Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
182 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Menfi tespit hükmü kesinleşen bono/çekler cari hesap davasında delil olamaz
2018/2357 E. 2020/1149 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Aynı taraflar arasında farklı hukuki ilişkilere (kıymetli evrak ile temel ilişki/cari hesap) dayanan icra takipleri veya davalar bulunması halinde, dava sebebi farklı olduğundan derdestlik ve kesin hüküm itirazları kabul edilmez; alacaklının kıymetli evraka dayalı takip hakkı sona ermiş olsa da temel ilişkiye dayanarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip yapması mümkündür. Bono veya çeklere ilişkin olarak borçlu olunmadığı yönünde kesinleşen menfi tespit hükmü, bu kıymetli evrakın cari hesap bakiyesi hesabında alacaklı/borçlu tarafından dikkate…
itirazın iptalicari hesapderdestlikkesin hükümmenfi tespitbono
-
Çekte keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/1307 E. 2020/1129 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi, çek üzerinde hak sahibi hamil olmadığından ve muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmadığından, zayi olan çeke ilişkin iptal davasını açma hakkına ve husumetine sahip değildir; keşidecinin bu konudaki korunma yolu, ibraz halinde hamile karşı İİK 72 uyarınca olumsuz tespit davası açmaktır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumethukuki yararhamilkeşideciolumsuz tespit davası
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/1256 E. 2020/1067 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi, çek üzerinde imza ve kaşesi bulunsa da bu davayı açma hukuki yararına ve husumet/takip yetkisine sahip değildir. Keşidecinin muhatap bankayı ödemeden men etme yetkisi yoktur; hamile karşı hak iddiası halinde İİK 72 uyarınca olumsuz tespit davası açma yolu mevcuttur.
zayi nedeniyle çek iptalihamilkeşidecihusumethukuki yarardava şartı
-
Çek istirdatı davası arabuluculuk dava şartına tabi değildir
2020/1087 E. 2020/937 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792 uyarınca açılan çek istirdatı davası, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak veya tazminat talebi niteliğinde olmadığından TTK 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Dava devam ederken terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdatına ilişkin talebin, asıl istirdat talebinin kabulüne bağlı olması da bu sonucu değiştirmez.
çek istirdatıarabuluculuk dava şartıticari davaterditli talepusulden ret
-
Boş çek yaprağının zayii nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu
2020/1099 E. 2020/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası açma hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan yetkili hamile aittir; çek keşidecisi/hesap sahibi olmak bu hakkı vermez. Dava konusu belgeler henüz keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları ise, hesap sahibinin bunların iptalini istemekte hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmaz; bu durumda dava, HMK 114/h ve 115/2 uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptalihukuki yarardava şartıaktif husumet ehliyetiyetkili hamilboş çek yaprağı
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/987 E. 2020/872 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası, TTK 651/2 ve 757-764. maddeleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi olan kişi veya onun yetkili temsilcisi bu davayı açma hukuki yararına ve dava takip yetkisine sahip değildir. Keşideci, çekin ödenmesini men etme yetkisine de sahip olmadığından, hamile karşı ancak menfi tespit davası açabilir.
zayi nedeniyle çek iptalihaklı hamillikdava takip yetkisihukuki yararödemeden menmenfi tespit davası
-
Çek istirdadı davasında arabuluculuk dava şartı aranamaz
2020/830 E. 2020/787 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çek istirdatı talebine ilişkin davalarda, çekin tahsili halinde bedelinin istirdatına dönüşmesi terditli bir talep olsa da, davanın konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak niteliğinde değildir; bu nedenle TTK 5/A maddesi kapsamındaki arabuluculuk dava şartı, çek istirdatı davaları için aranamaz.
çek istirdadıdava şartıarabuluculukterditli talepusulden ret
-
Çek istirdatı davası zorunlu ticari arabuluculuk dava şartına tabi değildir
2020/652 E. 2020/587 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin davalar, konusu bir miktar paranın ödenmesi olmadığından TTK m.5/A'daki zorunlu ticari arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Çek bedelinin dava sırasında tahsil edilmesi ihtimaline karşı terditli olarak ileri sürülen çek bedeli istirdatı/menfi tespit talebi de, asıl talep olan çek istirdatı isteminin kabulüne bağlı olduğundan bu durumu değiştirmez.
çek istirdatımenfi tespitzorunlu ticari arabuluculukdava şartıterditli talep
-
Çek bedeli istirdatı davasında zorunlu arabuluculuk şartı
2020/642 E. 2020/586 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebine ilişkin ticari davalarda (çek bedelinin istirdatı ile maddi-manevi tazminat istemi dahil), 01/01/2019 tarihinden sonra açılan davalarda TTK m.5/A gereği dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; bu şart yerine getirilmeden açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
zorunlu arabuluculukdava şartıçek istirdatıticari davausulden ret
-
Tüketici işlemi niteliğindeki bonoda görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2018/1649 E. 2020/545 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Dava konusu senetlerin, tarafı davacının olduğu bir satış vaadi sözleşmesi uyarınca düzenlenmiş ve tüketici işlemi niteliğinde bulunması halinde, senetlerin cirosu yoluyla davalıya (cirantaya) geçmiş olması bu niteliği değiştirmez; bu durumda görevli mahkeme, ticari dava hükümlerine göre asliye ticaret mahkemesi değil, tüketici mahkemesidir. Görev, kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan mahkemece re'sen incelenmesi gerekir; önceki bir görevsizlik kararının kesinleşmiş olması bu re'sen inceleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
menfi tespit davasıgörev (dava şartı)kamu düzenitüketici işlemikıymetli evrakciro
-
Çek istirdadı davası konusu para alacağı olmadığından arabuluculuk dava şartına tabi değildir
2020/459 E. 2020/441 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi olmayan, çekin ya da terditli olarak bedelinin istirdatına yönelik davalarda, TTK 5/A maddesindeki arabuluculuk dava şartı uygulanmaz; bu tür davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış olması dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret sonucu doğurmaz.
çek istirdadıarabuluculuk dava şartıterditli talepdava şartı yokluğuusulden ret
-
Ciro edilen çekte taraf değişikliği ve dava şartı eksikliği
2018/1236 E. 2020/308 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin ciro yoluyla üçüncü bir kişiye devredilmesi, HMK 125. madde kapsamında dava konusunun devri sayılmaz; davacının bu ciroyu bilerek dava açtığı hallerde de HMK 124/3-4. madde koşulları oluşmaz. Bu durumda mahkemenin, hakkında usulüne uygun dava açılmamış üçüncü kişiyi (çeki devralan bankayı) davalı kabul ederek karar vermesi hatalıdır; taraf teşkili dava şartı olduğundan mahkeme bu hususu re'sen gözetmeli, taraf eklenmesi/değişikliği taleplerini reddederek yalnızca usulüne uygun açılmış dava yönünden karar vermelidir.
menfi tespitkambiyo seneditaraf değişikliğidavaya dahil etmedava konusunun devritaraf teşkili
-
Hukuki yarar var iken usulden reddin hatalı bulunarak kaldırılması
2019/1417 E. 2020/289 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo senedine dayalı alacağın tespiti ve tahsili talebiyle açılan davada, keşideci tarafından çek üzerindeki imza inkar edilmeyip düzenlediği ikrar edilmişse ve davacı ciro zincirinde hile/sahtecilik nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek kambiyo hükümleriyle birlikte haksız fiil hükümlerine dayanmışsa, davacının alacağının tahsilini talep etmekte hukuki yararı bulunduğu kabul edilir; mahkeme tarafların delillerini toplayıp tahkikat yapmadan salt davacının çekteki imzanın davalıya ait olmadığını bildiği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan…
hukuki yararmenfi tespitkambiyo senediciroimza inkarıhaksız fiil
-
Çek istirdatı davasında arabuluculuk dava şartı uygulanmaz
2020/166 E. 2020/279 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca çek istirdatı istemi, konusu bir miktar para alacağı olan bir talep olmadığından TTK 5/A maddesinde düzenlenen arabuluculuğa başvuru dava şartına tabi değildir. Terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdatı talebi, asıl talep olan çek istirdatı isteminin kabulüne bağlı olduğundan, asıl talebin bu niteliği feri talebin de aynı şekilde değerlendirilmesini gerektirir; bu nedenle davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi hukuka aykırıdır ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir.
çek istirdatıterditli davaarabuluculuk dava şartıTTK 5/ATTK 792
-
İİK 33/a davası kambiyo senedine özgü takiplerde de açılabilir
2018/1088 E. 2020/222 K. ·
Tespitkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İİK 33/a maddesi lafzen ilamların icrasına ilişkin takipler için düzenlenmiş olsa da, İİK 71. maddesinde yapılan atıf uyarınca ilamsız takipler ile kambiyo senetlerine özgü icra takiplerinde de uygulama alanı bulunur. Bu nedenle icra mahkemesince zamanaşımı nedeniyle takibin geri bırakılmasına karar verilen kambiyo senedine özgü bir takipte, alacaklının İİK 33/a uyarınca takibin zamanaşımına uğramadığının tespiti davası açması mümkündür; bu davanın, takibin ilama dayalı olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi hatalıdır; işin…
İİK 33/aİİK 71zamanaşımıkambiyo senetlerine özgü haciz yoluicranın geri bırakılmasıdava şartı
-
Tüketici işlemi nedeniyle düzenlenen bonoda görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2020/221 E. 2020/234 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir bononun tüketicinin tarafı olduğu bir tüketici işlemi (örneğin devremülk satış vaadi sözleşmesi) nedeniyle düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde, senedin bankaya ciro edilmiş olması ve alacaklının tacir sıfatını taşıması bu sonucu değiştirmez; bononun kaynaklandığı işlemin tüketici işlemi niteliğinde olması nedeniyle 6502 sayılı Kanun'un 73. ve 83. maddeleri uyarınca uyuşmazlıkta görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir, ticari dava hükümleri uygulanmaz.
görevdava şartıtüketici işlemitüketici sıfatıbononama yazılı senet
-
Çek istirdadı davası açılınca çek iptali davası konusuz kalır
2019/2359 E. 2019/1670 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek iptali davasında yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması üzerine davacıya hamile karşı çek istirdadı davası açması için kesin süre verilmesi halinde, davacının bu sürede istirdat davasına dava şartı olan arabuluculuğa başvurduğunu bildirmesi, dava açma iradesinin mevcut olduğunu gösterir ve bu durumda çek iptali davasının konusuz kaldığına karar verilmesi gerekir; ancak davanın konusuz kalması, önceden verilmiş ödeme yasağı (ihtiyati tedbir) kararının kaldırılmasını gerektirmez, ödeme yasağının devamına karar verilmelidir.
çek iptalizayiçek istirdadı davasıkonusuz kalmaarabuluculuk dava şartıödeme yasağı
-
İhtiyati hacze itirazın görevsiz mahkemece esas davaya gönderilemeyeceği
2019/2383 E. 2019/1672 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İhtiyati haciz talebini inceleyen mahkeme, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği (işçi-işveren ilişkisi vb.) itibariyle görevli olmadığını tespit ederse, itirazı esas hakkındaki davanın görüldüğü mahkemeye göndererek oradan karar verilmesini sağlayamaz; görevsizliğini tespit ettiğinde ihtiyati hacze itirazı kabul ederek ihtiyati haciz kararını doğrudan görevsizlik nedeniyle kaldırmakla yetinmelidir. Bu sonuç, esas hakkındaki davanın ihtiyati haciz kararına itirazdan önce mi sonra mı açıldığından bağımsızdır; itiraz, esas davadan önce yapılmışsa esas…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazgörevkamu düzenire'sen incelemeişçi-işveren ilişkisi
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2019/2233 E. 2019/1634 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açma hakkı, çek hamiline aittir; çek keşidecisi (veya onun temsilcisi konumundaki kişi) bu davayı açamaz. Keşideci, çek ibraz edildiğinde hak talep eden hamile karşı olumsuz tespit davası açabilir. Davacının hamil sıfatını taşımadığı, sadece keşideci konumundaki tüzel kişinin temsilcisi (tasfiye memuru) olduğu durumda, delil yeterliliği bulunsa da davanın esastan reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptaliTTK 759hamilkeşideciolumsuz tespit davasıİİK 72
-
Çekin tüketici işlemine dayanması halinde görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2019/2117 E. 2019/1648 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişki, tüketici işlemi niteliğinde ise (örneğin eğitim hizmeti bedeline karşılık verilen çek gibi), bu çeke dayalı sebepsiz zenginleşme alacağı davasında görevli mahkeme ticaret mahkemesi değil, tüketici mahkemesidir; diğer kanunlarda bu işleme ilişkin özel düzenleme bulunması, işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve tüketici mahkemesinin görevini engellemez.
