Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2183 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Ticari vekile teslim edilen malın davacıyı bağlaması
2021/1045 E. 2023/1702 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Depoda saklanan malın teslim alınması sırasında, teslim tutanaklarında sürekli olarak aynı kişinin teslim alan sıfatıyla imzasının bulunması ve bu kişinin diğer teslimlerde de aynı şekilde hareket ettiğinin kamera kayıtları ile tespit edilmesi halinde, bu kişi TBK 551 anlamında malı teslim alan tarafın ticari vekili sayılır ve ona yapılan teslim, malın asıl sahibini bağlar; buna karşılık, yazılı teslim belgesi bulunmayan ve yalnızca soyut/genel nitelikli tanık beyanlarına dayanan teslim iddiaları ispat için yeterli görülmez ve bu kısım için itirazın…
ticari vekilitirazın iptaliicra inkar tazminatıteslim tutanağıispat yükütanık beyanı
-
FETÖ soruşturması nedeniyle bayilik sözleşmesinin feshi haklı bulundu
2021/812 E. 2023/1706 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir bayilik/dağıtım sözleşmesinin karşı tarafça olağanüstü hal koşulları altında, sözleşme muhatabının milli güvenliği tehdit eden bir yapı ile bağlantısı yönünde güncel ve kişisel şüphe bulunması nedeniyle feshedilmesi hâlinde, fesih zamanındaki koşullar esas alınarak değerlendirme yapılır; kamu yararının üstünlüğü ve güven ilişkisinin sarsılması gözetilerek fesih haklı sayılabilir. Şirket yetkilisi hakkındaki ceza yargılamasının sonradan beraatla sonuçlanması, geçmişe etkili olarak fesih tarihindeki haklılık değerlendirmesini değiştirmez; bu durumda…
haksız fesihkar kaybımanevi tazminatolağanüstü halmasumiyet karinesikamu yararıbayilik (acente-kıyas)
-
İşletme devir sözleşmesinde devir öncesi borçlardan devralanın sorumluluğu
2021/592 E. 2023/1687 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir ticari işletmenin birden fazla kez devir sözleşmesine konu edilmesi ve bu sözleşmelerin birbirini izleyerek feshedilip yenilenmesi halinde, taraflar arasında son olarak akdedilen ve halen geçerliliğini koruyan sözleşme hükümleri esas alınır. Devir sözleşmesinde işletmenin devir öncesi borç ve alacaklarının (vadesi gelmemiş olanlar dahil) devralana ait olacağı kararlaştırılmışsa, devralan bu borçlardan sorumludur. Ayrıca TBK 202 uyarınca, ticari işletmeye ait borçlar ayrıca bir borcun nakli sözleşmesi yapılmaksızın kanun gereği devralana geçer.…
işletme devriborcun nakliTBK 202vekaletsiz iş görmeitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Karar defterinin evden kaybolması zayi belgesi koşullarını sağlamaz
2023/2180 E. 2023/1691 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin, tacirin iradesi dışında elinde olmayan bir sebeple (yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi) ve TTK'nın 82/7. maddesinde tarif edilen nitelik ve yoğunlukta zıyaa uğraması gerekir; defterin evin deposundan bilinmeyen bir şekilde kaybolduğu şeklindeki açıklama, tacirin iradesi dışında meydana gelen bir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden zayi belgesi talebi bu esas gerekçeyle reddedilir; hak düşürücü sürenin yanlış hesaplanmış olması bu sonucu değiştirmez.
zayi belgesiticari defterhak düşürücü süretacirin dikkat ve özen yükümlülüğüiradesi dışında meydana gelen sebep
-
Bayilik sözleşmesi sona ermesinde sabit yatırım bedelinin kıstelyevm hesabı
2021/562 E. 2023/1656 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinin öngörülen süreden önce sona ermesi halinde, sözleşme kapsamında yapılan sabit yatırım bedelinin kullanılmayan bakiye süreye isabet eden kısmı bayiden talep edilebilir; bu bakiye süre hesabı, yatırımın yapıldığı fatura tarihi değil, sözleşmenin öngörülen toplam süresi ve başlangıç tarihi esas alınarak yapılır; zira yatırımlar sözleşmenin öngörülen tüm süresi göz önünde bulundurularak yapılmış kabul edilir.
