İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/895 E. 2015/1961 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari işletme↗ ticari dava niteliği↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ bilirkişi incelemesi↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗ temerrüt↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan masraflara dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda bilirkişi incelemesinin yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinin içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı temerrüde düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya masrafı, komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesi'nden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda kabul edilemez. Somut olayda; davalı tarafından verilen kredi nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu kredi sözleşmesi metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmesi hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda, uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kararın Yargıtayca incelenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7261 E. 2017/4262 K.
Ortak:ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir
İncelediğiniz karardaTTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Benzer bu kararda01.07.2012 tarihinden önce kullandırılan krediler için 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı Banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · tacir sıfatı · ticari kredi · basiretli tacir
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiği iddia edilen ücretlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
01.07.2012 tarihinden sonra kullandırılan krediler yönünden ise 6098 sayılı TBK'de düzenlenmiş olan «genel işlem koşulları» hükümleri gözetilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/624 E. 2015/5895 K.
Ortak:ticari işletme · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
TTK'nın 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmesi» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, davalı bankadan dava konusu meblağın ne miktarının hangi ad altında ve hangi işlemler için tahsil edildiği sorulup belirlendikten sonra, sözleşmede bu hususlarda hüküm bulunup bulunmadığı, kredi sözleşmesi hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bankacılık alanında uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ekspertiz ücreti · ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi · ipotek · istirdat
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle davacıdan alınan «masrafların» «istirdatı» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2586 E. 2015/8408 K.
Ortak:ticari işletme · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» tip sözleşme olup sözleşmede ücre, «masraf» vs. kesilebilceğine dair sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup davacının aleyhine konulduğunu, bu nedenle davalı Banka tarafından tahsil edilen «komisyonun» iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 3000 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki 15.06.2011 tarihli «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
Mahkemece her ne kadar yukarıda anılan sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup açıkça davacının menfaatine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. ve devamı maddelerinde düzenlenen «genel işlem koşulları», ancak Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacak olup taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» 15.06.2011 tarihinde akdedildiği göz önüne alındığında mahkemenin yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · istirdat · harç
Benzer bu karardaMahkemece her ne kadar yukarıda anılan sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup açıkça davacının menfaatine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. ve devamı maddelerinde düzenlenen «genel işlem koşulları», ancak Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacak olup taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» 15.06.2011 tarihinde akdedildiği göz önüne alındığında mahkemenin yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» tip sözleşme olup sözleşmede ücre, «masraf» vs. kesilebilceğine dair sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup davacının aleyhine konulduğunu, bu nedenle davalı Banka tarafından tahsil edilen «komisyonun» iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 3000 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin «istirdadı» istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 15.06.2011 tarihli «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5834 E. 2017/5320 K.
Ortak:ticari işletme · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Benzer bu karardaDavalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · sözleşme serbestisi · genel işlem şartı · komisyon bedeli
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sunmuş olduğu hizmetten dolayı sözleşmeye uygun olarak davacıdan «masraf» alması, ticaret alanındaki «sözleşme serbestisi» ve tarafların sıfatı dikkate alındığında makul ve gerekli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Taraflar arasında bağıtlanan sözleşmelerden bir kısmı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem şartlarına» ilişkin hükümleri somut uyuşmazlıkta nazara alınmayacaktır.
Bu nedenle, hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, «kredi sözleşmesinin» tamamı getirtilip incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri - 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi sonrasında akdedilen sözleşmeler için «genel işlem koşulları» da nazara alınmak suretiyle- değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12257 E. 2016/2905 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu karardaMahkemece, davacının «tacir» olduğu, kredinin «ticari işletmesi» için kullanıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi
Benzer bu kararda2- Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle dosya «masrafı» adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6512 E. 2017/5230 K.
Ortak:ticari işletme · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan «masraflara» dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda «bilirkişi incelemesinin» yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı «temerrüde» düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya «masrafı», «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Benzer bu karardaAyrıca taraflar arasındaki «kredi sözleşmesinin» 15. maddesinde «komisyon alacağı» kararlaştırıldığına göre «tacir» olan davalının verdiği hizmet karşılığında komisyon adı altındaki ücrete hak kazandığının kabulü gerekir.
6102 sayılı TTK'nın 20. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haksız şart · komisyon alacağı · ticari kredi · ispat yükü
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; kredi verilmesi için gereken zorunlu «masrafların» neler olduğunun «ispat yükü» davalı tarafta olduğu, bu hususu ispata yarar herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı, içeriği somutlaştırılmayan diğer ücret ve masraflar başlığı altında maktuen belirlenen bir miktarın tüketiciden alınacağına dair hükmün «haksız şart» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verişmiştir.
2 Dava, davacı tarafından kullanılan «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiğini iddia ettiği «komisyon» ücretlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Ayrıca taraflar arasındaki «kredi sözleşmesinin» 15. maddesinde «komisyon alacağı» kararlaştırıldığına göre «tacir» olan davalının verdiği hizmet karşılığında komisyon adı altındaki ücrete hak kazandığının kabulü gerekir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/895 E. , 2015/1961 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/03/2014 tarih ve 2014/44-2014/306 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın ... Şubesi'nden 27.12.2012 tarihinde kredi kullandığını, kullanılan kredi nedeniyle davalı bankanın müvekkilinden komisyon ve/veya dosya masrafı adı altında 2.100,00 TL haksız tahsilat yaptığını, ileri sürerek haksız tahsil edilen paranın tahsil tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafından taraflar arasında akdedilen ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesine binaen kredi kullanıldığını, kullanılan kredinin niteliği itibariyle müvekkilince yapılan tahsilatın hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından yargılama sırasında alınan masraflara dair belge sunulmadığı için davacıdan alınan ücretin neleri içerdiği hususunda bilirkişi incelemesinin yapılamadığı, taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinin içeriğinde açıkça dosya masrafının alınacağının kararlaştırılmadığı, dosya masrafı altında alınan paranın bankanın gelir kaynağı olmayıp müşteriye sunduğu hizmet nedeniyle harcadığı para niteliğinde olduğu davacının dava tarihi öncesinde davalıyı temerrüde düşürmediği gerekçesiyle 2.100,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle dosya masrafı, komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. TTK'nın 22. (6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu kredi taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesi'nden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda kabul edilemez. Somut olayda; davalı tarafından verilen kredi nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece;
dava konusu kredi sözleşmesi metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmesi hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda, uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/166606600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz