Madde 1241 — e) Yükleten tarafından verilen garantiler
(1) Konişmentoya konulan eşya ile ilgili kayıtlar hakkında 1145 inci madde uygulanır.
(2) Taşıyan veya onun bir temsilcisi tarafından konişmentonun, yükletenin konişmentoya konulmak üzere bildirdiği kayıtlara veya eşyanın haricen belli olan hâl ve niteliğine ilişkin bir çekince eklenmeksizin düzenlenmesi yüzünden taşıyanın uğrayacağı zararı yükletenin tazmin edeceğine dair her taahhüt veya anlaşma, konişmentoyu, gönderilen de dâhil olmak üzere, iyiniyetle iktisap eden bütün üçüncü kişilere karşı geçersizdir.
(3) Böyle bir taahhüt veya anlaşma, taraflar arasında geçerlidir; meğerki, taşıyan veya onun bir temsilcisi, ikinci fıkrada belirtilen çekinceyi koymamak suretiyle, eşyanın konişmentodaki tanımına güvenerek hareket eden, gönderilen de dâhil, üçüncü kişileri aldatma amacı gütsün. Bu durumda, konişmentoya konulmayan çekince, yükleten tarafından konişmentoya yazılmak üzere bildirilen kayıtlara ilişkinse, taşıyan, 1145 inci madde uyarınca yükletenden tazminat isteyemez.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen aldatma kastının varlığı hâlinde taşıyan, konişmentodaki kayıtlara güvenerek hareket eden, gönderilen de dâhil, üçüncü kişilere karşı, 1186 ncı maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanmaksızın sorumludur.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Uygulamada, yükletenin taşıyana garanti mektubu vererek eşyanın mevcut durumu hakkında konişmentoya konulan yanlış kayıtlardan dolayı taşıyanın konişmento hamillerine karşı sorumluluğunu güvence altına aldığı görülmektedir. Böyle bir garanti taahhüdünün iyiniyetli üçüncü kişi hâmillere karşı geçerli olmadığını ifade etmek üzere 1978 tarihli Hamburg Kurallarının 17 nci maddesi Tasarıya eklenmiştir. Bu ekleme sonucunda, yükletence taşıyana verilen bu nitelikteki garantinin taşıyanın üçüncü kişileri aldatmak kasdı olmaması şartıyla geçerli olduğu belirtilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Denizde taşıma senetleri ↔ Konişmento
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Taşıyanın, konişmentoya çekince koymaması karşılığında doğacak zararı yükletenin tazmin edeceğine dair anlaşma (garanti mektubu) bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Anlaşma, konişmentoyu iyiniyetle iktisap eden üçüncü kişiler dâhil herkese karşı geçerli olup taşıyan zararını her hâlde yükletenden isteyebilir.
- Anlaşma yalnızca üçüncü kişilere karşı değil, taşıyan ile yükleten arasında da geçersizdir; taşıyan hiçbir hâlde yükletenden tazminat isteyemez.
- Anlaşma üçüncü kişilere karşı geçersizdir; ancak taşıyanın üçüncü kişileri aldatma kastı bulunsa bile taşıyan, m.1186'daki sorumluluk sınırlarından yararlanmaya devam eder.
- Anlaşma, konişmentoyu iyiniyetle iktisap eden üçüncü kişilere karşı geçersiz, taraflar arasında ise kural olarak geçerlidir; ancak aldatma kastı varsa taşıyan m.1186'daki sorumluluk sınırlarından yararlanamaz.
- Anlaşmanın geçerliliği konişmentonun emre yazılı olmasına bağlıdır; nama yazılı konişmentoda böyle bir taahhüt hiçbir hâlde hüküm ifade etmez.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1241/2 uyarınca, konişmentonun çekince eklenmeksizin düzenlenmesi yüzünden taşıyanın uğrayacağı zararı yükletenin tazmin edeceğine dair her taahhüt veya anlaşma, konişmentoyu iyiniyetle iktisap eden bütün üçüncü kişilere (gönderilen dâhil) karşı geçersizdir. Fıkra 3 uyarınca böyle bir taahhüt taraflar arasında geçerlidir; meğerki taşıyan veya temsilcisi, çekinceyi koymamak suretiyle eşyanın konişmentodaki tanımına güvenerek hareket eden üçüncü kişileri aldatma amacı gütsün. Aldatma kastı varsa ve konulmayan çekince yükletenin bildirdiği kayıtlara ilişkinse, taşıyan m.1145 uyarınca yükletenden tazminat da isteyemez. Fıkra 4 uyarınca aldatma kastının varlığı hâlinde taşıyan, konişmentodaki kayıtlara güvenen üçüncü kişilere karşı m.1186'daki sorumluluk sınırlarından yararlanmaksızın sorumlu olur. A, üçüncü kişilere karşı geçersizliği geçerliliğe çevirir. B, taraflar arası geçerliliği yok sayar. C, aldatma kastı hâlindeki sonucu tersine çevirir. E, kanunda bulunmayan bir geçerlilik koşulu ekler.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1241 — erişim: 20.07.2026