İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/15755 E. 2015/1068 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız şart↗ ticari işletme↗ ticari dava niteliği↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ kredi sözleşmesi↗ harç↗ tacir↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde masraf alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin haksız şart niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya masrafı, komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. TTK'nın 22. 6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmıyan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez. Taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinin 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü masraf, vergi harç ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir. Dava konusu kredinin ticari nitelikli olması nedeniyle sözleşmenin bu maddesi haksız şart niteliğinde kabul edilemez. Somut olayda; davalı tarafından verilen kredi nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi
işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesi, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kararın Yargıtayca incelenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7261 E. 2017/4262 K.
Ortak:ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir
İncelediğiniz kararda6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmıyan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Benzer bu kararda01.07.2012 tarihinden önce kullandırılan krediler için 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı Banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · tacir sıfatı · ticari kredi · basiretli tacir
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiği iddia edilen ücretlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
01.07.2012 tarihinden sonra kullandırılan krediler yönünden ise 6098 sayılı TBK'de düzenlenmiş olan «genel işlem koşulları» hükümleri gözetilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2068 E. 2017/4703 K.
Ortak:komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · İstirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; 6762 sayılı Kanuna göre bankaların «tacir» olması nedeniyle yaptığı iş veya verdiği hizmet karşılığı münasip bir ücret alma hakkının olduğu ancak '«ticari kredi» tahsis ve değerlendirme «komisyonu»' adı altında Merkez Bankası'na gönderilen «masraf» ve komisyon listesi bulunmadığı, davaya konu sözleşmede de bu hususların açıkça belirlenmediği, matbu olarak tanzim edildiği, bu durumun kredi kullanan aleyhine ve …
Her ne kadar, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, dava konusu «kredi sözleşmeleri» 6098 sayılı TBK'nın yürürlük tarihi olan 01/07/2012 tarihinden önce akdedilmiş olup, somut uyuşmazlığa sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerekirken mahkemece, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 21-25-26. maddeleri gereğince hüküm tesisi cihetine gidilmesi doğru olmadığı gibi, mahkemenin kabulüne göre de; dava konusu kredi sözleşmelerinin dava dosyası arasına getirtilip, bu sözleşmelerde bankanın isteyebileceği «masraflara» ilişkin miktar veya oranların bulunup bulunmadığı belirlenmeden, bulunmadığı takdirde diğer bankaların emsal işlerde uyguladıkları uygulamalar değerlendirilmeksizi …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; 6762 sayılı Kanuna göre bankaların «tacir» olması nedeniyle yaptığı iş veya verdiği hizmet karşılığı münasip bir ücret alma hakkının olduğu ancak '«ticari kredi» tahsis ve değerlendirme «komisyonu»' adı altında Merkez Bankası'na gönderilen «masraf» ve komisyon listesi bulunmadığı, davaya konu sözleşmede de bu hususların açıkça belirlenmediği, matbu olarak tanzim edildiği, bu durumun kredi kullanan aleyhine ve …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2042 E. 2016/2426 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz kararda6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmıyan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Benzer bu karardaTaraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesinde "Tacir olan veya olmıyan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan «tacir», münasip bir ücret istiyebilir.
… göre, uyuşmazlığın çözümü hususunda bilirkişi raporu alındığı, alınan rapor uyarınca davacı tarafından tahsil edilen ücretlerin yasal dayanağının bulunmadığının, bu «masrafların» «kredi sözleşmesi» uyarınca zorunlu masraflar nedeniyle alındığının ispatlanamadığının belirtildiği, bilirkişi raporunun hükme esas alınır nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kabul …
Bu düzenleme uyarınca «tacirin» yapmış olduğu işler nedeniyle ücret talep etme hakkı bulunmakta olup kredi tahsis işlemleri tacir olan davalı bankanın «ticari nitelikli» işlemleri arasında yer almaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eksik araştırma
Benzer bu karardaBu durum karşısında öncelikle; taraflar arasında imzalanan «kredi sözleşmesine» ilişkin tüm evrakların dosyaya getirtilip, davacıdan hangi işlemler nedeniyle, ne kadar ücret tahsil edildiği somutlaştırılmalı, söz konusu işlemlere ilişkin kredi sözleşmesinde hüküm ve oranların belirlenip belirlenmediği tespit edilmeli, sonrasında bankacılık hususunda ehil bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden, yukarıda açıklanan yasa hükmü de gözetilerek, diğer bankaların benzer nitelikteki kredi sözleşmelerine ilişkin uygulamaları, aldıkları ücretler ve ücret oranları değerlendirilmek suretiyle tahsil edilen ücretlerin bankacılık uygulamaları ve kredi sözleşmesine uygun olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınarak sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken «eksik araştırma» ve yetersiz bilirkişi raporu uyarınca davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
4 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/624 E. 2015/5895 K.
