Ticari defterin ibrazından kaçınmanın delil değerine etkisi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/314 E. 2018/829 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari davalarda mahkeme, taraflardan birinin ticari defterlerinin ibrazına usulüne uygun ihtaratla karar verdiği ve bu ihtarata rağmen taraf defterlerini ibraz etmediği takdirde, kanuni şartlara uygun tutulduğu anlaşılan karşı tarafın ticari defter ve kayıtları, ibrazdan kaçınan taraf aleyhine delil niteliğinde kabul edilir; ibrazdan kaçınan taraf, karşı tarafın defterlerine dayanılarak tek taraflı inceleme yapıldığını ileri süremez.
Ele alınan sorunlar
Davalının ticari defterlerini ibraz etmemesinin ispat hukuku açısından sonucu → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkilinin defter ve kayıtları incelenmeksizin, sadece karşı tarafın defter ve kayıtlarına dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 222. madde gereğince mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir; kanuni şartlara uygun tutulan ticari defter ve kayıtlar sahibi ve halefleri lehine delildir. Davalıya HMK 222 uyarınca ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmesi, ibraz etmediği takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı usulüne uygun biçimde ihtaratlı olarak tebliğ edilmiş, buna rağmen davalı defter ve kayıtlarını ibraz etmemiştir. Davalının vergi idaresinden istenen kayıtları ile davacının icra takibine konu ettiği faturaların davalı tarafından Vergi Dairesine BA formuyla bildirildiği, faturaların davalıya tebliğ edildiği ve davalı tarafından KDV indiriminden yararlanıldığı tespit edilmiştir. Usulüne uygun tebligata rağmen ibrazdan kaçınan davalının ticari defter ve kayıtları incelenemediğinden, kanuna uygun tutulduğu anlaşılan davacı defter ve kayıtları davalı lehine delil niteliğinde kabul edilerek hükümden düşürülemez; bu nedenle davacı defter ve kayıtları davacı lehine delil niteliğindedir ve ibrazdan kaçınan davalı, tek taraflı defter incelemesiyle hüküm verildiğini ileri süremez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmeyen tarafın, karşı tarafın kanuna uygun tutulan defter kayıtlarına dayanılarak verilen hükme itiraz edemeyeceği yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter ibrazı↗ HMK 222↗ delil↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/314
KARAR NO 2018/829
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/12/2017
NUMARASI 2016/239 Esas 2017/1044 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin davalıdan alacağının tahsili talebi ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı borçlunun takibe itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, davacının alacağının faturalardan kaynaklandığını, borçlunun itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava dilekçesinde dökümü yapılan 8 adet fatura yönünden davalının borçlu olduğunu, iş bu faturaların alacak servis taşıma ücretine karşılık kesildiğini, borçlunun 44.104,17-TL fatura alacağının 21.000-TL lik kısmını ...bank A.Ş. Etiler Şubesi aracılığıyla ödediğini, bakiye borcu olan 23.104,- TL’nin ödenmediğini belirterek borçlunun İstanbul .. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı icra takibine itirazın iptali ile takibin 23.104-TL olarak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile devamına karar verilmesini, davalı aleyhine % 20 icra tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermemiş HMK 127 vd.maddeleri uyarınca davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,dava konusu faturalarını davalı vergi dairesi kayıtlarına işlemiş bulunduğu faturalardaki taşımacılık hizmetinin sunulduğunun kabul edildiği , davacının 18.104,17 -TLalacağının bulunduğu sübut bulduğundan davacının davasının kısmen kabulüne, takipten evvel davalı temerrüde düşmediğinden işlemiş faize ilişkin talebin reddine, kabul edilen kısım yönünden likit alacağa itiraz haksız olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; müvekkili şirketin defter ve kayıtları dikkate alınmaksızın, incelenmeksizin sadece karşı tarafın defter ve kayıtları dikkate alınarak düzenlenmiş olan bilirkişi raporuna dayanarak verilmiş olan hükmün hatalı olduğunu, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İlk Derece Mahkemesi; dava dilekçesini ,tahkikat duruşması, tahkikat duruşmasına son verilip sözlü yargılamaya geçildiği ihtaratını, bilirkişi incelemesinin yapılacağını ve tarihini,alınan bilirkişi rapor örneğini ayrı ayrı davalıya tebliğ etmiştir. 14/2/2017 tarihli celsede davalıya HMK 222 maddesi gereğince bilirkişi incelemesi için ticari defter ve kayıtlarını hazır etmesi için usulune uygun ihtaratlı davatiye göndeilrmiştir. Davalıya HMK 222 maddesine uygun ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği takdirde "ibrazdan kaçınmış sayılacağı"na ilişkin ihtarat usulune uygun biçimde tebliğ edilmiştir. Buna rağmen davalı ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemiştir. Davalının vergi idaresinden istenen kayıtlarla davacı tarafından icra takibine konu ettiği faturaların davalı tarafından Vergi Dairesine BA formuyla bildirdiği buna göre davacının düzenlediği faturaların davalıya tebliğ edildiği ve davalı tarafından kdv indiriminden yararlanıldığı tespit edilmiştir.
HMK 222 madde gereğince ;mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya tarflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.Kanuni şartlara uygun olan tutulan ticari defter ve kayıtların sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabulü gerekmektedir.Zira kanuni şartlara uygun tutulduğu anlaşılan davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının davalının kanuna uygun tutulduğu anlaşılan ticari defter ve kayıtlarının incelenemk suretiyle hükümden düşürülebilir.Davalı usulune uygun yapılan tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçındığından davacı ticari defter ve kayıtları davacı lehine delil niteliğindedir.Davacı lehine delil niteliğinde ki kayıtlar ile davanın çözümü gerekmekte olup İlk Derece Mahkemesi yasal koşullara uygun olarak ticari defter ve kayıtların incelemesini gerçekleştirmiş olup,ibrazdan kaçınan davalının tek taraflı defter incelemesi ile hüküm verildiğini ileri süremeyeceğinden hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde bulunmamaktadır.Anlatılanlara göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 1.236,70-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 309,17- TL harcın mahsubu ile bakiye 927,53- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,"
İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi