari hesap sözleşmesi ibraz edilmediği, alacağın muaccel olduğu ,alacağın likit bulunması alacağın borçlu tarafından bilinebilir ,hesaplanabilir olmasını ifade ettiği , ticari defter ve kayıtlarında mevcut kayıt nedeniyle alacağın aynı zamanda likit bulunduğu ,hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 1.459- TL istinaf karar harcından, davalı tarafından peşin yatırılan 364,75- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.094,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/279196 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.