6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hava taşımasında hasar nedeniyle rücuen tazminat davası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/735 E. 2018/76 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

rücu (taşıma temelli)

Gerekçe özeti

Hava yolu ile yapılan eşya taşımasında, hasarın yükleme veya boşaltma sırasında meydana geldiğinin tutanakla tespit edilmesi halinde, bu husus taşıyıcının sorumluluk alanına girdiğinden, ihbar süresine ilişkin hak düşürücü süre savunması geçerli değildir. Fiili taşıyıcı, Montreal Konvansiyonu kapsamında sorumluluktan kurtuluş sebebini ispat edemediği takdirde meydana gelen hasardan sorumludur. Hasarlı yükün ağırlığı, taşıma senedi ve tazminat formu ile uyumlu bilirkişi/eksper tespitleriyle belirlenir; taraf bu ağırlığın farklı olduğunu ispatlayamazsa bu tespit esas alınır. Gerçek zarar miktarı, Konvansiyon uyarınca hesaplanan sınırlı sorumluluk üst sınırının altında kaldığında, gerçek zarara hükmedilir.

Ele alınan sorunlar

İhbar süresine uyulmadığı ve tazminat talep hakkının düştüğü iddiası → ret

İddia: Davalı, davacının Montreal Konvansiyonu'nun 31. maddesinde öngörülen 14 günlük süre içinde ihbarda bulunmadığını, bu nedenle tazminat talep hakkının hak düşürücü süreden dolayı düştüğünü ileri sürmüştür.

Gerekçe: Hava taşıması sonunda İstanbul Atatürk Havalimanı kargo görevlisi tarafından tanzim olunan kargo hasar raporunda, taşımaya konu emtianın hatalı boşaltma nedeniyle hasarlandığı tutanağa geçirilmiştir. Montreal Konvansiyonu'na göre hava yolu taşımalarında yükleme ve boşaltma hava taşıyıcısının sorumluluk alanında bulunmaktadır ve hasar gümrükleme işlemleri devam ederken gerçekleşmiştir. Bu durumda davalı taşıyıcının 14 günlük süre içinde ihbarda bulunulmadığına ve tazminat talep hakkının düştüğüne yönelik savunması ve istinaf sebebi yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davacının aktif dava ehliyeti ve halefiyet hakkı → ret

İddia: Davalı, hava yük senedinde malın göndericisi veya alıcısı hanesinde sigortalının adının yer almadığını, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Yük senedinde alıcı olarak gösterilen kişinin sigortalı olduğu, bu nedenle davacının sigortalısının yük ilgilisi olduğu anlaşılmaktadır. Sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle davacının halefiyet hakkı bulunmaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Fiili taşıyıcının sorumluluğu ve sorumluluktan kurtuluş sebebinin ispatı → ret

Gerekçe: Akdi taşıyıcının dava dışı lojistik firması, davalının ise fiili taşıyıcı olduğu, davalının Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre sorumluluktan kurtuluş sebebi ortaya koyamadığı, meydana gelen hasarın tam ve sağlam alınan yükte varma yerinde havayolu aracından indirme sırasında oluştuğu, bu nedenle davalı hava yolu taşıyıcısının sorumlu olduğu ve gerçek zararı ödemekle yükümlü bulunduğu tespit edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Hasarlı yükün ağırlığı ve sınırlı sorumluluk üst sınırının hesabı → ret

İddia: Davalı, 23 kap kargodan sadece 1 kap'ın hasarlandığını, bu kap'ın ağırlığının 71,5 kg olduğunu, buna karşın hesaplamanın 322 kg üzerinden yapıldığını, sorumluluk üst limitinin 71,5 x 19 SDR = 1.358,5 SDR olarak hesaplanması gerektiğini, en fazla 6.707,32 TL talep edilebileceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taşıma konusu emtianın 23 kap ve toplam ağırlığının 1.645 kg olduğu air waybill ve kargo taşıma senedinde yer almaktadır. Taşınan emtianın bir kabında hasar tespit edildiği ve tazminat formunda bu kabın ağırlığının 322 kg olduğu beyan edilmiştir; bu beyan taşıma senedi ile uyumludur. Davalının tazminat formuna ayrıca itirazı bulunmamaktadır. Bilirkişi ve eksper tespitleri taşıma senedi içeriği ile uyumlu olduğundan, davalı ağırlığın daha az olduğunu ispatlayacak delil sunamamıştır. Hasarlı yükün ağırlığının 322 kg olduğu kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır. Taşıma konusu emtiada uğranılan gerçek zarar (8.026,34 TL), Montreal Konvansiyonu ile tespit edilen sınırlı miktar olan 6.118 SDR'den daha az olduğundan, gerçek zarara hükmedilmesi gerekmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf sebebi → tartışılmadı

İddia: Davalı, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin hatalı olduğunu, karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Emsal değeri

