Faaliyeti olmayan, yüksek yedek akçeli şirkette cüzi kâr dağıtımı iyi niyete aykırıdır

11. Hukuk Dairesi         2021/5821 E.  ,  2023/681 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette pay sahibi olduğunu, davalı şirketin 17.05.2012 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun 2 numaralı gündem maddesi ile alınan yönetim kurulu faaliyet raporu, denetçi raporu, bilanço kar zarar hesaplarının okunup oylanması ve aynı madde kapsamında iştiraklerden gelen temettü ve davalı şirketin 2011 yılı net karından 180.000,00 TL'nin dağıtılmasına karar verildiğini, 3 numaralı gündem maddesi ile yönetim kurulu ve denetçilerin ibra edildiğini, 4 numaralı gündem maddesinde ise şirket fonlarının değerlendirilmesi bakımından gayrimenkul alım satımı konusunda yönetim kuruluna yetki verildiğini, kararların kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek genel kurulda alınan 2, 3 ve 4 numaralı kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; şirketin iştirakleri sayesinde denizcilik faaliyetlerini sürdürdüğünü, şirketin politikası uyarınca doğrudan gemi yatırımı yapılarak çalışılması yerine, gemi yatırımı yapan şirket ve gruplara ortak olma politikasının benimsendiğini, davacının bilanço rakamlarını yanlış değerlendirdiğini, yönetim kurulunun iştiraklerin kendi iç bünye hesaplarını ve özel mali durumunu ilgilendiren bilgileri ve sırları ortaklarına aktarma yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının iştiraklerin durumunu bildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 3 numaralı gündem maddesinde alınan kararın iptali istenmiş ise de, alınan bu karara karşı davacı ret oyu kullanmış olmakla birlikte muhalefet şerhini tutanağa geçirmediğinden bu maddeye ilişkin talebin yerinde görülmediği, 4 numaralı gündem maddesi ile ilgili olarak alınan kararda kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırılık saptanmadığı, 2 numaralı gündem maddesine gelince, faaliyet raporu, bilanço, kar zarar hesaplarının gerçeği yansıtmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 437 nci maddesine göre finansal tabloların yönetim kurulunun kar dağıtım önerisinin pay sahiplerine genel kurulun toplantısından en az 15 gün öncesinden bildirileceği, verilecek bilgilerin hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olması gerektiği, dava dışı Alabanda A.Ş.'nin aktif ve pasifiyle Celba Denizcilik A.Ş.

ile birleşmesi sonucunda ortaklık ve sermaye bakımından ilişkili olan davalı ...Ş.'nin iştiraki olmalarına rağmen değerleme raporunda da belirlendiği üzere anılan bu iki şirketin birleşmelerinin gerçeğe uygun rayiç değerleri üzerinden yapılmadığı, muhasebe kayıtlarındaki değerlerin esas alınmak suretiyle birleşmenin gerçekleştiği, bu nedenle dolaylı olarak davalı şirketin dağıtabileceği ve dağıtması gereken payı doğrudan etkileyecek birleşme hatasının bulunduğu, yedek akçeler 6.425.971,59 TL, maddi duran varlıkların değeri 5.256.218,52 TL iken karın 180.000,00 TL'lik kısmının dağıtılmasının hakkaniyete aykırı olduğu, yeterli somut gerekçe sunulmadan kar payı alma hakkının sınırlandığı, bu nedenle genel kurulun 2 nci maddesinde alınan kararların iptalinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı şirketin 17.05.2012 tarihli genel kurulunda alınan 2 numaralı kararın iptaline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının zarar verme kastı ile hareket ettiğini, Mahkemece 2 numaralı kararın iptal sebebine gerekçe olarak davalı şirketin iştirakleri olan şirketlerin gerçeğe uygun değer yerine muhasebe kayıtları üzerinden yapılmasının esas alındığını, ancak bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, birleşme