sebepsiz zenginleşmegörev dava şartıtüketici işlemikambiyo senedi (çek)usulden ret
-
Çekin bankaya ibraz edilmemiş olması, zayii nedeniyle iptal davasının reddine gerekçe olamaz
2019/2155 E. 2019/1490 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zayii nedeniyle çek iptali davasında, çekin muhatap bankaya ibraz edilmemiş olması veya bankaca işlemsiz/boş statüde bulunduğunun bildirilmesi, davada hukuki yarar yokluğuna gerekçe yapılamaz; dava hasımsız nitelikte olduğundan üçüncü kişiler açısından kesin hüküm oluşturmaz ve meşru hamilin haklarını sona erdirmez. Yasal ilanlar yapılmış ve çek üzerinde hak iddia eden bir hamil çıkmamışsa, zayii nedeniyle iptal koşulları oluşmuş sayılır ve davanın kabulüne karar verilmesi gerekir.
zayii nedeniyle çek iptalihasımsız davahukuki yarardava şartıyasal ilanmeşru hamil
-
Sahte keşideci imzalı çekte borçlu olunmadığının tespiti
2019/1651 E. 2019/1404 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Rıza dışı elden çıkan ve sahte keşideci imzasıyla düzenlenen bir çek nedeniyle, çeki ibraz ederek alacak hakkını talep eden hamile karşı borçlu olunmadığının tespiti davası açılmasında hukuki yarar vardır. Bu tür davalarda ispat yükü, çeki elinde bulundurup alacağını talep eden hamildedir; davalı hamil keşideci imzasının sahte olduğunu ve davacıdan alacağı bulunmadığını ikrar etmişse, ispat yükünün davacıya yüklenerek karar verilmesi hatalıdır ve bu durumda dava kabul edilmelidir.
menfi tespit davasıkambiyo senedisahte keşideci imzasıhukuki yararispat yüküciro
-
Çek yaprağı sorumluluğu sona erince çek hesabı kapatılır
2019/1923 E. 2019/1362 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
5941 sayılı Çek Yasası'nın Geçici 3. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, mülga 3167 sayılı Kanun döneminde teslim edilen eski çek defterlerine ilişkin olarak bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiğinden, bu tarihten sonra bankanın söz konusu boş çeklere ilişkin çek hesaplarını açık tutmakta hukuki yararı kalmaz ve müşterinin teminat gösterme yükümlülüğü de ortadan kalkar; çeklerin hukuki geçerliliğinin devam etmesi, hesabın kapatılmasına engel değildir, zira çek hesabı kapatıldıktan sonra ibraz edilen…
çek hesabının kapatılmasıçek yaprağı sorumluluk bedeli5941 sayılı Çek Kanunu Geçici 3. maddezayi nedeniyle çek iptalihukuki yarar
-
Devremülk satış vaadi bonolarında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir
2019/1899 E. 2019/1356 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kıymetli evrak niteliğindeki bir senet, tüketicinin taraf olduğu bir sözleşme (örneğin devremülk satış vaadi sözleşmesi) kapsamında düzenlenmişse, senedin nama yazılı bono şeklinde olması ve TTK anlamında ticari görünüm taşıması, işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi olma niteliğini ortadan kaldırmaz; bu durumda bonodan kaynaklanan alacak davasında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil Tüketici Mahkemesidir.
