İtirazın iptali

Bu durumda, mahkemece, «hasarın» antrepoda meydana geldiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı ve ...’nin 17/1 maddesi uyarınca emtianın «teslim» alındığı andan, teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, «taşıyıcının» kendisine «teslim» edilen malı herhangi bir çekince ileri sürmeksizin tam ve sağlam bir biçimde teslim aldığı fakat hasarlı teslim ettiği, ...

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» alacağı için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.

… ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki ihtilafa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, sigortalı emtianın alıcıya, alıcının antreposunda «teslim» edildiği ve emtianın hasarlı olması nedeniyle tutanak düzenlendiği, «hasarın», emtianın davalı «taşıyıcının» fiili hakimiyeti altında iken ambalajların ezilmeleri ve kırılmaları nedeni ile meydana geldiği, CMR Konvansiyonu'nun 17/IV-b maddesinde, yetersiz ambalaj «sebebi» ile meydana gelen zararlardan «taşıyıcının sorumlu» olmadığının düzenlendiği, somut olayda da sigorta konusu emtianın ambalaj eksikliği nedeni ile zarara uğradığı, bu durumda davalı taşıyıcının zarardan sorumlu olma …

Mahkemece de kabul edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu ise de, aynı konvansiyonun 17/4-b bendinde malların hatalı ambalajlanmış olması, c bendinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.

… ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki ihtilafa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, sigortalı emtianın alıcıya, alıcının antreposunda «teslim» edildiği ve emtianın hasarlı olması nedeniyle tutanak düzenlendiği, «hasarın», emtianın davalı «taşıyıcının» fiili hakimiyeti altında iken ambalajların ezilmeleri ve kırılmaları nedeni ile meydana geldiği, CMR Konvansiyonu'nun 17/IV-b maddesinde, yetersiz ambalaj «sebebi» ile meydana gelen zararlardan «taşıyıcının sorumlu» olmadığının düzenlendiği, somut olayda da sigorta konusu emtianın ambalaj eksikliği nedeni ile zarara uğradığı, bu durumda davalı taşıyıcının zarardan sorumlu olma …

Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.

Mahkemece de kabul edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu ise de, aynı konvansiyonun 17/4-b bendinde malların hatalı ambalajlanmış olması, c bendinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

Bu durumda, mahkemece, «hasarın» antrepoda meydana geldiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı ve ...’nin 17/1 maddesi uyarınca emtianın «teslim» alındığı andan, teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, «taşıyıcının» kendisine «teslim» edilen malı herhangi bir çekince ileri sürmeksizin tam ve sağlam bir biçimde teslim aldığı fakat hasarlı teslim ettiği, ...

Konvansiyonu'nun 17/1 maddesi uyarınca hasardan sorumlu olduğu, davalı «taşıyıcının» aslında boşaltma ve yeniden yüklemeden sorumlu değilse de davalı taşıyıcının ıslanma dışındaki gümrükte boşaltma ve yeniden yükleme sırasında oluşan hasarlardan ikincil derecede kusurlu ve sorumlu olduğu ve «kusur oranının» %25 olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı hakkındaki icra takibinin 1.500,82 TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %9 «yasal faiz» yürütülmek sureti ile devamına ve «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, somut olayda «hasara» ilişkin olarak düzenlenen tutanaktaki imzanın davalı «taşıyıcı» yetkililerine ait olmadığı tespit edilmiş ise de; söz konusu tutanak resmen gümrük memurlarınca düzenlendiği için aksi somut delillerle ispatlanıncaya kadar geçerli olup CMR 30. maddesine uygun bir «ihbar» ve tespit olduğunun kabul edildiği, bu anlamda CMR 17. maddeye istinaden yükleme ve istiflemenin gönderen tarafından yapıldığının ve hasarın da bu nedenle oluştuğunun kanıtlanması halinde «taşıyıcının sorumluluktan kurtulabileceği»; ancak davalının bu yöndeki savunmasını ispatlayamadığı, dolayısıyla hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, davalı «taşıyanın» «ihtirazı kayıt» ileri sürmeksizin sağlam ve tam olarak «teslim» aldığı yükü hasarsız olarak teslim etmesi gerektiği, diğer davalı sigortacının da «poliçe limiti» dahilinde hasardan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1 nci maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan mesul ise de, aynı Konvansiyonu’nun 17/4-b maddesinde, malın ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmadan kaynaklanan hasardan «taşıyıcının sorumlu» tutulmayacağı, yine aynı Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde de, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından kamyona taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı düzenleme konusu yapılmıştır.

