6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Teminat senedi iddiasının yazılı delille ispatlanamaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1336 E. 2019/888 K. · · İlk derece: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: Kambiyo Senedinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında, senedin teminat amacıyla verildiği veya boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğu yönündeki iddialar yazılı delille ispatlanmalıdır; kambiyo senedi sebepten bağımsız olduğundan alacaklının senedi ne şekilde edindiğini ispat yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ayrıca senette ve icra takibinde taraf olmayan kişiye husumet yöneltilemez.

Ele alınan sorunlar

Senette ve takipte taraf olmayan davalıya husumet yöneltilememesi → ret

Gerekçe: Dava konusu senet incelendiğinde keşidecisinin davacı, lehdarının diğer davalı olduğu ve nakden kayıtlı olduğu, senede dayalı icra takibinin de alacaklısının bu davalı, borçlusunun davacı olduğu görülmüştür. Bu durumda gerek senette gerekse icra takibinde taraf olmayan davalıya husumet yöneltilemeyeceği açıktır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiasının ispatı → ret

İddia: Davacı, senedin hisse devri sırasında teminat amacıyla boş olarak verildiğini, davalının senedi hangi hukuki ilişki nedeniyle aldığını açıklaması gerektiğini, piyasadan çeklerin alınıp alınmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan ve ticari teamüller araştırılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava konusu senet kambiyo vasfını haiz olup sebepten bağımsızdır, dolayısıyla davalının bu senedi ne şekilde edindiğini ispat mecburiyeti bulunmamaktadır. Davacının senedin hisse devri nedeniyle teminat senedi olarak verildiği yönündeki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerekir. Davacı ile annesinin dava dışı şirketteki hisselerinin devrine ilişkin sözleşmeler ve şirket ortaklar kurulu kararında teminat senedine ilişkin bir açıklamaya rastlanılmadığı gibi, senet üzerinde de teminat ibaresi bulunmamaktadır. Davacı bu iddiasına ilişkin herhangi bir yazılı delil sunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Senedin boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının ispatı → ret

Gerekçe: TTK hükümlerine göre açığa senet düzenlenmesi mümkün olup, senedin boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden davacının bu iddiasını da yazılı delille kanıtlaması gerekir. Davacı bu iddiasına ilişkin herhangi bir yazılı delil sunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kambiyo senedinin sebepten bağımsız niteliği nedeniyle teminat amacıyla verildiği ve anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddialarının yazılı delille ispat edilmesi gerektiğine ilişkin tespit, benzer menfi tespit davalarında yol gösterici niteliktedir; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin bölgesel ikna edici emsali olarak değerlendirilebilir.

Usul tespitleri

Dava şartı
husumet (pasif taraf sıfatı)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit kambiyo senedi husumet yazılı delil açığa imzalı senet sebepten bağımsızlık

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1336

KARAR NO 2019/888

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/12/2017

NUMARASI 2016/208 E.- 2017/820 K.

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/06/2019

Davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile müvekkilinin annesi olan dava dışı ... ’in dava dışı ....Ltd. Şti. hissedarları iken hisselerini davalılara devrettiklerini, ancak devir sözleşmesi yapıldığı esnada müvekkilinin devirden önce mal alımı karşılığında piyasaya vermiş olduğu yaklaşık 30.000-TL tutarlı çek ve senetleri mevcut olduğundan davalılara teminat amacıyla boş bir senet verildiğini, daha sonra çek ve senetlerin verildiği firmadan geri alındığını ve davalılar açısından bir risk kalmadığını, ancak davalıların senedi iade etmediklerini ve davalı ... lehine doldurarak icra takibine konu ettiklerini, taraflar arasında hisse devrinden başka ticari veya hukuki ilişki olmadığını, davalıların muvazaalı bir şekilde haksız kazanç peşinde olduklarını ileri sürerek müvekkilinin takibe konu senet nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar yasal sürede davaya cevap vermemişler, davalı ... vekili yasal süreden sonra sunduğu beyan dilekçesinde, dava konusu senedin teminat amaçlı verilmediğini, davacının bu iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiş, davalı ... da duruşmada alınan beyanında davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, senette ve takipte adı yer almayan davalı ...'a husumet düşmeyeceği, davalı ...’nin ise senet lehdarı olduğu, davacının bu davalıya yönelik teminat iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, ancak ispat edemediği, senet metninde de teminat olarak verildiğine ilişkin ibare yer almadığı gerekçesiyle davalı ...’a karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ...’ye karşı açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının bu senedi hangi hukuki ilişki sebebiyle aldığını açıklaması gerektiğini, müvekkilinin piyasadan çekleri alıp almadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan ve ticari teamüller gereği böyle bir teminat senedi verilip verilmeyeceği araştırılmadan karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE

Dava, teminat olarak ve boş olarak verildiği ancak bedelsiz kaldığı halde anlaşmaya aykırı olarak doldurularak icra takibine konu edildiği ileri sürülen senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Davacı, kendisinin ve annesinin dava dışı ....Ltd. Şti.’ndeki hisselerini davalılara devrettiklerini, ancak devir esnasında şirketin bazı firmalara verilmiş çek ve senetleri olması nedeniyle davalılara boş bir teminat senedi verildiğini, daha sonra ilgili firmalardan çek ve senetler geri alındığı halde teminat senedi iade edilmediği gibi anlaşmaya aykırı olarak doldurulup icra takibine konu edildiğini ileri sürmüş, davalılar yasal sürede davaya cevap vermemiş olmakla birlikte daha sonraki beyanlarında davacı iddialarını kabul etmemişlerdir.

Dava konusu senet incelendiğinde keşidecisinin davacı, lehdarının davalı ... olduğu ve nakden kayıtlı olduğu görülmüş, ayrıca bu senede dayalı icra takibinin alacaklısının davalı ... ve borçlusunun davacı olduğu görülmüş olup bu durumda gerek senette gerekse icra takibinde taraf olmayan davalı ...’a husumet yöneltilemeyeceği açıktır. Öte yandan dava konusu senet kambiyo vasfını haiz olup sebepten bağımsızdır, dolayısıyla davalının bu senedi ne şekilde edindiğini ispat mecburiyeti bulunmamaktadır. Davacının senedin hisse devri nedeniyle teminat senedi olarak verildiği yönündeki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiği gibi(Emsal:Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 2016/2300 E., 2016/14142 K.

sayılı 01/11/2016 tarihli kararı, 2014/19921 E. 2015/13035 K. sayılı 19/10/2015 tarihli kararı), ayrıca TTK hükümlerine göre açığa senet düzenlenmesi mümkün olup, senedin boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden davacının bu iddiasını da yazılı delille kanıtlaması gerekir (Emsal:Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 2016/4254 E., 2016/14849 K. sayılı 17/11/2016 tarihli kararı), ancak davacı bu iddialarına ilişkin herhangi bir yazılı delil sunmamıştır. Davacı ile annesi ... dava dışı ...Ltd. Şti.’ndeki hisselerinin devrine ilişkin sözleşmeler ve şirket ortaklar kurulu kararında, teminat senedine ilişkin bir açıklamaya rastlanılmadığı gibi, senet üzerinde de teminat ibaresi bulunmamaktadır.

O halde ilk derece mahkemesince davalı ...’a yönelik davanın pasif husumet yokluğundan, davalı ...’ye yönelik davanın ise esastan reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 44,40-TL istinaf karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 427- TL ‘den mahsubu ile 382,60-TL fazla harcın talep halinde davacıya iadesine,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.

27. 06.2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/272010 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.