Rücû tazminatı

11. Hukuk Dairesi         2016/70 E.  ,  2017/981 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/04/2015 tarih ve 2014/835-2015/279 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin satın aldığı bebek pusetleri ve araba koltuklarının Hollanda'dan Türkiye'ye taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiğini ancak, 53 koli emtianın eksik teslim edildiğini, eksik teslim nedeniyle sigortalısına ödeme yapan müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, 17.949,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle davalıdan tahslini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, eksik olduğu iddia edilen 53 koli ürünün gönderici tarafından yüklenmediğini, bu hususun Gümrük Müdürlüğü'ne yazılan yazı ile de doğrulanarak kabul edildiğini, eksik teslimden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının eksik mal yüklendiğine ilişkin savunması bakımından, mallar yurt dışında yüklenirken varsa bu olguyu bir ihtirazi kayıt beyanı olarak CMR belgelerine kaydettirerek malı bu şekilde teslim alması ve bilahara eksik yüklendiği belirtilen malı nakille yurt içine getirmesi tacir bir taşıyıcı olarak kendisinden beklenir ve gerekir iken, taşıma senedinin eksik yüklemeye dair bir ihtirazi kayıt içermemesi sebebiyle CMR ve taşıma mevzuatı uyarınca davalının malları eksiksiz olarak aldığının ve buna nazaran da davacı sigorta şirketinin, eksik yüklendiği belirtilen 53 koli mal için dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelini rücuen davalı taşıyıcıdan tahsil etme olanağının bulunduğunu kabul etmek gerekmekte olup, akabinde de CMR'nin 23/3 m.

hükmüne göre yapılan hesaplamada davalının 13.715,15 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 13.715,15 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı taşıyıcı tarafından mallar yurt dışında yüklenirken CMR senedine yüklemenin eksik yapıldığı hususunun ihtirazi kayıt olarak dercedilmesi gerekmekte olup, aksi halde malların eksiksiz olarak teslim alındığı karinesinin doğacağı ve işbu eksik teslimden de davalı taşıyıcının sorumlu olacağından bahisle davanın kısmen kabülü cihetine gidilmiştir. Ancak, ...'dan ...'ye taşınan emtianın, nakliyenin sona ermesi ile ... Gümrük Müdürlüğü'nde düzenlenen tutanakta 53 koli eksik çıkması üzerine anılan noksanlıkla ilgili

olarak davalı nezdinde noksanlık takibatına geçilerek noksanlığın nereden kaynaklandığının belgelendirilmesinin istenildiği, dava dışı ... Transport & Logıstıcs Firması tarafından ... Gümrük Müdürlüğü’ne gönderilen “Yükleme esnasında sehven 53 kap eşyanın araca yüklemesi unutulmuştur. Bu hatadan dolayı özür diler ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını arz ederiz.'' yazısı üzerine, Gümrük Müdürlüğü'nce davalı firma tarafından ibraz edilen mahreç belgesi uygun bulunmuş, Özet Beyan Noksanlık Takibi Hakkında karara istinaden noksanlık takibi sonlandırılarak gümrük işlemlerinin tamamlandığı ve özet beyan muhteviyatı eşyanın serbet dolaşıma giriş beyannamesi ile ithalatının gerçekleştirildiği bildirilmiştir.

Yargılama sırasında da, dava dışı ... Transport & Logistics Firması'nca Gümrük Müdürlüğü'ne gönderilen işbu yazı ile ilgili olarak istinabe yoluyla satıcı ... Netherlands Firması'ndan bilgi istenildiği, satıcı firma tarafından verilen 25/09/2012 tarihli cevabın yeminli tercümesinde '' ... tarafınızdan eklenmiş olan belgeden de anlaşılacağı üzere bu yazı tarafımızca kiralanmış olan Beijer isimli taşımacıya aittir. Bu belgede alıcı olarak ... Firması belirtilmiştir. ..., ex works teslimat yaptığımız bir distribütördür. ...'un talimatı üzerine taşıma için ... tarafımızca devreye alınmıştır” şeklinde verilen cevap gereğince davalı taşıyıcı aleyhine Gümrük Müdürlüğü'nce başlatılan özet beyan noksanlık takibinin kapatıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlığa uygulanması gereken CMR'nin 17/1 maddesi uyarınca ''Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur'', 17/2 maddesine göre, ''Eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. 18/2 maddesine göre de ''Kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2 m. öngürülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.'' Bu itibarla, uyuşmazlık konusu taşımada malların yurt dışında yüklenmesi sırasında davacının sigortalısının talimatı ile yüklemeyi gerçekleştiren ...

Transport & Logistics Firması tarafından eksik yüklendiği, davalı taşıyıcının anılan hususu yukarıda belirtilen yurt dışı firmalar tarafından gönderilen yazılar uyarıca da kanıtladığı ve bu nedenle de taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 17/2 ve 18/1 maddeleri uyarınca eksik teslimden sorumlu olmadığı nazara alınarak davanın reddine karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde kısmen kabulü doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 21/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.