Hava yolu taşımalarında hasarın yükleme/boşaltma aşamasında meydana geldiğinin tespiti halinde hak düşürücü ihbar süresi savunmasının geçersizliği ile hasarlı yük ağırlığının taşıma senedi ve tazminat formuyla uyumlu bilirkişi tespitine göre belirlenmesi ve gerçek zararın Montreal Konvansiyonu'ndaki sınırlı sorumluluk üst sınırıyla karşılaştırılması hususlarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
Montreal Konvansiyonu'nun 31. maddesi uyarınca hasarlı yüke ilişkin 14 günlük ihbar süresi öngörülmekle birlikte, hasarın taşıyıcının yükleme/boşaltma sorumluluk alanında meydana geldiğinin tutanakla tespit edilmesi halinde bu süreye uyulmamasının tazminat talep hakkını düşürmediği kabul edilmiştir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
Montreal Konvansiyonu fiili taşıyıcı akdi taşıyıcı halefiyet sınırlı sorumluluk SDR (Özel Çekme Hakkı) hak düşürücü süre gerçek zarar

Atıf yapılan mevzuat: Montreal Konvansiyonu — Montreal Konvansiyonu 18Montreal Konvansiyonu 18/1Montreal Konvansiyonu 18/2Montreal Konvansiyonu 22/3Montreal Konvansiyonu 31 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1472/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/735

KARAR NO 2018/76

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/05/2017

NUMARASI 2016/775 Esas 2017/373 Karar

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/01/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;sigortalı ....A.Ş arasında nakliyat emtia abonman sigorta sözleşmesi akdedildiğini, bu sigorta sözleşmesinin ... sayılı poliçeye bağlandığı,sigortalının Çin Cumhuriyeti'nde mukim dava dışı ... ...ltd.isimli firmadan 16/12/2015 tarih 5-NT 046367 sayılı faturaya bağlı olarak 4 adet VFR klima ve bunlara ait aksamlar satın aldığını, emtianın 23 Kap (brüt 1652.00 Kg) olarak ambalajlandığını, Hong Kong Havalimanından 21.12.2015 günü ... sefer sayılı uçağa yüklenerek Atatürk Havalimanı'na sevk edildiğini, taşımada dava dışı ...Lojistik firmasının akdi taşıyıcı, davalı ... firmasının ise fiili taşıyıcı olduğunu, emtianın 21.12.2015 günü Atatürk Havalimanı'na hasarlı olarak ulaştığı ,düzenlenen ekspertiz raporunda nakliye sırasında sigortalı emtiada meydana gelen zararın 9.118,98- TL olduğunun belir lendiğini ,hasarsız olarak teslim aldığı emtiayı hasarlı olarak teslim eden havayolu taşıyıcısı ...

'nun meydana gelen zarardan 1999 Montreal Birleştirme Konvansiyon madde 18 vd gereğince sorumlu olduğunun tespiti ile tazminat olarak ödenen 9.118,98 TL 'nin davalı ... 'dan tahsiline ,ödeme tarihi 29/01/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olaya 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, davacı konvansiyon uyarınca süresi içerisinde ihbarda bulunma mükellefiyetini yerine getirmediğini, dava konusu kargonun sadece orijinal ambalajında ezik olduğunun tespit edildiğini, muhteviyatında hasar olduğuna ilişkin tespit ve/veya tutulan tutanağın olmadığını, muhteviyat hasarı olmaksızın alıcıya teslim olunan kargonun mahrecinden kaynaklanan hasardan dolayı davalının sorumlu tutulamayacağını, her halükarda davalının sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirterek öncelikle hava yük senedi üzerinde adı yer almayan sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle davacının işbu davada aktif ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, olmadığı takdirde süresinde ihbarda bulunma yükümlülüğü yerine getirilmediğinden davanın bu yönden reddine, davalının tazminat ödemekte sorumlu tutulması halinde sorumluluklarının sınırlı sorumluluk limitleri içinde ancak gerçek zarar kadar olduğu göz önünde bulundurularak fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi; sigortalının Çinde ki firmadan aldığı 4 adet klima ile buna ait aksamlardan oluşan toplam 23 kap ticari emtianın Çin'den Türkiye'ye taşınması için dava dışı ... Lojistik firması ile anlaşıldığı, fiili taşımanın ise havayolu ile davalı .... tarafından yapıldığı, hasarın koli içerisindeki emtianın hatalı boşaltma nedeniyle kullanılamaz hale geldiği, bu durumun dosyada THY personeli tarafından düzenlenen hasar raporundan anlaşıldığını ve hasarın boşaltma sırasında oluştuğunu ve zarardan ....'nin sorumlu olduğunu, davacı ... şirketince bu zararın dosyada mevcut ... numaralı nakliyat emtia/abonman sigorta poliçesi kapsamında 29/01/2016 tarihinde sigortalıya ödendiği, TTK'nun 1472/1 maddesinde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının sigortalının kanuni halefi olacağının düzenlendiği, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, gerçek zarar miktarının 8.026,34-TL olduğu, buna karşılık dava konusu taşımanın hava yolu ile kargo taşıması olması nedeniyle Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, davalının Konvasiyon'un 18/2 fıkrasında yer alan düzenlenen sorumluluktan kurtulma sebeplerinden herhangi birinin varlığını ispat edemediğini, bu nedenle aynı Konvansiyon'un 18/1 fıkrası uyarınca meydana gelen hasardan davalı THY'nin fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğu, Konvansiyon'un 22/3 fıkrası uyarınca taşıyıcının sorumluluğunu sınırlı olduğunu, dava tarihi itibariyle sorumluluğun brüt kg başına 19 SDR(Özel Çekme Hakkı) ile sınırlı olduğunu, hasarlı yükün 322-kg olduğunu, bu çerçevede bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre davalının meydana gelen hasardan sorumluluğunun üst sınırının 6.118-SDR ise sınırlı olduğunu, hesaplanan gerçek zarar miktarının sınırlı sorumluluk miktarını aşmadığından, davanın gerçek zarar tutarı 8.026,34-TL nin tahsiline karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacının davada aktif dava ehliyeti olmadığın, zira hava yük senedinde malın göndericisi veya alıcısı hanesinde sigortalının adı yer almadığını, davacının Montreal sözleşmesinin 31. maddesine göre 14 günlük süre içinde ihbarda bulunmadığını hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, 23 kap kargodan 1 kap hasarlandığı hasarlanan kap'ın kg ağırlığı 71,5 olduğu halde 322 kg üzerinden hesaplama yapıldığını, sorumluluk üst limitinin 71,5X19 SDR 1.358,5 SDR olduğunu; en fazla 6.707,32-TL talep edebileceğini, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin hatalı olduğunu, karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Hava taşıması süreci sonunda İstanbul Atatürk Havalimanı kargo görevlisi tarafından tanzim olunan 25.12.2015 tarihli"kargo hasar raporu" ile taşımaya konu emtiadan 322 kg brüt ağırlıkta olduğu sigortalı firmanın tazminat talep formunda yazılı emtianın "hatalı boşaltma " nedeniyle hasarlandığına ilişkin tutanak yazıldığı ,Montreal Konvansiyonun da hava yolu taşımalarında yükleme ve boşaltmanın hava taşıyıcısının sorumluluk alanında bulunduğu ,hasarın gümrükleme işlemleri devam ederken gerçekleştiği anlaşılmakla davalı taşıyıcının 14 günlük süre içerisinde ihbarda bulunulmadığı ,tazminat talep hakkının düştüğü yönünde ki savunmaları ve istinaf sebebleri yerinde değildir.