Ortak:ticari işletme · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmıyan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
TTK'nın 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmesi» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, davalı bankadan dava konusu meblağın ne miktarının hangi ad altında ve hangi işlemler için tahsil edildiği sorulup belirlendikten sonra, sözleşmede bu hususlarda hüküm bulunup bulunmadığı, kredi sözleşmesi hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bankacılık alanında uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ekspertiz ücreti · ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi · ipotek · istirdat
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle davacıdan alınan «masrafların» «istirdatı» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2586 E. 2015/8408 K.
Ortak:ticari işletme · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · harç · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» tip sözleşme olup sözleşmede ücre, «masraf» vs. kesilebilceğine dair sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup davacının aleyhine konulduğunu, bu nedenle davalı Banka tarafından tahsil edilen «komisyonun» iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 3000 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki 15.06.2011 tarihli «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda da bahsedildiği üzere taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · istirdat
Benzer bu karardaMahkemece her ne kadar yukarıda anılan sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup açıkça davacının menfaatine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. ve devamı maddelerinde düzenlenen «genel işlem koşulları», ancak Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacak olup taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» 15.06.2011 tarihinde akdedildiği göz önüne alındığında mahkemenin yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» tip sözleşme olup sözleşmede ücre, «masraf» vs. kesilebilceğine dair sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup davacının aleyhine konulduğunu, bu nedenle davalı Banka tarafından tahsil edilen «komisyonun» iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 3000 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin «istirdadı» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14051 E. 2018/5747 K.
Ortak:komisyon · kredi sözleşmesi · eksik inceleme · İstirdat
İncelediğiniz kararda… ından verilen kredi nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, «kredi sözleşmesi», banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, «kredi sözleşmesinin» matbu olarak düzenlendiği, sözleşmenin «komisyon» ile ilgili maddelerinin açık olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
20 vd. düzenlenen «genel işlem koşulları» bakımından inceleme yapılması ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun yürürlükte bulunduğu dönemde imzalanan sözleşmeler yönünden ise «komisyon» oranı hakkında sözleşmelerde hüküm bulunup bulunmadığının incelenmesi ve herhangi bir oran belirtilmemiş olması durumunda «emsal banka uygulamaları» araştırılıp, «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı, varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
… öre, davaya konu sözleşmenin matbu olarak tanzim edildiği, bu durumun kredi kullanan aleyhine ve MK. ... maddesine uygun olmadığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin «komisyon» ile ilgili maddelerinin açık, net ve hukuki dayanağının olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 7.695,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · emsal banka uygulaması · teamül · ticari kredi · uyuşmazlık konusu · yasal faiz
Benzer bu kararda20 vd. düzenlenen «genel işlem koşulları» bakımından inceleme yapılması ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun yürürlükte bulunduğu dönemde imzalanan sözleşmeler yönünden ise «komisyon» oranı hakkında sözleşmelerde hüküm bulunup bulunmadığının incelenmesi ve herhangi bir oran belirtilmemiş olması durumunda «emsal banka uygulamaları» araştırılıp, «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı, varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
… öre, davaya konu sözleşmenin matbu olarak tanzim edildiği, bu durumun kredi kullanan aleyhine ve MK. ... maddesine uygun olmadığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin «komisyon» ile ilgili maddelerinin açık, net ve hukuki dayanağının olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 7.695,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Somut olayda davacı, davalı bankadan 03.05.2010, ........2010 ve 20.07.2012 tarihlerinde «ticari kredi» kullanmış olup, taraflar arasında imzalanan dava konusu «kredi sözleşmelerinin» TBK'nın yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden önce ve sonra akdedildiği anlaşılmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/895 E. 2015/1961 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme · İstirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde «masraf» alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin «haksız şart» niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmıyan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bilirkişi incelemesi · temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/15755 E. , 2015/1068 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/04/2014 tarih ve 2014/120-2014/352 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, davalı bankadan taşıt kredisi kullandığını, davalı banka tarafından kullandığı kredi nedeniyle dosya masrafı ve komisyon adı altında masraf tahsil edildiğini ileri sürerek haksız yere tahsil edilen 1.932,00 TL'nin tarafına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkil bankadan taksitli ticari kredi kullandığını, kullanılan kredinin ödeme planında borç tutarı, kar oranı, vergi ve masraflara dair bildirimlerde bulunulduğunu, tacir olan müvekkilinin yaptığı iş nedeniyle ücret talep edebileceğini, alınan ücretin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin matbu ve standart sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde masraf alınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, sözleşmenin matbu olan bu kısmına davacının müdahale imkanının olmadığı, ücret ve masrafların hangi hizmetin karşılığı olarak alındığına ilişkin sözleşmede hükmün bulunmadığı, bu masrafların zorunlu masraflardan olup olmadığının davalı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle sözleşme hükümlerinin haksız şart niteliğinde olduğu gerekçesiyle 1.932,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya masrafı, komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. TTK'nın 22. 6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmıyan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret istiyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez. Taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinin 10. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü masraf, vergi harç ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Dava konusu kredinin ticari nitelikli olması nedeniyle sözleşmenin bu maddesi haksız şart niteliğinde kabul edilemez. Somut olayda; davalı tarafından verilen kredi nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi
işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesi, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/188126100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz