Madde 219 — 2. Görevden alma / a) Şirket sözleşmesiyle atama
(1) Yönetim işleri şirket sözleşmesiyle bir ortağa verilmiş ise, onun yönetim hak ve görevi diğer ortaklar tarafından sınırlandırılamayacağı gibi kendisi görevden de alınamaz. Ancak, haklı sebeplerin varlığında, ortaklardan birinin istemi üzerine, mahkeme kararı ile yönetim hak ve görevi sınırlandırılabilir veya geri alınabilir. Görevin yerine getirilmesinde basiretsizlik, ağır ihmal veya yönetimde iktidarsızlık gibi hâller, haklı sebep sayılır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 161 inci maddesinden aynen alınan bu hükmün dili yenileştirilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.161 2. Azil: a) Mukavele ile tayin halinde: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Kollektif şirket ortağının ölümü halinde şirketin kendiliğinden sona ermesi
Ana sözleşmede devam hükmü yoksa mirasçılarla devam kararı gerekliliği
Şirket sona erince temsil yetkisinin kendiliğinden ortadan kalkması
Vesayet altındaki ortağın dava açmasında mahkeme izninin yeterliliği
Genel kurulu toplantıya çağırma talebine ilişkin kararın kesinliği
Kayyım tayini ve genel kurul çağrı izni talepleri hakkındaki kararların temyiz/istinaf edilemezliği
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/410 E. 2019/426 K.
Kollektif şirket ortağının ölümü halinde şirketin kendiliğinden sona ermesi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/32 E. 2018/438 K.
TTK 412 uyarınca verilen kararların kesin olması nedeniyle istinafın usulden reddi
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7469 E. 2024/3399 K.
Tazminat
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kollektif şirkette yönetim işleri şirket sözleşmesiyle bir ortağa verilmiş ise, bu ortağın yönetim hak ve görevi hangi hâlde sınırlandırılabilir veya geri alınabilir?
- Diğer ortakların çoğunluğunun alacağı kararla, sebep gösterilmeksizin her zaman.
- Diğer ortaklardan herhangi birinin tek taraflı beyanıyla.
- Sebep aranmaksızın, ortakların oybirliğiyle alacağı kararla.
- Haklı sebeplerin varlığında, ortaklardan birinin istemi üzerine mahkeme kararıyla.
- Ticaret sicili müdürlüğüne yapılacak başvuru üzerine idari kararla.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.219 uyarınca kollektif şirkette yönetim sözleşmeyle bir ortağa verilmişse, onun yönetim hak ve görevi diğer ortaklarca sınırlandırılamaz ve kendisi görevden alınamaz; ancak haklı sebeplerin varlığında, ortaklardan birinin istemi üzerine mahkeme kararıyla yetkisi sınırlandırılabilir veya geri alınabilir. A yanlış: kollektif şirkette çoğunlukla azil yalnızca sözleşmeden sonraki bir kararla atanan yöneticiye ilişkindir (m.220); sözleşme yöneticisi bu yolla azledilemez. Sermaye şirketlerindeki serbest azil kuralı (limited şirkette genel kurulun müdürü sebep göstermeksizin görevden alabilmesi, TTK m.630/1) kollektif şirkete taşınamaz. B yanlış: tek taraflı beyanla azil mümkün değildir. C yanlış: sebep aranmaksızın oybirliği kararı da yeterli değildir. E yanlış: azil idari değil, yargısal bir karara bağlıdır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-219 — erişim: 18.08.2026