...numaralı ara yük senedinde alıcı sigortalı olduğundan davacının sigortalısının yük ilgilisi olduğunun anlaşıldığı, sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle halefiyet hakkının bulunduğu ,akdi taşıyıcının .... Lojistik ,davalının da fiili taşıyıcı olduğu ,davalının konvansiyon hükümlerine göre sorumluluktan kurtuluş sebebi getiremediği ,tesbit edilen hasar tutarının hesaplanan üst sınırın altınnda kaldığı , eksper raporundan anlaşıldığı üzere tazminat ödemesi içerisinde %10 ilave bedelin de bulunduğu ,bu miktar sigortalı ile sigortacı davacı arasında kararlaştırılmış bir bedel olduğundan gerçek zarar kapsamında olmadığı ,makinanın tam hasarlı olduğu,ancak sovtajının da bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma konusu emtianın 23 kap ve toplam ağırlığının 1,645 kg olduğu air waybill ve... kargo taşıma senedinde yer almaktadır. Taşınan emtianın bir kap'ında hasar tespit edildiği ve tazminat formu ile bu kapın ağırlığının 322 kg olduğu beyan edildiği, bu beyanın taşıma senedi ile uyumlu olduğu, davalının tazminat formuna ayrıca itirazının mevcut olmadığı görülmektedir. Bilirkişi ve eksper tespitleri ile taşıma senedi içeriği uyumlu olması dikkate alındığında davalının ağırlığın daha az olduğu ispatlayacak delil sunulamamıştır. Hasarlı yükün ağırlığının 322 kg olduğu kabulunde isabetsizlik bulunmamaktadır.Taşıma konusu emtiada uğranılan gerçek zarar (8.026,34-Tl) Montreal Konvansiyonu ile tespit edilen sınırlı miktar olan ( 6.118-SDR ) SDR miktarından daha az olduğu gerçek zarara hükmedilmesi gerekmektedir.

Dosyaya sunulan tüm delillere ,yapılan bilirkişi incelemesine göre ;meydana gelen hasarın tam ve sağlam alınan yükte varma yerinde havayolu aracından indirme sırasında meydana gelen hasar sebebi ile davalı ... yolu taşıyıcısının sorumlu olduğu ,gerçek zarar miktarını davalıya ödemekle yükümlü bulunduğu ,gerçek zararın tahsiline hükmeden İlk Derece Mahkemesinin kararına yönelik istinaf sebebleri yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 548,27- TL harçtan peşin yatırılan 138- TL harcın mahsubu ile bakiye 410,27- TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine.

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/01/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261561 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.