CMR taşımasında hırsızlık zararında sigortacının rücu hakkı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1345

KARAR NO 2024/380

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 01/10/2020

NUMARASI 2018/1315 Esas - 2020/506 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/03/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından, sigortalı ... Ltd. Şti.'nin taşınacak valf emtiasının ... no'lu Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı emtianın İstanbul’dan Bulgaristan’a nakliye işinin davalı tarafından üstlenildiğini, nakliye sırasında hırsızlık nedeniyle malın bir kısmının çalındığını, çalınma nedeniyle müvekkili şirket tarafından ekspertiz raporunda tespit edilen zarar miktarı olan 53.404,85-TL'nin sigortalıya ödendiğini, davalıya karşı söz konusu rücu alacağının ödenmesi için Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... E. sayısı ile icra takibi başlatıldığını ve davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu ileri sürerek, davalının davaya konu icra takibine vaki itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin taşıyıcı olmadığını, yalnızca yönlendirici konumunda olduğunu bu nedenle sorumlu olmadığını ve hırsızlık nedeniyle taşıyıcının sorumlu olamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, emtia nakliyat sigorta poliçesi ve nakliyat abonman sigorta poliçelerine göre hırsızlık sebebiyle meydana gelen zıyadan emtiayı tam ve hasarsız teslim alan ancak gönderilen alıcısına emtiayı çaldırmak suretiyle teslim etmeyen davalının emtiaya karşı özen borcunu göstermeyerek edimini eksik ifa ettiği, kaybolan emtianın 1.172-kg olduğu, özel çekme hakkı sonucu yapılan hesaplamada 53.404,85-TL davacı sigortanın davalıdan rücuen talep edebileceği, davalının CMR taşıma senedinde taşıyıcı olarak belirtildiği,davalının taşımayı başkasına yaptırdığı, TTK 928 gereği davalının taşıma işleri komisyoncusu olup, taşıyıcı gibi sorumlu olduğu,davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu ve alacağın likit olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, olayın 01/03/2018 tarihinde gerçekleştiğini ancak poliçenin 02/03/2018 tarihinde düzenlendiğini, lütuf ödemesi yapmış olan davacının rücu hakkı olmadığını, alacağın, credit note başlıklı belgeyle yenilendiğinden eski borcun teminat dışı olduğunu,teknik bilirkişi görevlendirilmeden rapor alındığını ve fatura bedeli üzerinden yapılan hesaplamanın doğru olmadığını piyasa araştırması yapılması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafından nakliyat emtea sigortası ile sigortalı emtianın davalı tarafından Türkiye'den Bulgaristan'a taşınması sırasında, hırsızlık nedeniyle zayi edilmesi sonucunda, sigortalıya ödenen zararın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taşımanın güzergahı nedeniyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekir. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı ancak sigortalının meydana gelen zarar nedeniyle üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Dava ve alacak hakları davacıya temlik edilmekle davacının aktif husumet ehliyeti mevcuttur. CMR'nin 17. maddesine göre; taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata veya ihmallerinden dolayı kendi kusuru gibi sorumludur.Davacı tarafından, 20/03/2018 tarihli ekspertiz raporunda tespit edilen hasar bedeli 11/04/2018 tarihinde sigortalıya ödenmiş, sigortalı tarafından da makbuz ve ibraname düzenlenerek, dava hakları davacıya temlik edilmiştir.

TTK'nın 1458'e göre, sigorta koruması sözleşmenin yapılmasından önceki bir tarihten itibaren sağlanacak şekilde yapılabilir. Somut olayda 19/01/2018-19/01/2019 tarihlerinde geçerli olan nakliyat abonman sözleşmesi mevcut olup, meydana gelen hasar spesifik olarak düzenlenen poliçe dahilinde olduğundan davacı teminat dahilinde yapılan ödeme nedeniyle davacının zarar sorumlularına başvuru hakkı bulunmaktadır. Davacının, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğu, CMR senedinde taşıyıcı sıfatını haiz davalının temin ettiği fiili taşıyıcı araç şöförünün yol kenarına çektiği araçta uyuduğu sırada; emtianın çalınması nedeniyle davalının fiili taşıyıcının kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulması gerektiğinden davanın sınırlı sorumluluk hükümlerine göre çalınan emtea bedelinden sorumlu tutulmasında isabetsizlik yoktur.

Açıklanan nedenlerle, ...'den sigortalının çalınarak eksilen emtiayı yeniden üretip alıcıya göndermeyi taahhüd ettiği, böylelikle çalınan mal nedeniyle sigortalının mal üzerindeki menfaati devam ettiğinden davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. İstinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 3.648,08-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 912,02-TL harcın mahsubu ile kalan 2.736,06-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yapılan 11-TListinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/03/2024