görevli mahkemedava şartıtüketici işleminama yazılı bonodevremülk satış vaadi sözleşmesikıymetli evrak
-
Gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmaması nedeniyle esastan reddi
2019/1447 E. 2019/1073 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İstinaf başvurusunda gerekçeli dilekçe sunma taahhüdüne rağmen bu dilekçenin sunulmaması halinde, HMK 352 uyarınca başvurunun sebep ve gerekçelerinin gösterilmemiş olması nedeniyle başvuru esastan reddedilir. Ayrıca senet üzerinde teminat kaydı bulunmayan ve rehinle temin edildiği ispatlanmayan kambiyo senedine dayalı alacaklarda, alacaklının rehne başvurmadan doğrudan kambiyo senedine dayalı takip yapması İİK 167 uyarınca mümkün olduğundan, bu nedenle verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddinde kamu düzenine aykırılık bulunmaz.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazbonokambiyo senediteminat senedirehin
-
İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan senette Asliye Ticaret Mahkemesi görevsizdir
2019/1155 E. 2019/985 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İhtiyati haciz talebini inceleyen mahkemenin görevi kamu düzenine ilişkindir ve İİK 258'de açık bir düzenleme bulunmadığından HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır; mahkeme bu görevi re'sen veya itiraz üzerine inceleyebilir. Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu ve senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edilip bu konuda menfi tespit davası açıldığı hallerde, iddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle Asliye Ticaret Mahkemesi ihtiyati haciz istemini incelemekle görevli değildir. Menfi tespit davası itiraz tarihinden…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazgörevkamu düzenimenfi tespit davasıkambiyo senedi
-
Hasımsız çek iptali kararına karşı açılan iptal davasında hukuki yarar
2019/1296 E. 2019/931 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hasımsız açılan çek zayi/iptal davasında verilen iptal kararı maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez ve bir ilam olmayıp tespit niteliğindedir; bu nedenle iptal edilen çekin gerçek hamili olduğunu ileri süren kişinin, iptal kararının ortadan kaldırılmasını dava yoluyla istemesinde kural olarak hukuki yararı bulunur ve bu dava dinlenebilir. Böyle bir davada, dava hasımlı nitelikte görüldüğünden davalıya tebliğ yapılıp savunma ve delil sunma imkânı tanınmalı, ilgili icra takip ve dava dosyaları getirtilerek tüm deliller birlikte değerlendirilmeden hukuki…
kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptalihukuki yararkesin hükümçekişmesiz yargıteşhis fonksiyonuhasımsız dava
-
Teminat senedi iddiasının yazılı delille ispatlanamaması
2018/1336 E. 2019/888 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında, senedin teminat amacıyla verildiği veya boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğu yönündeki iddialar yazılı delille ispatlanmalıdır; kambiyo senedi sebepten bağımsız olduğundan alacaklının senedi ne şekilde edindiğini ispat yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ayrıca senette ve icra takibinde taraf olmayan kişiye husumet yöneltilemez.
menfi tespitkambiyo senedihusumetyazılı delilaçığa imzalı senetsebepten bağımsızlık
-
Bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit davasında ciranta hamilin kötüniyeti
2018/1245 E. 2019/892 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Bir kambiyo senedinin (çek dahil) bedelsiz kaldığı hususu kesinleştiğinde, senedi ciro yoluyla iktisap eden hamile karşı bu def'inin ileri sürülebilmesi için, hamilin senedi iktisap ederken bedelsizliği bilerek borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatlanması gerekir (TTK 687/1, çekler için 818/1-e). Taraflar arasındaki akrabalık ilişkisi, aynı adreste bulunma ve benzer iştigal alanı gibi somut olgular birlikte değerlendirildiğinde hamilin kötüniyeti kabul edilebilir. Ayrıca, davacının dilekçesinde yanlış tazminat türünü ('icra inkar tazminatı') anmış…
menfi tespitkambiyo senedibedelsizlikkötüniyetli hamildef'ikötüniyet tazminatı
-
Boş çek yaprağının zayi nedeniyle iptalinde keşidecinin hukuki yararı yoktur
2019/1171 E. 2019/901 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2 uyarınca senede bağlı hak sahibi olan hamile aittir; çek keşidecisinin bu hakkı yoktur. Henüz keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları için hesap sahibi keşidecinin zayi nedeniyle iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığından davanın reddi gerekir. Ayrıca bankaya çek karşılığı olarak yatırılan bedelin iadesi, bankanın taraf olmadığı hasımsız zayi iptali davasında talep edilemez.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davakambiyo senedihamilkeşidecihukuki yarar