İşletme devir sözleşmesinde devir öncesi borçlardan devralanın sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/592

KARAR NO 2023/1687

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/12/2020

NUMARASI 2016/305 Esas - 2020/814 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının,müvekkili şirketin ... unvanlı işyerini davalıya Kartal ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı devir sözleşmesi ile devrettiğini, devir alan davalının, söz konusu işletmeyi önceki borç ve alacakları ile devraldığını kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının ödemeyi taahhüt ettiği işletmeye ait borçların müvekkili şirket adına tahakkuk ettirildiğini ve davalının ödememesi nedeniyle borçların müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen bu tutarın tahsili için davalı aleyhine takip başlatılmışsa da davalının takibe itiraz ettiğini, davalının işletmenin eski borçlarını üstlenmesi nedeniyle 5.000-TL gibi cüzi bir bedelle devredildiğini belirterek, davalının İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; Kartal ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı devir sözleşmesine göre, devir konusu işletmenin önceki tüm borç ve alacaklarının devreden davacı üzerinde bırakıldığını, devir sözleşmesine istinaden müvekkilinin Bakanlığa işletmenin devri için başvuruda bulunduğunu, ancak Bakanlık tarafından, Yönetmeliğin 14/c maddesi gereği talebinin reddedildiğini, bunun üzerine taraflar arasında 08.09.2012 tarihinde adi yazılı bir sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme gereğince işletmenin 20.000-TL peşin, kalan 50.000-TL bir yıl içinde ödenmek kaydıyla anlaşmaya varıldığını, bu sözleşmede de alacak ve borçların müvekkiline ait olduğu hususunda düzenleme yapılmadığını, Bakanlığın red sebebini ortadan kaldırmak için yapılan sözleşme feshedilerek, Kartal ...

Noterliğinin ... yev. sayılı ve 14.09.2012 tarihli sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşmenin ret sebebini ortadan kaldırmak için usulen yapıldığını, tarafların asıl iradelerini ortaya koyan sözleşmenin ilk sözleşme olduğunu, davacının iddia ettiği ödemenin, usulsüzlük nedeniyle davacı şirkete kesilen vergi cezası olduğunu,vergi cezasının devredilen işletmeye değil, davacı şirkete ait olduğunu, oysa müvekkiline davacı şirketin değil, bu şirketin ... okulunun devredildiğini, işletmenin 5.000-TL değil 70.000-TL bedelle devredildiğini,bu durumun yapılan ödemeler ve İst.Anadolu ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından da anlaşılacağını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflarca akdolunan Kartal ... Noterliğinin 31.08.2012 tarihli işletme devri sözleşmesinin 14.09.2012 tarihli fesihname ile feshedildiği, taraflarca imzalanan tarihsiz adi yazılı sözleşme ile okulun işletme hakkının 70.000-TL bedelle devredildiği, taraflarca bu kez Kartal ... Noterliğinin 14.09.2012 tarih ve ... yevmiye sayılı devir sözleşmesinin imzalandığı, devir alınan iş yerinin geçmiş dönem alacak ve borçlarıyla devir edildiği, davacının 25.02.2013 tarihinde 2.881,53-TL ve 01.04.2013 tarihinde 22.996,80-TL ödeme yaptığı, makbuzlarda yapılan ödemelerin ... Okulunun devir öncesi borçlarına ilişkin olduğu yönünde bir ifade bulunmadığı, yapılan makbuz içeriği ödemelerin ... Okulunun borçlarına ilişkin olduğuna dair bir kayıt bulunmadığı, ...

