Limited şirket ortağı

TTK'nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nispette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kârdan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanun’un 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça kâr «payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kâr payı dağıtılmasına ortaklar kurulunca karar verilmedikçe kâr payı dağıtılamayacağı öngörülmüştür.

Dava, «limited şirketin ortağı» olan davacının «kar payı» istemine ilişkindir.

Tarafların ortağı bulundukları şirket iki ortaklı «limited şirkettir».

2- Öte yandan, davacının «kar payı» istemine gelince; TTK.nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nisbette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kardan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanunun 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça «kar payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kar payı dağıtılmasına genel kurulca karar verilmedikçe kar payı dağıtılmayacağı öngörülmüştür.

Ayrıca davalı şirketin Ana sözleşmesinin 13. maddesinde, «kar payının» ne şekilde «dağıtılacağı» da düzenlenmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, yaptırılan «bilirkişi incelemesinde», davalı şirketin kuruluşundan 1997 yılına kadar «kar payı» dağıttığı 1997'den bu yana kar payı ödemediği, ortakların 10.489.537.760.TL alacaklı olduğu, şirket kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulmadığı, davacının yaşlı ve şirket işlerini bilmemesi nedeniyle horlandığı, şirkete sokulmadığı, şirket işleri hakkında bilgilendirilmediği, huzursuzluk ve geçimsizlik nedeniyle şirketin kuruluş amacının gerçekleşmediği ve TTK.nun 549/3. maddesinde belirtilen muhik «sebebin» gerçekleştiği gerekçesiyle, «şirketin feshine», 220.000.000.TL kar payının davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, yaptırılan «bilirkişi incelemesinde», davalı şirketin kuruluşundan 1997 yılına kadar «kar payı» dağıttığı 1997'den bu yana kar payı ödemediği, ortakların 10.489.537.760.TL alacaklı olduğu, şirket kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulmadığı, davacının yaşlı ve şirket işlerini bilmemesi nedeniyle horlandığı, şirkete sokulmadığı, şirket işleri hakkında bilgilendirilmediği, huzursuzluk ve geçimsizlik nedeniyle şirketin kuruluş amacının gerçekleşmediği ve TTK.nun 549/3. maddesinde belirtilen muhik «sebebin» gerçekleştiği gerekçesiyle, «şirketin feshine», 220.000.000.TL kar payının davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.

« O halde mahkemece, davalı şirketin «ticaret sicil» dosyası getirtilerek, yukarıda anlatılanlar doğrultusunda inceleme yapılmak ve oluşacak sonuç çerçevesinde hüküm kurulmak gerekirken, bu hususlar araştırılmadan «eksik inceleme» ile «kar payının» tahsiline karar verilmesi isabetli olmamış ve kararın bu nedenle de, bozulması gerekmiştir.

… ediklerini, sürekli zarar gösterdiklerini ve yıllardır kar dağıtmadıklarını iddia etmiş, davalıların birtakımı ilk oturuma gelerek iddianın doğru olmadığını, davalı «şirketin zarar» ettiği ve kar dağıtmadığının gerçeği yansıtmadığını savunmuşlar, davacının oğlu olan Yılmaz ise, iddianın gerçek olduğunu beyan etmiştir.

2- Öte yandan, davacının «kar payı» istemine gelince; TTK.nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nisbette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kardan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanunun 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça «kar payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kar payı dağıtılmasına genel kurulca karar verilmedikçe kar payı dağıtılmayacağı öngörülmüştür.

TTK'nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nispette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kârdan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanun’un 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça kâr «payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kâr payı dağıtılmasına ortaklar kurulunca karar verilmedikçe kâr payı dağıtılamayacağı öngörülmüştür.

Dava, «limited şirketin ortağı» olan davacının «kar payı» istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı ...'ün «şirket müdürlüğünden istifa» ettiği, TTK.'nun 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça ve «kar payı dağıtılmasına» genel kurulca karar verilmedikçe kar payı dağıtılmayacağının öngörüldüğü, davalı müdürlerin basiretsizlik, ağır ihmal veya idarede iktidarsızlık gibi hallerinin tespit olunamadığı, dava konusu olayda, davacının «şirketin feshini» gerektirir haklı nedenden açıkça bahsetmediği, böylece taleplerin sübuta ermediği gerekçesiyle; davalı ...'e karşı açılan davada karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı ...'ün «şirket müdürlüğünden istifa» ettiği, TTK.'nun 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça ve «kar payı dağıtılmasına» genel kurulca karar verilmedikçe kar payı dağıtılmayacağının öngörüldüğü, davalı müdürlerin basiretsizlik, ağır ihmal veya idarede iktidarsızlık gibi hallerinin tespit olunamadığı, dava konusu olayda, davacının «şirketin feshini» gerektirir haklı nedenden açıkça bahsetmediği, böylece taleplerin sübuta ermediği gerekçesiyle; davalı ...'e karşı açılan davada karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

2) Dava, «şirket müdürlerinin azli» ve «şirketin feshi» istemine ilişkin olup, mahkemece yargılama sırasında «istifa» etmesi sebebiyle davalı ...'e karşı açılan davada karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Yargılama sırasında «davanın konusuz kalması» halinde mahkemece yargılamaya devam edilerek davanın açıldığı tarih itibariyle hangi tarafın haksız olduğu tespit edilerek bu duruma göre «yargılama gideri» ve avukatlık ücreti takdir edilecektir.