bayilik sözleşmesisabit yatırım bedelikıstelyevm hesabıitirazın iptaliariyeticra inkar tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Yazılı sözleşme yoksa cari hesap değil açık hesap kabul edilir
2021/1267 E. 2023/1667 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK 89 hükümleri uygulanamaz; bu durumda ilişki açık hesap niteliğinde kabul edilir. Açık hesap ilişkisinde, itirazın iptali davasında takip tarihine kadar hesaba giren tüm faturalar dikkate alınabileceğinden, takip talebinde ayrı ayrı gösterilmeyen faturalara dayanılması takiple bağlılık kuralına aykırılık oluşturmaz. Ayrıca, bir faturaya konu mal/hizmet bedelinin BA-BS formu ile vergi dairesine bildirilmiş olması, o faturaya konu malın teslim edildiğinin kabulü için yeterli kabul edilir.
cari hesap sözleşmesiaçık hesaptakiple bağlılık kuralıitirazın iptaliBA-BS formuticari defter incelemesi
-
Siber saldırı nedeniyle e-defter zıyaında zayi belgesi
2023/2068 E. 2023/1662 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulduğu hallerde, siber saldırı sonucu bu verilere erişimin engellenmesi veya kaybı, TTK m.82/7'de sayılan afet/hırsızlık sebepleri kapsamında bir zayi sebebi olarak değerlendirilir; siber saldırının davacının iradesi dışında gerçekleşmesi ve basiretsizliğin söz konusu olmaması halinde zayi belgesi talebinin salt bu nedenle reddi hukuka uygun değildir. Ayrıca mahkeme, zayi belgesi talebini incelerken Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'na…
zayi belgesie-deftersiber saldırımücbir sebepikincil örnekbasiretli tacir
-
Sahte fatura tespitinde teslim ispat yükünün davacıya geçmesi
2021/310 E. 2023/1616 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Fatura konusu mal veya hizmetin teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacı defter kayıtları, yasal delillerle desteklenmediği sürece tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davacı şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda faturaların sahte olduğu tespit edilmişse ve davalı da bu bildirim üzerine düzeltme beyannamesi vermişse, davacının mal teslimini usulen kanıtlaması gerekir; bu ispat sağlanamadığında, faturanın davalı defterlerine kaydedilmiş olması ve BA formuyla beyan edilmiş olması tek başına alacağın…
itirazın iptaliispat yüküsahte faturaticari defter kaydıBA formuvergi tekniği raporu
-
Fatura konusu malın teslimini ispat yükü davacı satıcıya aittir
2021/863 E. 2023/1619 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım ilişkisine dayalı fatura alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, fatura konusu malın davalıya teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacının kendi ticari defter kayıtları, davalının defterlerinde karşılığı bulunmadıkça ve teslimi gösteren yazılı delillerle desteklenmedikçe tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Kargo teslim kaydının farklı bir adrese/alıcıya çıkması ve BS/BA formu uyumsuzluğu, teslimin ispatlanamadığına karine oluşturur.
itirazın iptaliispat yüküfaturaticari defterBS/BA formuicra inkar tazminatı
-
Menfi tespit davasında ispat yükünün alacaklı davalıya ait olması
2023/195 E. 2023/1618 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında, davalı (alacaklı olduğunu ileri süren taraf) borcun varlığını ispatla yükümlüdür; davacı yalnızca hukuki ilişkinin doğmadığını ileri sürüyorsa ispat yükü davalıya aittir. Davalı, ticari defter kayıtları ve sunulan delillerle alacağını ispatlayamaz ve önceden başka bir alacak nedeniyle akdedilen protokol kapsamında ödeme yapıldığı anlaşılırsa, aynı tutar için farklı bir sebep göstererek yeniden takip başlatmasının ispatlanamaması halinde menfi tespit talebi kabul edilir.