Yüklemenin «taşıyıcıya» ait olması halinde, «hasarın» tamamından davalının sorumlu olacağı tartışmasızdır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, somut olayda «hasara» ilişkin olarak düzenlenen tutanaktaki imzanın davalı «taşıyıcı» yetkililerine ait olmadığı tespit edilmiş ise de; söz konusu tutanak resmen gümrük memurlarınca düzenlendiği için aksi somut delillerle ispatlanıncaya kadar geçerli olup CMR 30. maddesine uygun bir «ihbar» ve tespit olduğunun kabul edildiği, bu anlamda CMR 17. maddeye istinaden yükleme ve istiflemenin gönderen tarafından yapıldığının ve hasarın da bu nedenle oluştuğunun kanıtlanması halinde «taşıyıcının sorumluluktan kurtulabileceği»; ancak davalının bu yöndeki savunmasını ispatlayamadığı, dolayısıyla hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, davalı «taşıyanın» «ihtirazı kayıt» ileri sürmeksizin sağlam ve tam olarak «teslim» aldığı yükü hasarsız olarak teslim etmesi gerektiği, diğer davalı sigortacının da «poliçe limiti» dahilinde hasardan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yükleme ve «istifin» gönderene ait olması halinde ise davalı «taşıyıcının» müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı belirlenerek, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1 nci maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan mesul ise de, aynı Konvansiyonu’nun 17/4-b maddesinde, malın ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmadan kaynaklanan hasardan «taşıyıcının sorumlu» tutulmayacağı, yine aynı Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde de, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından kamyona taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı düzenleme konusu yapılmıştır.

Yüklemenin gönderene ait olması halinde ve «hasarın» da yükleme hatasından kaynaklanması durumunda ise, anılan hükümler uyarınca, «taşıyıcının» tazminatla sorumlu tutulması düşünülemezse de, yükleme ve «istif» hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, taşıyıcının göndereni uyarması M.K’nun 2 nci maddesinde yer alan dürüstlük ilkesinin bir gereğidir.

Bu durumda, mahkemece, «hasarın» antrepoda meydana geldiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı ve ...’nin 17/1 maddesi uyarınca emtianın «teslim» alındığı andan, teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, «taşıyıcının» kendisine «teslim» edilen malı herhangi bir çekince ileri sürmeksizin tam ve sağlam bir biçimde teslim aldığı fakat hasarlı teslim ettiği, ...

Ancak, somut uyuşmazlığa uygulanması gereken ...'nin 17/1 maddesi uyarınca, taşımacı, yükü «teslim» aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olup, 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, «hasar» ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacın …

Öte yandan, CMR'nin 17/4-b maddesi uyarınca ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya «hasara» uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması durumunda «taşıyıcı sorumlu» tutulamaz ise de, CMR'nin 18/5. maddesi uyarınca bu husus, taşıyıcının üzerine düşen bütün önlemleri aldığının kanıtlanmasına bağlıdır.

Bu itibarla, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, taşınan emtianın davalı «taşıyıcı» tarafından hasarlı «teslim» edildiği dosya kapsamı itibariyle sabit bulunduğuna göre, dava konusu hasarla ilgili olarak «sorumluluktan kurtulmaya» yönelik «ispat yükünün» davalı taşıyıcıda olduğu ilkesel olarak gözetilerek, tüm deliller toplanıp aralarında uluslararası taşıma hukuku konusunda uzman bir bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulundan, «hasarın» nasıl ve neden kaynaklandığının denetlemeye imkan verecek şekilde belirlenmesi, hasarın ambalaj eksikliğinden kaynaklandığı sonucuna varılırsa da, davalı taşıyıcının üzerine düşen bütün önlemleri alıp almadığının ve gerekli uyarıları yapıp yapmadığının tartışılması, tüm bu belirlemeler sonucu hasıl olacak duruma göre bir hüküm kurulması gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

CMR'nin 17/1. maddesi uyarınca, «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

Bu itibarla, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, taşınan emtianın davalı «taşıyıcı» tarafından hasarlı «teslim» edildiği dosya kapsamı itibariyle sabit bulunduğuna göre, dava konusu hasarla ilgili olarak «sorumluluktan kurtulmaya» yönelik «ispat yükünün» davalı taşıyıcıda olduğu ilkesel olarak gözetilerek, tüm deliller toplanıp aralarında uluslararası taşıma hukuku konusunda uzman bir bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulundan, «hasarın» nasıl ve neden kaynaklandığının denetlemeye imkan verecek şekilde belirlenmesi, hasarın ambalaj eksikliğinden kaynaklandığı sonucuna varılırsa da, davalı taşıyıcının üzerine düşen bütün önlemleri alıp almadığının ve gerekli uyarıları yapıp yapmadığının tartışılması, tüm bu belirlemeler sonucu hasıl olacak duruma göre bir hüküm kurulması gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durumlarda da «ispat yükü» «taşıyıcıdadır» (CMR m.18/1).