Davalı müdürlerin basiretsizlik, ağır ihmal veya idarede iktidarsızlık gibi hallerinin tespit olunmadığı kabul edildiğinden, konusuz kalan «şirket müdürü» ...'ün azline ilişkin davada, davacının haksız olduğu anlaşılmaktadır.

Dava, «limited şirketin ortağı» olan davacının «kar payı» istemine ilişkindir.

TTK'nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nispette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kârdan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanun’un 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça kâr «payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kâr payı dağıtılmasına ortaklar kurulunca karar verilmedikçe kâr payı dağıtılamayacağı öngörülmüştür.

Her ne kadar davada «husumetin» şirkete yöneltilmiş olması gerekirse de, şirketin iki ortaklı olması ve davada da bu nedenle şirketi diğer ortağın «temsil» etmesi nedeniyle bu yanılgı sonuca etkili görülmemiştir.

Ayrıca, TTK'nun 539/4. maddesi hükmüne göre, genel kurulca kâr «payının» dağılması yönünde karar verilmedikçe, kâr «payının dağıtılması» mümkün bulunmamaktadır.

Şüphesiz ki, TTK ve anasözleşmede belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde «limited şirket ortağı» için tahakkuk eden kâr «payının» limited şirket «tüzel kişiliğinden» talep edilmesi gereklidir.

Asıl ve birleşen dava, «limitet şirket ortaklığına» dayalı kâr «payının» tahsili istemine ilişkindir.

… emece, iddialar, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacılar ile davalı gerçek kişinin diğer davalı şirketin ortakları oldukları, «temsil» «yetkisinin» davalı ortakta bulunduğu, işletilen apart otel nedeniyle tur firmaları ile sözleşmeler yapıldığı, gelirler elde edildiği, faaliyetinin kesintisiz devam ettiği, gelirin kayıtlara yansıtılandan fazla olduğu, sunulan sözleşmelerin de bu durumu teyit ettiği, katılan Halit Seral’ın taraflardan ayrı bir talebinin bulunduğu, bu talebi yönünden işbu davada hüküm kurulmayacağı, bedel bakımından «son» bilirkişi raporunun esas alındığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, 18.497 Euronun, birleşen davada 36.993 Euro’nun davalılardan tahsiline karar verilmişt …

Asıl ve birleşen dava, «limitet şirket ortaklığına» dayalı kâr «payının» tahsili istemine ilişkindir.

Asıl ve birleşen davanın davacıları ile davalı gerçek kişinin diğer davalı «limited şirketin ortakları» oldukları, davalı gerçek kişinin bu ortaklığın tek başına «temsil» ve ilzama yetkili müdürü bulunduğu hususları dosya kapsamıyla sabittir.

TTK'nun 533. maddesi hükmü uyarınca, «ortaklık sözleşmesinde» aksine düzenleme olmadıkça, ortaklar, sermaye borçlarını yerine getirdikleri oranda, yıllık bilançoda gösterilen safi kârdan pay alma hakkına sahiptirler.

TTK'nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nispette yıllık bilançoya göre elde edilmiş safi kârdan pay alacakları öngörülmüş ise de, aynı Kanun’un 534. maddesi yollamasıyla 469. maddesinde, kanuni ve ihtiyari yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safi kardan ayrılmadıkça kâr «payı dağıtılamayacağı» belirtildiği gibi, aynı şekilde anılan madde hükmünde kâr payı dağıtılmasına ortaklar kurulunca karar verilmedikçe kâr payı dağıtılamayacağı öngörülmüştür.

Dava, «limited şirketin ortağı» olan davacının «kar payı» istemine ilişkindir.

Tarafların ortağı bulundukları şirket iki ortaklı «limited şirkettir».

Bu durumda, mahkemece, davalı şirket ortaklar kurulunun kâr «payı dağıtımına» ilişkin kararı bulunmamasına rağmen, yukarıda anılan yasa maddelerine aykırı bir şekilde inceleme yapılmak suretiyle kâr payı istemi hakkında davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

3-Davalılardan ... yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince; dava ile «şirketin feshi» ve «kar payının» tahsili istendiğine göre, «husumetin» sadece şirkete yöneltilmesi yeterlidir.

TTK'nun 533. maddesinde, şirket mukavelesinde aksine hüküm bulunmadıkça ortaklar, sermaye «koyma» borçlarını yerine getirdiği nisbette, yıllık bilançoya göre, elde edilmiş safi kârdan pay alacakları düzenlenmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket «defterlerinin» usulsüz tutulduğu, «masrafların» olması gerekenden yüksek gösterildiği, şirket faaliyet alanı ile ilgili olmayan masrafların da şirket üzerinde bırakıldığı, bu nedenlerle de davalı şirket kayıtlarına göre yapılan hesaplamanın değil de aynı alanda faaliyet gösteren emsal şirket kazancına göre şirket kârının hesaplanması gerektiği, hesaplanan davalı şirket karının 117.330,00 TL ve davacı hissesine düşen miktarın 20.532,00 TL olduğu gerekçesiyle davalı şirketin «fesih» ve tasfiyesine, «tasfiye memuru atanmasına», tasfiye memuruna 5.500,00 TL ücret takdirine, davacı istemi ile bağlı kalınarak 5.500,00 TL'nın «temerrüt» faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

3-Davalılardan ... yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince; dava ile «şirketin feshi» ve «kar payının» tahsili istendiğine göre, «husumetin» sadece şirkete yöneltilmesi yeterlidir.

Bu durumda, mahkemece, davalılardan ... aleyhine açılan davanın «husumetten» reddine karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.