menfi tespitispat yüküticari defter incelemesiilamsız icra takibiprotokol
-
Eksik araştırma nedeniyle itirazın iptali kararının kaldırılması
2021/567 E. 2023/1571 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari satım ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının ödeme savunmasını desteklemek üzere sunduğu tediye makbuzları ve el yazılı hesap mutabakatı belgeleri gibi delillerin, HMK m.202 uyarınca delil başlangıcı niteliği taşıyıp taşımadığı yönünden değerlendirilmemesi ve bu belgelerin alacağa olan etkisinin araştırılmaması, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek önemli delillerin toplanmamış/değerlendirilmemiş olması niteliğindedir; bu durumda ilk derece kararı kaldırılıp dosya yeniden araştırma yapılması amacıyla ilk derece…
itirazın iptaliilamsız icra takibiticari defterlerin delil niteliğidelil başlangıcı (HMK m.202)tediye makbuzuhesap mutabakatı
-
Denkleştirme tazminatında 'önemli menfaat' koşulu ispatlanamadı
2021/460 E. 2023/1596 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sigorta acenteliği sözleşmesinin feshi nedeniyle denkleştirme tazminatı talep edilebilmesi için, Sigortacılık Kanunu 23/16 uyarınca (TTK 122'ye göre özel kanun niteliğinde olduğundan öncelikle uygulanır) sigorta şirketinin sözleşme sona erdikten sonra acentenin yarattığı müşteri portföyü sayesinde önemli menfaatler elde etmesi ve hakkaniyetin bunu gerektirmesi kümülatif olarak gereklidir; bu koşulların ispat yükü acentededir. Fesih sonrası dönemde sigorta şirketinin acente portföyünden elde ettiği prim üretimi ve komisyon tahakkukunda yüksek oranlı…
denkleştirme tazminatıacentelik sözleşmesiönemli menfaatözel kanun-genel kanun ilişkisiispat yükühaklı fesih
-
Bayilik sözleşmesinde intifa/prim şartı ve fiili tadil ile hak kaybı
2021/444 E. 2023/1521 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde belirli prim/bedel ödemelerinin (intifa bedeli, teknik yatırım destek primi vb.) belirli yükümlülüklerin (intifa hakkı tesisi, teminat mektubu verilmesi gibi) yerine getirilmesi şartına bağlandığı hallerde, bu yükümlülükler yerine getirilmemişse ilgili bedel talep edilemez; tarafın bu ifayı engellediği yönündeki iddiası delille desteklenmedikçe dikkate alınmaz. Sözleşme süresi boyunca taraflardan biri belirli bir bedeli hiç talep etmeden ticari ilişkiyi sürdürüyor ve karşı tarafta bu bedelin istenmeyeceği yönünde haklı bir güven…
intifa hakkıbayilik sözleşmesizeyilnameaskıya alınan şart (edim şartına bağlı ödeme)fiili sözleşme tadilidürüstlük kuralıbayilik (acente-kıyas)
-
Resmi satış sözleşmesine karşı ispat yükü ve ticari defterlerin incelenmemesi eksikliği
2021/502 E. 2023/1519 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Resmi şekilde düzenlenmiş bir satış sözleşmesinde bedelin alındığı yazılı ise, bedelin ödenmediğini iddia eden taraf bunu ancak yazılı delille kanıtlayabilir; ancak taraf dava dilekçesinde delil olarak ticari defter kayıtlarına dayanmışsa, mahkemenin bu defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırmadan, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek bu delili toplamadan ve değerlendirmeden karar vermesi eksik incelemedir ve bozma/kaldırma sebebidir.
itirazın iptaliresmi şekilde düzenlenen sözleşmeyazılı delille ispat zorunluluğuticari defter kayıtlarıeksik incelemebilirkişi incelemesi
-
Sözleşmede münhasırlık yetkisi verilmediğinden haklı fesih yoktur
2021/353 E. 2023/1530 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alt distribütörlük sözleşmesinde tarafa belirli bir bölgede faaliyet gösterme yetkisi tanınması, sözleşmede açıkça tekel hakkı veren tek dağıtıcılık/münhasırlık hükmü bulunmadıkça, o bölgede diğer tarafın da satış yapmasının sözleşmeye aykırılık oluşturduğu ve haklı fesih nedeni sayılacağı sonucunu doğurmaz. Ayrıca sözleşmede kararlaştırılan ödeme sürelerine uyulmaması, sözleşmeyi ihlal eden tarafın karşı tarafça haklı nedenle feshedilmesine imkân verir; cari hesapta mahsup edilen alacaklar bakımından ayrıca bir kâr payı talebi ileri sürülemez.