işlemlerinin Kurumlar Vergisi Kanunu gereğince bilanço değerleri üzerinden yapılmasının yasadan kaynaklandığını, dava dışı şirketlerle birleşme değil, devralma işlemi gerçekleştirildiğini, dava dışı şirketlerin birleşmelerinde Mahkemece devralan ve devrolunan şirketlerin özvarlıklarının ayrı ayrı tespit edildiğini, genel kurul gündeminde yalnızca 2012 yılı kar dağıtımına karar verildiğini, yedek akçelerin dağıtımının söz konusu olmadığını belirterek karanın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan mali inceleme neticesi verilen ilk bilirkişi raporunda, şirketin birleşme bilançosunun hatalı yapıldığı gerekçesiyle şirketin kar miktarının daha fazla olması gerektiğinden bahsedilerek birtakım kar hesaplamaları yapılmış ise de, şirketin iştiraklerinin birleşmesinin eldeki davanın konusunu teşkil etmeyip dava dışı yapılan ve kesinleşen işlemlerin sağlıklı ve doğru yapılıp yapılmadığı hususunun irdelenmesi olduğu ve bunun da hukuki güvenlik ilkesini ihlal edecek mahiyette olduğundan bilirkişinin bu yöndeki görüşlerine itibar etmenin mümkün bulunmadığı, ancak şirketin aktif ticari faaliyeti olmadığı, kira geliri ve iştiraklerden temettü elde ettiği, olağanüstü yedek akçenin 6.425.971,00 TL'ye ulaştığı, sadece 2011 yılı dağıtılabilir net karının 958.112,00 TL olduğu, şirketin cüzi kar dağıtım kararı alarak kalan karın yedek akçeye ayrıldığı dikkate alındığında genel kurul kararının iyi niyete aykırı olduğunu, davacı tarafça 180.000,00 TL dışında kar dağıtımı kararı alınmayarak yedek akçeye ayrılmasının yasaya ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunun ileri sürülerek genel kurul kararının iptalinin talep edildiği, Mahkemece karın dağıtılmamasına ilişkin kısmın iptaline kararı verilmesi gerektiği hâlde şirketin kar payı dağıtımı yapılmasına ilişkin kısmın da iptaline yol açacak şekilde 2 nolu kararın tümüyle iptaline karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, 17.05.2012 tarihli genel kurulda alınan 2 numaralı kararın (180.000,00 TL'den daha fazla) kar dağıtılmamasına ilişkin kısmının iptaline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece yeterli araştırma yapılmadığını, ek bilirkişi raporunda, davalının iştirak şirketlerinin birleşmesinin salt Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki usule göre yapılmış olmasının, 6102 sayılı Kanun'un şirket birleşmelerinde tüm menfaat sahiplerinin haklarının korunması ve hak – yükümlülük dengelerinin adalet ve dürüstlük ilkeleri uyarınca sağlanmasını amaçlayan hükümlerin terk edilmesinin uygun bir yol olmadığını ve bu şekilde bir birleşme ile menfaat sahiplerinin haklarının korunmadığının ortaya konulduğu hâlde kısmen kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için kök bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davalının iştirak şirketinin aktifinde yer alan gemi ile yatın değerlerinin tespiti gerektiğini, bu tespit yapılmadan karar verilemeyeceğini, şirketlerin denetimlerinde olması gereken şeffaflık, hesap verilebilirlik, sorumluluk, denetlenebilirlik ilkelerinin alınan genel kurul kararları ile ihlal edildiğini, davalı şirketin denizcilik faaliyeti bulunmamasına, dolayısıyla ekonomik açıdan risk oluşturacak bir ticari faaliyeti bulunmamasına rağmen 2011 yılı karının dağıtılmayarak tamamının yedek akçelere eklenmesine ve kar dağıtılmamasına ilişkin kararın kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı şirketin 17.05.2012 tarihli genel kurulunda alınan kararların kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırılığı nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 445, 446 ve 452 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.