Ticari defterlerin araçta bırakılıp çalınması zayi belgesi talebini reddettirir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1825

KARAR NO 2023/1412

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/12/2022

NUMARASI 2022/865 Esas 2022/1135 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/09/2023

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Müvekkilinin ... vergi numarasıyla Zincirlikuyu vergi dairesi mükellef olarak iş ve işlem yaptığını, müvekkili şirketin yetkilisi ... olduğunu, ...'nın kardeşi ...'nın kullandığı ... plakalı aracı ile 24.09.2022 günü saat 23:00 sıralarında gerekli önlemleri alarak ... Mah. ... sokak içine park edip aracın yanından ayrılan ...

25. 09.2022 tarihinde sabah 11.00 sularında aracın yanına geldiğinde sol arka camın kırılarak araba içinden şirkete ait defter ve belgelerin bulunduğunu ve çantanın çalındığı gördüğünü, Bahçelievler Şehit Vehbi Erdoğan Polis Merkezi Amirliğine şikayette bulunduğunu, 2017-2018 yıllarına ait tüm defter ve kayıtlarının bulunduğu çantanın çalındığını fark ettiğini, bu nedenle 2017-2018 yılına ait tüm defter, kayıt, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının basiretli tacir gibi davranmadığı, zayi talep edilen defter ve belgelerin bir tacirin park halindeki araçta saklamasının basiretli tacir sıfatı ile uyuşmadığı gerekçesiyle yasal koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili tarafından uluorta açık bir şekilde yahut özen ve dikkat yükümlülüğünü ihlal edici bir şekilde muhafaza edilmediğini, tasfiye halinde olan şirketin işyerini de tahliye ettiği göz önüne alındığında çantanın içinde ve aracın içerisinde görünmeyecek şekilde muhafaza ettiği ticari defterler bakımından bu yükümlülüğünü ihlal ettiğinden bahsedilemeyeceğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; 2017-2018 yıllarına ait tüm defter, kayıt, fatura ve sair belgelerinin 25/09/2022 tarihinde yaşanan hırsızlık olayı sonucu ... plakalı araçtan çalındığı ve bu konu hakkında davacı şirket yetkilisi ...'nın kardeşi ... tarafından kolluk kuvvetlerine 25/09/2022 tarihinde verdiği ifadenin incelenmesinde aracı 24/09/2022 tarihinde saat 23:00'de aracı park ettiğini, park halinde ki araç içerisinde bulunan defterlerin 25/09/2022 tarihinde saat 11:00'de aracının yanına geldiğinde çantanın olmadığını beyan ettiği, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte ticari defterler ile diğer belgelerin basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı, davacının defter ve belgelerinin araç koltuğundan çalındığı, özenle saklanması gereken ticari defter ve balgelerin araç içerisinde olsada bırakılmasının, TTK'nun 68/4.

maddesi uyarınca davacı şirketin bunların saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği sonucuna varıldığı, bu hali ile zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/09/2023