alt distribütörlük sözleşmesimünhasırlıkhaklı fesihkâr mahrumiyeticari hesap mahsububayilik (acente-kıyas)
-
Cari hesap sözleşmesi yoksa TTK 101 zamanaşımı uygulanmaz
2023/1912 E. 2023/1534 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasında TTK m.89 anlamında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmuyorsa, aralarındaki ticari ilişki açık hesap ilişkisi niteliğinde kabul edilir ve bu ilişkiye TTK m.101'deki cari hesap zamanaşımı süresi uygulanmaz; bu durumda alacak TBK m.146'daki 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olur.
cari hesap sözleşmesiaçık hesap ilişkisizamanaşımı def'iitirazın iptaligenel zamanaşımı
-
Ticari kredide erken kapama komisyonunun sözleşmedeki hesaplama formülüne göre belirlenmesi
2021/556 E. 2023/1494 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredi sözleşmesinde erken kapama komisyonunun hesaplanma yöntemi formülle açıkça gösterilmişse, taraflar tacir olduğundan bu hüküm basiretli tacir kuralı ve tacirin uygun ücret isteme hakkı çerçevesinde bağlayıcıdır ve haksız/genel işlem koşulu olarak geçersiz sayılamaz; komisyonun hukukiliği denetlenirken önce sözleşmedeki oran esas alınır, buna göre hesaplanan tutardan daha düşük tahsilat yapılmışsa alacak talebi reddedilir. Ayrıca sonradan yürürlüğe giren düzenleyici işlemler (tebliğ), yürürlük tarihinden önce gerçekleşmiş erken kapama…
erken kapama komisyonugenel işlem koşulubasiretli tacirTCMB tebliğigeriye etkisizlikemsal banka uygulaması
-
Ticari satım iddiasına dayalı alacak davasında ispat yükü ve delil yetersizliği
2021/772 E. 2023/1427 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım ilişkisine dayalı alacak davasında, davacının ticari defterlerinde kayıtlı fatura bulunması tek başlı ispat aracı değildir; karşı tarafın defter ve kayıtlarında (BA formları dahil) davaya konu ilişkiye dair hiçbir kayıt bulunmaması ve davacının iddialarını destekleyecek başka yazışma/delil sunamaması halinde, ispat yükü kendisinde olan davacı, hatırlatılmasına rağmen yemin teklifinde de bulunmamışsa iddiasını ispat edemediği kabul edilir.
ticari defter kaydıBA formuispat yüküyemin teklifibilirkişi raporu
-
Ticari defterlerin araçta bırakılıp çalınması zayi belgesi talebini reddettirir
2023/1825 E. 2023/1412 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari defter ve belgelerin park halindeki bir araçta bırakılması, tacirin bu belgelerin saklanmasında basiretli tacir gibi göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediğini gösterir; bu durumda TTK 82/7 anlamında zıyaın davacının iradesi dışında, önlenemeyen bir nedenle meydana geldiği ispatlanamadığından zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmaz.
zayi belgesibasiretli tacirticari defterlerin saklanmasıdikkat ve özen yükümlülüğüTTK 82/7TTK 68/4
-
Franchise sözleşmesinde ispat yükü ve TBK 97 ödemezlik definin uygulanması
2021/401 E. 2023/1370 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Karşılıklı edim yükleyen bir sözleşmeye (franchise/acentelik sözleşmesi) dayanılarak alacak talep edilmesi halinde, davacı taraf kendi sözleşmesel yükümlülüklerini (hizmet sunma, destek, eğitim, malzeme temini vb.) ifa ettiğini ispatlamak zorundadır; bunu ispatlayamaz ve ticari defterlerinde de alacağa ilişkin usulüne uygun kayıt bulunmazsa, TBK 97. madde uyarınca kendi edimini ifa etmeyen taraf karşı taraftan alacak talep edemez.
