Marka hükümsüzlüğü | Ticaret unvanının terkini | Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2022/5183 E.  ,  2023/4859 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi ( Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2020/214 Esas, 2022/120 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1974 yılından beri kullandığı tanınmış marka ve ticaret unvanının marka olarak tescili amacıyla 2011/113705 sayılı marka tescil başvurusunda bulunduklarını ancak markalarının davalının "Botaş İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti." + şekil ibareli 2008/41781 no.lu tescilli markası nedeniyle 19. ve 37. sınıflarda kısmen reddedildiğini, markalarının reddi nedeniyle davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talepli iş bu davayı açtıklarını, müvekkilinin "BOTAŞ" ibaresine tanınmışlık ve güvenilirlik kazandırdığını, davalının markasının, müvekkili kuruluş ile müsemma, bilinirliği yüksek BOTAŞ ibaresinden haksız yarar sağladığını, bu ibare sayesinde itibar ve reklam gücü elde ettiğini, bu manada kötü niyetli tescil ettirildiğini, 556 sayılı mülga Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de (mülga 556 sayılı KHK) zikredilen hükümsüzlük hallerinin somut olayda gerçekleştiğini, davalının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 57 nci maddesine aykırı davrandığının açık olduğunu, markası hükümsüz kılınsa dahi davalının ticaret unvanı kullanması durumunda davacının ticaret unvanı ve markasından yararlanmaya devam edeceğini ileri sürerek davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü ile davalının ticaret unvanının ticaret sicilinden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili duruşmadaki beyanında davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 04.02.2016 tarih, 2014/418 E. ve 2016/61 K. sayılı karar ile hükümsüzlüğü talep olunan 2008/41781 sayı ile tescilli "Botaş İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti." markasına nazaran, davacının, ticaret unvanı ve önceki tarihli tescilsiz marka kullanımı dolayısıyla önceye dayalı hakkının bulunduğu ve bu nedenle davalı markasının tescil edildiği tüm mallar ve hizmetler açısından hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, davacının davalının "Botaş İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti." şeklindeki ticaret unvanı kullanımına 31 yıl ses çıkarmadıktan sonra işbu ticaret unvanının terkini davasını açtığı, davacının davalının 31 yıllık ticaret unvanı kullanımına ses çıkarmaması nedeniyle ihtilafta susma suretiyle hak kaybının koşullarının oluştuğu, davalı ticaret unvanının terkini koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davalı adına 2008/41781 numara ile tescilli Botaş İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd.

Şti. markasının hükümsüzlüğünün tespiti ile sicilden terkinine, davalının ticaret unvanı ile ilgili talebinin reddine karar verilmiştir.

B. Dairemiz Kararı

Dairemizin 23.05.2018 tarih, 2016/12305 E. ve 2018/3873 K. sayılı kararı ile davacı vekilinin tüm temyiz itirazları reddedilmiş, davalı vekilinin temyiz itirazı kabul edilerek, Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu uyarınca uyuşmazlık konusu “BOTAŞ” ibaresi üzerindeki üstün ve öncelik hakkının mülga 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları uyarınca davacıya ait olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle, markanın hükümsüzlüğüne, ticaret unvanı ile ilgili talebin reddine karar verildiği, ancak, davacı Botaş Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.’nin ticaret sicilinde tescil ve ilan edilen ana iştigal sahalarının “Şirket, petrol boru hatları inşa ettirmek, inşa edilmiş boru hatlarını satın almak veya kiralamak suretiyle petrol nakliyatı yapmak amacı ile kurulmuştur” olarak açıklandığı, hükümsüzlüğü istenen davalı adına tescilli 2008/41781 sayılı marka kapsamında 19.