Bilirkişi tarafından, somut olayda taşınan emtianın ambalajının nasıl yapılması gerektiği, olayda nasıl yapıldığı «denetime elverişli» bir şekilde belirlenmediği gibi, «hasarın» neden kaynaklandığı da açıkça ortaya konulmamıştır.

Bu durumda, mahkemece, «hasarın» antrepoda meydana geldiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı ve ...’nin 17/1 maddesi uyarınca emtianın «teslim» alındığı andan, teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan «taşıyıcının sorumlu» olduğu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» alacağı için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu taşıma işinin davalı tarafından yapıldığı, «taşıyıcının» kendisine «teslim» edilen malı herhangi bir çekince ileri sürmeksizin tam ve sağlam bir biçimde teslim aldığı fakat hasarlı teslim ettiği, ...

… er, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının eksik mal yüklendiğine ilişkin savunması bakımından, mallar yurt dışında yüklenirken varsa bu olguyu bir «ihtirazi kayıt» beyanı olarak CMR belgelerine kaydettirerek malı bu şekilde «teslim» alması ve bilahara eksik yüklendiği belirtilen malı nakille yurt içine getirmesi «tacir» bir «taşıyıcı» olarak kendisinden beklenir ve gerekir iken, «taşıma senedinin» eksik yüklemeye dair bir ihtirazi kayıt içermemesi sebebiyle CMR ve taşıma mevzuatı uyarınca davalının malları eksiksiz olarak aldığının ve buna nazaran da davacı sigorta şirketinin, eksik yüklendiği belirtilen 53 koli mal için dava dışı sigortalısına ödediği «hasar» bedelini rücuen davalı taşıyıcıdan tahsil etme olanağının bulunduğunu kabul etmek gerekmekte olup, akabinde de CMR'nin 23/3 m. hükmüne göre yapılan hesaplamada dav …

1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı «taşıyıcı» tarafından mallar yurt dışında yüklenirken CMR senedine yüklemenin eksik yapıldığı hususunun «ihtirazi kayıt» olarak dercedilmesi gerekmekte olup, aksi halde malların eksiksiz olarak «teslim» alındığı karinesinin doğacağı ve işbu eksik teslimden de davalı «taşıyıcının sorumlu» olacağından bahisle davanın kısmen kabülü cihetine gidilmiştir.

… er, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının eksik mal yüklendiğine ilişkin savunması bakımından, mallar yurt dışında yüklenirken varsa bu olguyu bir «ihtirazi kayıt» beyanı olarak CMR belgelerine kaydettirerek malı bu şekilde «teslim» alması ve bilahara eksik yüklendiği belirtilen malı nakille yurt içine getirmesi «tacir» bir «taşıyıcı» olarak kendisinden beklenir ve gerekir iken, «taşıma senedinin» eksik yüklemeye dair bir ihtirazi kayıt içermemesi sebebiyle CMR ve taşıma mevzuatı uyarınca davalının malları eksiksiz olarak aldığının ve buna nazaran da davacı sigorta şirketinin, eksik yüklendiği belirtilen 53 koli mal için dava dışı sigortalısına ödediği «hasar» bedelini rücuen davalı taşıyıcıdan tahsil etme olanağının bulunduğunu kabul etmek gerekmekte olup, akabinde de CMR'nin 23/3 m. hükmüne göre yapılan hesaplamada dav …

Bu hatadan dolayı özür diler ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını arz ederiz.'' yazısı üzerine, Gümrük Müdürlüğü'nce davalı firma tarafından «ibraz» edilen mahreç belgesi uygun bulunmuş, Özet Beyan Noksanlık Takibi Hakkında karara istinaden noksanlık takibi sonlandırılarak gümrük işlemlerinin tamamlandığı ve özet beyan muhteviyatı eşyanın serbet dolaşıma giriş «beyannamesi» ile ithalatının gerçekleştirildiği bildirilmiştir.

Mahkemece, davalı «taşıyıcı» tarafından mallar yurt dışında yüklenirken CMR senedine yüklemenin eksik yapıldığı hususunun «ihtirazi kayıt» olarak dercedilmesi gerekmekte olup, aksi halde malların eksiksiz olarak «teslim» alındığı karinesinin doğacağı ve işbu eksik teslimden de davalı «taşıyıcının sorumlu» olacağından bahisle davanın kısmen kabülü cihetine gidilmiştir.

18/2 maddesine göre de ''Kayıp, «hasar» ve gecikmenin 17/2 m. öngürülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.'' Bu itibarla, «uyuşmazlık konusu» taşımada malların yurt dışında yüklenmesi sırasında davacının sigortalısının talimatı ile yüklemeyi gerçekleştiren ...