Franchise sözleşmesiİtirazın iptaliİspat yükü (HMK 190/1)Ödemezlik defi (TBK 97)Ticari defterlerin delil niteliğiTanık beyanı
-
Sipariş bedelinin peşin kısmı ödenmeden ifa talep edilemez
2021/301 E. 2023/1378 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sipariş sözleşmesinde ödemenin belirli bir kısmının peşin yapılması şart kılınmışsa ve alıcı bu peşin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ispatlayamamışsa, satıcının üretime/teslime başlamama savunması yerinde kabul edilir ve alıcının bundan kaynaklanan zarardan satıcıyı sorumlu tutması mümkün olmaz. Mal ve hizmet teslimine dayanmayan bir faturaya süresinde itiraz edilmemiş olması, tek başına fatura içeriğinin muhatap tarafça kabul edildiği sonucunu doğurmaz; faturadan önceki yazışmalarda içerik kabul edilmemişse bu husus dikkate alınır. İtirazın…
sipariş teyit formupeşin ödeme şartısözleşmenin nispiliğiticari defter kaydı ile ispatmarj farkı faturasıitirazın iptali
-
Ticari defter kayıtları uyuşuyorsa faturaya dayalı alacak likittir
2021/565 E. 2023/1366 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari alacağa dayalı itirazın iptali davasında, taraflarca ibraz edilen ticari defterlerin birbirini doğrulaması ve alacağın miktarının bu şekilde kesin olarak tespit edilmesi halinde alacak likit sayılır ve icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın alacaklıya tebliğ tarihine ilişkin belge bulunmaması durumunda, bir yıllık hak düşürücü sürenin hesabında en geç davacının arabulucuya başvurduğu tarih itibariyle tebliğ gerçekleşmiş sayılır. Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuşsa, hak düşürücü süre…
itirazın iptaliticari defter delilihak düşürücü süreıslahfazlaya ilişkin haklarlikit alacak
-
Bayilik sözleşmesinin feshinin tedbiren durdurulması talebinin reddi
2023/1726 E. 2023/1351 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın sözleşmeyi fesih bildirimi, iradi bir hukuki işlemdir ve haksızlığı yapılacak yargılama sonucunda belirlenir. Feshin sonuçlarının veya fesih iradesinin durdurulması suretiyle sözleşmenin ihtiyati tedbir yoluyla sürdürülmesine karar verilemez; çünkü bu, dava sonucunda verilecek hükümle elde edilecek sonucu önceden temin eder ve ihtiyati tedbirin uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması ilkesine aykırılık oluşturur.
ihtiyati tedbirbayilik sözleşmesisözleşmenin feshihakkın kötüye kullanılmasıuyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte tedbir yasağıbayilik (acente-kıyas)
-
Bayi feshinin haksızlığı ve kâr mahrumiyeti hesabında makul süre ilkesi
2023/1554 E. 2023/1346 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bayilik sözleşmesinde, bayiin sözleşme/protokol hükümlerine aykırı bir uygulamayı (örneğin kâr paylaşımından önce nakliye giderinin düşülmesi gibi) sözleşmenin yürürlükte olduğu süre boyunca itirazsız ve çekincesiz kabul edip uygulaması halinde, bu uygulamayı daha sonra fesih nedeni yapması haklı görülmez; böyle bir feshin haksız olduğu kabul edilir. Haksız fesih tespit edildiğinde, dağıtıcının talep edebileceği kâr mahrumiyeti zararı, davacının aynı bölgede aynı şartlarla yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi için gereken makul süre esas alınarak…
bayilik sözleşmesihaksız fesihkâr mahrumiyeticezai şartmakul süre ilkesiprotokolün zımni kabulle uygulanmasıbayilik (acente-kıyas)
-
Kiralanan araca veresiye akaryakıt alımından işleteni sorumlu tutma
2021/193 E. 2023/1327 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kiralanan bir aracın sevk ve idaresi kendisine teslim edilen şoförün, o araca ilişkin akaryakıt alımı gibi olağan işletme işlemlerinde bulunması halinde, bu işlemlerden dolayı borç altına giren taraf şoförün resmi çalışanı olduğu kişi değil, işlemin gerçekleştiği sırada aracı fiilen işleten ve adına hareket edilen kişidir. Araç sahibi ile işleten arasındaki kira sözleşmesinde masrafların araç sahibine ait olduğu yönünde hüküm bulunması, sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği üçüncü kişi konumundaki alacaklıyı bağlamaz; yakıt gideri araca ilişkin bir masraf…
