6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Forex işleminde zarar gören yatırımcı tüketici sayılır, görevli mahkeme tüketici mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/311 E. 2018/1458 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Kaldıraçlı Varlık Alım Satımı (Forex) Sözleşmesinden Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

sermaye piyasası

Gerekçe özeti

Kaldıraçlı varlık alım satımı (forex) sözleşmesi bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edilir. Bu sözleşme kapsamında şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla hareket eden, ticari veya mesleki amaç taşımayan gerçek kişi yatırımcı tüketici sayılır ve işlem tüketici işlemi niteliğindedir; TKHK'nın 83. maddesi uyarınca konuya ilişkin diğer kanunlarda düzenleme bulunması bu sonucu değiştirmez. Görev dava şartı olduğundan davanın her aşamasında resen araştırılır ve bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil Tüketici Mahkemesidir.

Ele alınan sorunlar

Forex sözleşmesinden kaynaklanan davada görevli mahkemenin tespiti → kabul

Gerekçe: Foreks (kaldıraçlı alım satım) işlemi kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğindedir ve Yargıtay uygulamasında da bankacılık sözleşmesi kapsamında değerlendirilmektedir. 6502 sayılı TKHK'nın 3. maddesinde tüketici işlemi tanımına bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil edilmiştir; TKHK'nın 83. maddesi uyarınca taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler hakkında diğer kanunlarda düzenleme bulunmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve TKHK'nın görev-yetki hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği düzenlenmiştir. Somut olayda davacının SGK emeklisi olduğu, herhangi bir malvarlığı bulunmadığı, şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla hareket ettiği ve işlemlerin boyutu dikkate alındığında davacının tüketici vasfını haiz olduğu, dava konusu işlemin de tüketici işlemi niteliğinde bulunduğu kabul edilmelidir. Bu durumda davaya bakma görevi Tüketici Mahkemelerine aittir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın forex/kaldıraçlı alım satım sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda şahsi birikimini değerlendiren gerçek kişinin tüketici sayılacağı ve görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu yönündeki tespiti, benzer nitelikteki davalarda görev sorunu açısından bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Şahsi birikimlerini değerlendirmek amacıyla kaldıraçlı varlık alım satımı (forex) sözleşmesi akdeden ve ticari/mesleki amaç taşımayan gerçek kişinin açtığı zarar tazmini davalarında, davacı tüketici vasfını haiz olduğundan görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
forex kaldıraçlı alım satım işlemi tüketici işlemi görev dava şartı resen inceleme bankacılık sözleşmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 115/1HMK 114/1-cHMK 353(1)a-3HMK 353(1)-a · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4 · TKHK — TKHK 2TKHK 3TKHK 73TKHK 83

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/311

KARAR NO 2018/1458

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/12/2017

NUMARASI 2016/1169 E.-2017/1162 K.

VASİSİ ECE BOZKURT

DAVA

Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/11/2018

İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı, birikimlerini değerlendirmek için davalı şirketlerden alımlar yaptığını, ancak davalı şirketlerin yanlış işlemleri nedeniyle kendisinin toplam 12.646,91 USD kaybı olduğunu, zarara uğradığını ileri sürerek 2.150,00 USD’nin davalı ....A.Ş.’den, 3.514,91 USD’nin davalı ... .A.Ş.’den ve 6.800,00 USD’nin davalı ... . A.Ş.’den faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili, taraflar arasında Trade Master Sistemi Hizmet Sözleşmesi ile Kaldıraçlı Varlık Alım Satımına Aracılık Faaliyeti-Özel Şartlarının imzalandığını, davacının 10/07/2014 tarihinde hesabına 4.079,55 USD ve 250,00 TL göndererek işlemlerine başladığını, kendi işlemlerini doğrudan kendisinin gerçekleştirdiğini, müvekkilinin bir mühahalesinin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, taraflar arasında 24/07/2014 başlangıç tarihli Yurtdışı Piayasalarda İşlem Gören Türev Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ile Kaldıraçlı Varlık Alım Satım İşlemleri Forex Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, davacının hesabına 1.590,00 USD yatırdığını, kaydının 1.232,00 USD olduğunu,davacının piyasadaki risklere karşı bilgilendirildiğini, davacı iddia ve taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin sözleşme ve yasalar gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacı iddiasının soyut nitelikte olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde davacı olan işlem yapana risk bildirimlerinin ve uyarılarının yapıldığı, davacının alım satımlarına davalıların bir müdahalesi olmadığı, davalıların kusur ve ihmallerinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle;

1-Davanın yeniden görülerek bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini,

2-Sözleşmelerin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu,

3-Hükmedilen vekalet ücretini kabul etmediğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen Kaldıraçlı Varlık Alım Satım İşlemleri Forex Çerçeve Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Foreks (kaldıraçlı alım satım işlemi) kanunda açıkça yazılmasa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğinde olup Yargıtay uygulamasında da bankacılık sözleşmesi kapsamında değerlendirilmektedir. (Yargıtay 11 HD nin 2017/692esas-1393 karar ,2017/6-4020 sayılı kararları da bu yoldadır.)

HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Bunun yanında 28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 2. maddesinde kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde belirtilmiştir. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesinin görevli olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenlenme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Somut olayda davacı, davalılar ile yaptığı (foreks ) yatırım amaçlı sözleşmeler nedeniyle zarara uğradığını iddia etmektedir. SGK emeklisi olduğu ve herhangi bir malvarlığı olmadığı anlaşılan davacının şahsi birikimlerini değerlendirmek üzere hareket etmiş olması ve işlemlerin boyutu dikkate alındığında davacının tüketici vasfını haiz olduğunun, dava konusu işlemin ise tüketici işlemi olduğunun kabulü gerekir. O halde, iş bu davaya bakma görevi Tüketici Mahkemelerine aittir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvusunun kabulü ile, hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2017 Tarih 2016/1169 Esas-2017/1162 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;

"Görevsizlik kararı verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 35,90- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 22/11/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/275075 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.