sınıf mallar ve 37. sınıf hizmetler bulunduğu, bilirkişi heyetince söz konusu mal ve hizmetler ile davacının iştigal alanının aynı ve benzer tür olduğu açıklanmış ise de benzerlik değerlendirmesi yapılırken piyasanın anlayışı, benzer alıcı kitlesine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, birbirleri yerine ikame edilebilme ve rekabet etme olanaklarının olup olmadığı, dağıtım kanalları kullanım yöntemleri ve amaçları ile hedeflenen halk kesimi gibi her somut olayın özelliklerine uygun düşen ölçütlerin de dikkate alınması gerektiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda bu yönde bir değerlendirme bulunmadığı gibi, davacının tescilli unvanında belirtilen asıl iştigal alanı ile dava konusu markadaki mal ve hizmetlerin de aynı ya da benzer tür kabul edilip edilemeyeceği hususunun tespiti gerektiği, bu bakımdan, içinde marka vekili, inşaat hizmetleri ve petrol taşımacılığı konularında uzman bilirkişilerin bulunduğu yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm tesisi doğru görülmediği gerekçesiyle kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Verilen Temyize Konu Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 19.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda TPMK Marka Sicilindeki kayıtlarına göre dava konusu markanın yenilenmediği ve hükümden düştüğü, davacının dava konusu marka üzerinde “her türfü petrol ürünü ile doğalgaz boru hatlarını inşa etmek, ettirmek, inşa edilmiş boru hatlarını devralmak, satın almak veya kiralamak, boru hatları ile petrol, petrol ürünleri ve doğal gaz nakliyatında bulunmak ve anılan boru hatlarında nakledilecek ham petrol ve doğal gazı satın aimdk ve satmak, yurt dışında petrol ve doğal gazın teminine yönelik arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve rafinaj gibi tüm petrol işleri” hizmetleri bakımından eskiye dayalı kullanım hakkının bulunduğu, davacının eskiye dayalı kullanımı bulunan mal/hizmetlerin dava konusu mal/hizmetlerden “19.

sınıf; İnşaat, yol yapımı, tamirat, kaplama amaçlarıyla kullanılan biçimlendirilmemiş halde yapı/inşaat/yol yapımı malzemeleri. Beton, alçı, toprak, kil, kum, doğal taş, yapay taş, ahşap, plastik veya sentetik malzemelerden yapılmış biçimlendirilmiş halde yapı / inşaat / yal yapımı malzemeleri, yapı parçaları, yapılar, direkler, bariyerler. Yollar için metal, mekanik ve aydınlatmalı olmayan trafik işaretleri. Tabaka veya şerit halinde tabii veya sentetik yüzey kaplamaları, ısı ile yapıştırılabilen sentetik kaplamalar; çatılar için zifili kartonlar; zifli kaplamalar. İnşaatlar için cam ürünleri.

37. sınıf; İnşaat hizmetleri, inşaat araç. gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi, bakımı ve tamiri hizmetleri. Madencilik, maden çıkarma hizmetleri.” ile benzer'ilişkili olduğu ve belirtilen mal/hizmetler için mülga 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkrası kapsamında hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, davacının tanınmışlık iddiasının yerinde olmadığı, davacının, davalının dava konusu markayı haksız alarak yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp, yedekleme, marka ticareti yapmak amacına yönelik bir davranışta bulunduğunu ispatlayamadığı, kötü niyet değerlendirmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu görüşlerine yer verildiği, taraflarca sunulan belgeler ile tüm delillerin incelendiği, bilirkişi raporunun denetime açık, gerekçesi ile sonucu itibariyle dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına 2008/41781 no.lu Botaş İnş.

Taah. Tic. San. Ltd. Şti. markasının hükümsüzlüğünün tespiti ile sicilden terkinine, davacının, ticaret ünvanı ile ilgili talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, ticaret unvanı ile ilgili taleplerinin, gerekçesiz reddedildiğini, davalının yargılama sırasında ticaret unvanının terkin edilmemesi ya da susma yoluyla hak kaybının oluştuğu yönünde bir savunmasının olmadığını, davalının ticaret unvanını kullanmaya devam etmesi halinde davacının unvanından haksız yarar sağlayacağını, bu tip davaların herhangi bir süreye bağlanmadığını, ulusal ve uluslararası düzeyde bilinen davacı unvanının davalı tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığından davalının kötü niyetli olduğunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesi uyarınca dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, susma yoluyla hak kaybının gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilirken öncelik hakkı sahibinin veya kullanımdan haberdar olduktan sonra izlediği ve sergilediği tavrın önemli olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü ile davalı ticaret unvanının ticaret sicilinden terkini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Mülga 556 sayılı KHK'nın 8 ve 42 nci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 45, 52 nci maddeleri.

3. 4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.