ticari vekil (TBK 551)temsil yetkisisözleşmenin nispiliği ilkesipasif husumetborç ikrarıişletme gideri
-
Ticari defterlere kayıtlı faturanın akdi ilişkiye karine oluşturması
2021/264 E. 2023/1328 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın karşı tarafça itiraz edilmeksizin kendi ticari defterlerine kaydedilmesi, taraflar arasındaki akdi ilişkinin ve mal tesliminin varlığına dair bir karine oluşturur; bu karinenin aksini ispat yükü, faturayı defterine kaydeden tarafa geçer ve bu ispat yazılı veya kesin delillerle yapılmalıdır. Fatura konusu malın uzun bir süre sonra düzenlenen tek taraflı bir iade faturasıyla geri gönderilmesi, bu karineyi çürütmeye yetmez; ayrıca kendisine karşı ileri sürülen kişi veya temsilcisi tarafından verilmemiş bir belge olan iade faturası, HMK 202…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğifatura karinesiyazılı delil başlangıcısenetle ispat kuralıicra inkar tazminatı
-
İşçi özlük dosyasındaki ıslak imzalı belgeler için zayi belgesi talebi
2023/1520 E. 2023/1319 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 82. maddesinde zayi belgesi verilmesi istenebilecek belgeler tahdidi olarak sayılmadığından, İş Kanunu, SGK ve ilgili mevzuat gereği işverenin saklamakla yükümlü olduğu işçi özlük dosyası içeriğindeki belgeler de, diğer şartların oluşması halinde zayi belgesine konu olabilir. Mahkemece bu tür davalarda inceleme davacının iddia ve delilleriyle sınırlı tutulmamalı; belgelerin saklanması zorunlu belgelerden olup olmadığı, afet kavramına giren bir olayla zıyaa uğrayıp uğramadığı araştırılmalı ve özellikle ıslak imzalı, o döneme özgü düzenlenmiş ve bu…
zayi belgesiTTK 82. madde saklama yükümlülüğüişçi özlük dosyasıdavayı aydınlatma yükümlülüğühasımsız dava
-
Açık hesap ilişkisinde zamanaşımı başlangıcı ve sürenin tespiti
2023/1610 E. 2023/1288 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça, açık hesap ilişkilerinde TTK'nın cari hesaba ilişkin zamanaşımı hükümleri (TTK 101) uygulanamaz. Açık hesap ilişkisinde zamanaşımı süresinin başlangıcı, tarafların en son karşılıklı ödeme/fatura düzenlediği tarih olan hesap ilişkisinin sona erdiği (alacağın muaccel hale geldiği) tarihtir. Uygulanacak zamanaşımı süresinin doğru tespiti için, alacağın kaynağı olan sözleşme ilişkisinin niteliğinin açıklığa kavuşturulması gerekir; bu husus belirsizse mahkeme taraflara mehil vererek sözleşme ilişkisini…
açık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesizamanaşımıitirazın iptaliistinabemuacceliyet
-
Alacağın temlikinde temlik edenin geçerli alacağının bulunmaması
2023/1622 E. 2023/1285 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında, alacaklının dayandığı senedin (çek) karşılıksız olduğunu veya borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ispat yükü davacı borçluya aittir; buna karşılık temlike konu edilen bir alacağın gerçekten mevcut olup olmadığının belirlenmesinde, ticari senedin cari hesaba kaydının bedelin tahsil edilmiş olması şartına bağlı geçerlilik taşıdığı (TTK 90/1-c) esas alınır. Bir kişinin temlik ettiği alacağın kaynağı, henüz karşılığı ödenmemiş (karşılıksız çıkan) bir çeke dayanıyorsa, temlik eden kişinin temlike konu edebileceği geçerli bir…
menfi tespit davasıispat yüküalacağın temlikiaçık hesap (cari hesap) ilişkisikarşılıksız çekticari defterlerin ibrazından kaçınma
-
Ticari defter kaybında zayi belgesi koşulları oluşmadı
2023/1701 E. 2023/1286 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolması ve bu kaybın tacirin iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle gerçekleşmesi gerekir; tacirin defterlerin korunması için basiretli tacir gibi gereken dikkat ve özeni gösterdiğini ispat edememesi ve kaybın kanunda sayılan sebeplerden birine dayanmaması halinde, salt kayıp olgusu zayi belgesi verilmesi için yeterli görülmez ve talep reddedilir.
zayi belgesibasiretli tacirticari defterlerin saklanmasıTTK 82/7