Müdürlüğüne yazılan yazı cevabında da ... Okulunun borcuna ilişkin bir kayıt olmadığının görüldüğü, bu haliyle davacının davayı ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... unvanlı işyerini davalıya Kartal ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı işletme hakkı devri sözleşmesi ile devrettiğini, davalının ise sözleşme ile söz konusu işletmeyi önceki borç ve alacakları ile devraldığını kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının üzerine düşen yükümlülükler yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin işletmenin vergi borcunu ödemek zorunda kaldığını, müvekkilince Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nden alınan müvekkili firma tarafından yapılan ödemelere ilişkin açıklama yazısından anlaşılacağı üzere, devir işlemlerinden sonra kurumun 22.996,80-TL borcu kalmış olup, bu bedelin müvekkili tarafından ödendiğini, o tarihte müvekkili firma üzerine kayıtlı sadece bir okul olup, başkaca bir eğitim kurumu bulunmadığını, yapılan ödemelerin muhatabının Milli Eğitim Bakanlığı olması sebebi ile müvekkili tarafından yapılmış ödemelerin işletmeye ait olduğunun açık olduğunu, mahkemece yazı cevabı yeterli görülmediği takdirde yeniden yazı yazılması gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafça davalıya devredilen işletmenin devir öncesi borçlarının ödenmesi nedeniyle, ödenen tutarın işletmeyi devralan davalıdan tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; davacı ile davalı arasında, davacının işlettiği ... unvanlı işletmenin davalıya devredilmesine ilişkin olarak Kartal ... Noterliğinin 31.08.2012 tarihli işletme hakkı devri sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmenin taraflarca düzenlenen aynı noterliğin 14.09.2012 tarihli fesihnamesi ile feshedildiği, sonrasında taraflarca işletme devrine ilişkin 08.09.2012 tarihli adi yazılı sözleşme imzalandığı, bu sözleşmede işletmenin devir öncesi borçlarından sorumluluğa ilişkin bir hüküm bulunmadığı, son olarak ise Kartal ...

Noterliğinin 14.09.2012 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşmede işletmenin devir öncesi borç ve alacaklarının, vadesi gelmeyenler dahil olmak üzere devir alana ait olacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Taraflarca akdedilmiş olan noter onaylı bu son sözleşme gereği işletmenin devir öncesi borçlarından devralan sıfatıyla davalı sorumludur. 6098 sayılı TBK'nın 202 maddesi hükmü gereğince de devir konusu ticari işletmeye ait borçlar, ayrıca bir borcun nakli sözleşmesi yapılmaksızın kanun gereği devir alana geçmektedir. Bu nedenle somut olay bakımından devir konusu işletmenin devir öncesi borçlarından davalı devralanın sorumlu tutulması gerekmektedir. Davacı devreden tarafından devir konusu işletmenin borçları nedeniyle, Pendik Mal Müdürlüğüne 25.02.2013 tarihinde 2.881,53-TL 01.04.2013 tarihinde 22.996,80-TL tutarlı ödeme yapılmıştır.

Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün Pendik Mal Müdürlüğüne yazdığı 01.04.2013 tarihli yazıda, devir konusu işletmeye 79.173,20-TL mevzuata aykırı fazla ödeme yapıldığı, fazla ödemenin 56.176,40-TL'lik kısmının davacı şirket tarafından ödendiği, kalan 22.996,80-TL'lik kısmın da ödenmek istenildiği bildirilmiştir. Muhasebe işlem fişinde de dosya numarası 2010/38 olarak kayıtlı olup, açıklama kısmında yersiz ödeme olarak belirtilmiştir. Bu nedenle davacı tarafından ödenen 22.996,80-TL, devir konusu ... unvanlı işletmenin devir öncesi borcu niteliğinde olduğundan, bu ödemeden davalı devralan sorumludur. Davacının yapmış olduğu 2.881,53-TL ödemenin ise Pendik Mal Müdürlüğü kayıtlarında hesaba alma tarihi 25.02.2013 olup, dosya numarası da devir sonrası olmak üzere 2013/20 olarak kayıtlıdır.

Bu durumda bu ödemeye konu borcun devir konusu işletmenin borcu olup, işletmenin devri tarihi sonrasında doğmuştur. Bu nedenle bu borçtan da işletmeyi devralan davalı sorumlu olup, ödemeyi yapan davacının vekaletsiz iş görme hükümlerine dayanarak ödediği tutarı davalıdan talep hakkı bulunmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden karar verilmek suretiyle "davanın kabulü ile itirazın iptaline likit alacak nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2020 Tarih 2016/305 Esas 2020/814 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, davalının İstanbul Anadolu 1. İcra Dairesinin 2016/3625 esas sayılı icra takibine yönelik itirazının iptali ile takibin 25.878,33-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına, Hükmedilen alacağın %20'si oranında hesaplanan 5.175,66-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ; Alınması gereken 1.767,74-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 312,55-TL ve icra veznesine yatırılan 129,39-TL'nin mahsubu ile kalan 1.325,80‬‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yatırılan 471,14-TL peşin harçlar ile Davacı tarafından yapılan 1.050-TL bilirkişi ücreti, 225,8‬0‬-TL tebliğ gideri olmak üzere toplam 1.275,80-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,"Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

02/11/2023