Çek istirdadı davasında arabuluculuk dava şartı aranamaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/830

KARAR NO 2020/787

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/09/2019

NUMARASI 2019/419 Esas-2019/857 Karar

DAVA

İstirdat ( Çek İstirdadı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2020

Davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin kasasından 16/12/2018 tarihinde icra takiplerine dayanak teşkil eden keşidecisi ....ltd şti, lehtarı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 10/05/2019, seri nosu ... olan, 525.000- TL bedelli ... Bankası çeki ile keşidecisi ....ltd.şti, lehtarı ....AŞ, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 10/05/2019, seri nosu ... olan, 400.000- TL bedelli ... Bankası çekinin çalındığını, zayii nedeniyle çek iptali davası açıldığını, çeklerin davalılar tarafından bankaya ibraz edildiğini, çek iptali davasından ve çekin çalıntı olduğundan haberleri olmasına rağmen icra takibine giriştiklerini, akabinde Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/229 Değişik İş sayılı dosyasıyla ihtiyati tedbir talebiyle talep edildiğini, takiplerin başlatılmasından sonraki aşamada çek örneğinin incelendiğini ve müvekkili şirketin kaşesi olarak basılan kaşenin müvekkiline ait olmadığını, müvekkili şirkete atfen atılan imzanın müvekkili şirket yöneticilerinin eli ürünü olmadığını, ciro silsilesinde arada görünen isim ve unvanların gerçek olmayan fiktif firmalar olduğunu,dava konusu iki adet çekin müvekkili şirkete iadesine, yapılan icra takibinin teminatsız veya teminatlı olarak durdulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili; mezkur çekin müvekkile geçen tüm çeklerdeki ciro silsilesinde davacıdan sonra ilk ciranta olan ....Ltd. Şti emrine ciro ettiği, bu hali ile hırsızlık iddiasının ve çeklerin çalındığı iddiasının temelinde bir uydurma olduğunun ortaya çıktığını, dava konusu çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verilmesinin müvekkilinin yasal alacağını almak amacı ile bu çeki icra takibine konu etmesine engel teşkil etmediği,çek bedelini ödememek adına ileri sürülen asılsız, dayanaktan yoksun itirazların reddine karar verilmesi gerektiğini,davacı şirket tarafından emre cirolanmış çek sureti de dikkate alınarak hiçbir yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 6102 sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1. fıkrası gereğince arabulucuya başvurmadan konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin ticari dava açılmayacağından ve davacının talebinin de çek bedellerinin tahsili talebini içerdiği de dikkate alınarak, davanın arabulucuya başvurulmaksızın açıldığının sabit olduğu gerekçesiyle herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; ne dava dilekçesinde ne de dava görüldüğü sırada çek bedellerinin tahsili yönünde bir talepleri, davanın tamamen kötüniyetle iktisap edilen çekin müvekkili şirkete iadesi talebinden ibaret olmakla, arabulucuğa tabi bir davadan söz edilemeyeceğini,neye dayanarak bu yönde hüküm kurulduğunun tespit edilemediğini, "kes-kopyala-yapıştır" yolu ile kararın yazıldığı, kötüniyetli şekilde iktisap edilen çeklerin iadesinin talep edildiğini, davanın arabuluculuğa tabi bir uyuşmazlık olduğu yönünde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek,kararın kaldırılmasına ve davanın görülmesi için dosyanın esas mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, T.T.K.'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı, çekin tahsili halinde bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.Somut olayda ise uyuşmazlık T.T.K.'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesinde de durum değişmeyecektir. Zira çek bedelinin istirdatı istemi, çek istirdatı isteminin kabul edilmesine bağlıdır ve terditli bir talep olarak ileri sürülmektedir. O halde ilk derece mahkemesince davacının asıl talebi olan çek istirdatı talebinin 6102 sayılı T.T.K.'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/419 Esas-2019/857 Karar sayılı 27/09/2019 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye İADESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 08/09/2020