6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan senette Asliye Ticaret Mahkemesi görevsizdir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1155 E. 2019/985 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebini inceleyen mahkemenin görevi kamu düzenine ilişkindir ve İİK 258'de açık bir düzenleme bulunmadığından HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır; mahkeme bu görevi re'sen veya itiraz üzerine inceleyebilir. Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu ve senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edilip bu konuda menfi tespit davası açıldığı hallerde, iddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle Asliye Ticaret Mahkemesi ihtiyati haciz istemini incelemekle görevli değildir. Menfi tespit davası itiraz tarihinden sonra açılmışsa itirazı, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme incelemeye devam eder. Görevsizlik tespit edildiğinde itirazı inceleyen mahkeme, dosyayı görevli mahkemeye göndermeksizin ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığı → kabul

İddia: Muteriz borçlu vekili, senedin işe girişte teminat olarak alındığını, taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını ve itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 258. maddesinde ihtiyati haciz için hangi mahkemenin görevli olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığından, görev konusunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme re'sen ya da itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmesi ve SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu, muteriz borçlu tarafından takibe konu senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği, bu iddialarla İstanbul 5. İş Mahkemesi'nde menfi tespit davası açıldığı ve bu davadan önce ihtiyati tedbir talebinin de İş Mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır. İddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü mahkemeye (İş Mahkemesi) gönderilmesi talebi → ret

İddia: Muteriz vekili, esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin menfi tespit dosyasına itirazın incelenmesi için gönderilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Menfi tespite ilişkin dava, ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından, itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. Muteriz borçlu vekilinin itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi bu nedenle yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Görevsizlik tespiti halinde ihtiyati haciz kararının hukuki akıbeti (kaldırma mı, görevli mahkemeye gönderme mi) → kabul

Gerekçe: İhtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme, görevsiz olduğunu tespit etmekle birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir. İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilemez. Buna göre ihtiyati haciz kararı veren Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, İİK 265. maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmayan itirazların reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İşçi-işveren ilişkisi çerçevesinde teminat olarak verildiği ileri sürülen bir senede dayanılarak Asliye Ticaret Mahkemesinden istenen ihtiyati haciz kararında, mahkemenin görevsizliği tespit edildiğinde ihtiyati haciz kararının görevli mahkemeye dosya gönderilmeksizin kaldırılması gerektiği yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi kararı olarak bölgesel ve ikna edici etkiye sahiptir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
İşçi-işveren ilişkisi çerçevesinde teminat olarak verildiği ileri sürülen bir senede dayalı ihtiyati haciz talebinin incelenmesinde, iddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz görev kamu düzeni menfi tespit davası kambiyo senedi

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258İİK 265 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1155

KARAR NO 2019/985

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/03/2019 (Ek Karar)

NUMARASI 2019/362 D. İş-2019/359 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/07/2019

İlk derece mahkemesince verilen 28/03/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu tarafından müvekkiline verilen 02/01/2018 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve 11.000,- USD bedelli senet tanzim edildğii, senedin vadesi geçtği halde borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini, 110.000,- USD alacağının tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 2019/361 D. İş-2019/359 Karar sayılı ve 25/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararıyla, talep uygun görüldüğünden, 110.000,- USD karşılığı 584.529,- TL alacak için teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlu muteriz vekili; müvekkilinin kılavuz kaptan olup, davalı şirkette Deniz İş Kanunu'na bağlı olarak çalıştığına ilişkin 23/11/2018 işe giriş tarihi itibariyle başladığı, işe başlar iken doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğine haiz olmayan senet imzalattırıldığını, borçlunun 13/02/2019 tarihli ihtarname ile iş akdini sonlandıracağını bildirmesini takiben İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında icraya konu ettiği, tanzim tarihi ile işe başlama tarihinin aynıolduğunu, işverenin bu miktarda bir borç verdiğinin düşünülemeyeceğini, arabulucuya başvurduklarını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.

EK KARAR

İlK Derece Mahkemesi'nce itiraz üzerine, davacının itirazlarının İİK 265 de sayılı itiraz sebeplerinden olmadığı, senedin sonradan doldurularak icraya konulduğu ve teminat senedi olduğu iddialarının yargılamayı gerektirdiğinden itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiği, esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/125 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini, dava sonuna kadar teminatın iade edilmemesine karar verilmesini istemiştir .

GEREKÇE

Dosyaya sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden senet tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Muteriz vekilinin sunduğu karar örneğine göre icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine dair İstanbul 34. İş Mahkemesi'nin 2019/2 D. İş -2019/2 karar sayılı dosyasında yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK nun 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı belirtmiştir. Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemi asliye ticaret mahkemesi tarafından incelenip karara bağlanmış ve senet tutarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.nun 258.maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı)Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmesi, SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunduğu, muteriz borçlu işçi tarafından takibe konu edilen senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği , bu iddialarla da İstanbul 5. İş Mahkemesinin 2019/125 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açıldığı, açılan menfi tesbit davasından evvel ihtiyati tedbir talebininin de İş Mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır.Somut olayda da iddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmaktadır.(Yargıtay 19.HD nin 10/12/2015 tarih 2015/978 e-2015/10616 k,2016/16912 e,2017/7131 k sayılı ve 19/10/2017 tarihli emsal kararı)Menfi tesbite ilişkin dava ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Muteriz borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/125 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde bulunmamaktadır. Öte yandan ihtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tesbit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir.İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye göönderilmesine de karar verilemez. Buna göre ihtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulu ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken,İİK 265 maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmayan itirazların reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, ihtiyati hacze itirazı reddine ilişkin kararın kaldırılmasına , ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İtiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/362 D. İş-2019/359 Karar sayılı ve 28/03/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın görevsizlik nedeniyle KABULÜNE; 22/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA"İstinaf yoluna başvuran borçlu tarafından yatırılan 44,40 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile, HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.10/07/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/252099 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.