Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2233

KARAR NO 2019/1634

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/09/2019

NUMARASI 2019/12 Esas-2019/847 Karar

DAVA

Zayi Nedeniyle Çek İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2019

Davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili,müvekkilinin Tasfiye Halinde ... Merkezi Kuala Lumpur Malezya Şirketi’nin İstanbul Şubesi’nde tasfiye memuru olarak görev yapmakta olduğunu, müvekkilinin işi gereği tasfiye memurluğunu yaptığı şirketin tasfiye sürecine ilişkin alacaklılara borçlarını ödemek üzere görüşmeye gittiği 24.12.2018 tarihinde Tasfiye Halinde bbb Lumpur Malezya Şirketi’nin keşidecisi olduğu imzalı çekleri çaldırdığını, aynı tarihte savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, çeklerin çözülerek keşidecinin, müvekkilinin ve cirantaların haksız zarara uğraması ihtimali olduğunu ileri sürerek çeklerin iptaline verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, TTK 759. madde uyarınca iptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olup, bu yükümlülüğün yerine getirilmediği, senetlerin bir suretleri ibraz edilmediği gibi senedin esas içeriği hakkında bilgi ve belge de ibraz edilmediği, sadece savcılığa şikayette bulunulmuş olmasının da bu gereklilikleri karşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK 759.maddesi uyarınca davanın reddinin doğru olmadığını, zira çeklerin içeriği hakkında mahkemeye yeterli bilgi sunulduğunu, gazete ilanlarının yapıldığını ve çeklere ilişkin herhangi bir talepte bulunan çıkmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. TTK’nun 759/2.m. uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olup, somut olayda davacı taraf çeklerin içeriği hakkında yeterli bilgiyi vermiş ve zıyaa uğradığına dair şikayet başvurusunu sunmuştur. O halde ilk derece mahkemesinin bu yönde bir delil sunulmadığı yönündeki gerekçesi yerinde görülmemiştir.Öte yandan kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

TTK’nun 757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayii nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı hamile aittir. Öte yandan çek keşidecisi çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK’nun 72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açabilir.Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin keşidecisinin temsilcisi konumunda olan tasfiye memuru olup, kendisinin çeklerde taraf olduğu yönünde bir bilgi de vermemiştir. O halde davacının iş bu davayı açma hakkı olmadığı açık olup, gerekçesi hatalı da olsa sonucu itibariyle doğru olan ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 26/12/2019