Rücu davası

Malik, «mücbir sebep», zarar görenin veya «üçüncü kişinin» «kusuru» nedeniyle «illiyet bağının» kesildiğini kanıtlar ise «sorumluluktan kurtulabilecektir».

"«sigorta ettiren»" olması sebebiyle 3. kişi sayılamayacağı, «sigorta poliçesinde» "«hasarın» ... 'ne «rücu» edilemeyeceğine" ilişkin «özel şartın» da düzenlenmiş olması sebebiyle mülga 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesi ve anılan sözleşme maddesine göre davacının ödediği hasar tazminatını davalı ... 'ye rücu etmesinin söz konusu olamayacağı, 1 nolu davalı ... , sigotalı ... ile yaptığı depolama ve «dağıtım» sözleşmesi ile «kira sözleşmesini» tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte yangın tarihinden önce ... 'ne devretmiş olduğundan bu şirketin taraf sıfatının ortadan kalkması nedeniyle oluşan hasardan sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalı ... sigorta ettiren-kiracı ... . ile 1 nolu davalı ... ...'nin «sorumluluk sigortacısı» olup bu iki şirketin sorumluluğunun doğması halinde sorumluluk sigortacısı olarak zarar göreninin zararını karşılamakla yükümlü bulunduğundan yukarıda açıklanan gerekçeklerle ... .... ve ... .... sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacının ödediği hasar bedelinin her iki şirketin sorumluluk sigortacısı olan ...'ye rücu edilemeyeceği, davalı ... yangın olayının meydana geldiği «deponun» maliki olup malikin sorumluluğu ancak yangının meydana gelmesinde kusurlu olması ve «kusur oranına» bağlı olarak doğacağı, ....

Bu sorumluluk, «kusur» esasına dayanmayan objektif sorumluluk niteliğinde olup, bina veya imal olunan şeydeki bozukluğun veya eksikliğin malikten kaynaklanmasına gerek yoktur.

Bu sorumluluk «kusur sorumluluğu» olmayıp kanundan kaynaklanan özel bir «kusursuz sorumluluktur».

Bina veya imal olunan şeyin sahibi zararın mücbir sebepten, zarar görenin veya «üçüncü kişinin» ağır kusurundan meydana geldiğini kanıtlayamadığı sürece yapım ve bakım eksikliğine bağlı olarak meydana gelen hasardan sorumludur.

Bu sorumluluk «kusur sorumluluğu» olmayıp kanundan kaynaklanan özel bir «kusursuz sorumluluktur».

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı sigortacının zarar sorumluları kat maliklerine karşı BK’nun 58. maddesi uyarınca «kusursuz sorumluluk» esasına göre açtığı davada 29.09.2002 tarihinde meydan gelen olayda bina sakinlerinin bu durumu tespit edip önceden önlem almalarının mümkün bulunmadığı, sigortalı …

Malik, «mücbir sebep», zarar görenin veya «üçüncü kişinin» «kusuru» nedeniyle «illiyet bağının» kesildiğini kanıtlar ise «sorumluluktan kurtulabilecektir».

"«sigorta ettiren»" olması sebebiyle 3. kişi sayılamayacağı, «sigorta poliçesinde» "«hasarın» ... 'ne «rücu» edilemeyeceğine" ilişkin «özel şartın» da düzenlenmiş olması sebebiyle mülga 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesi ve anılan sözleşme maddesine göre davacının ödediği hasar tazminatını davalı ... 'ye rücu etmesinin söz konusu olamayacağı, 1 nolu davalı ... , sigotalı ... ile yaptığı depolama ve «dağıtım» sözleşmesi ile «kira sözleşmesini» tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte yangın tarihinden önce ... 'ne devretmiş olduğundan bu şirketin taraf sıfatının ortadan kalkması nedeniyle oluşan hasardan sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalı ... sigorta ettiren-kiracı ... . ile 1 nolu davalı ... ...'nin «sorumluluk sigortacısı» olup bu iki şirketin sorumluluğunun doğması halinde sorumluluk sigortacısı olarak zarar göreninin zararını karşılamakla yükümlü bulunduğundan yukarıda açıklanan gerekçeklerle ... .... ve ... .... sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacının ödediği hasar bedelinin her iki şirketin sorumluluk sigortacısı olan ...'ye rücu edilemeyeceği, davalı ... yangın olayının meydana geldiği «deponun» maliki olup malikin sorumluluğu ancak yangının meydana gelmesinde kusurlu olması ve «kusur oranına» bağlı olarak doğacağı, ....

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça sunulan «ibraname» başlıklı «mutabakatname» ve tazminat makbuzlarında "'nin ödediği bedel miktarınca «ibra» ve olaydan kaynaklanan tüm haklarından «feragat» ettiğimizi üçüncü şahıslara karşı olan takip ve dava haklarımızı ödediği tazminat miktarı kadar ...'ne TTK'nın 1301.maddesi gereğince «temlik» ettiğimizi kabul ve beyan ederiz" hükmünün yer aldığı, buna göre davacının sigortalısına ödediği «hasar» miktarınca TTK'nın 1301. maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, ibranamede BK hükümlerinden bahsedilmediğinden BK hükümlerine göre yapılmış bir temlikten söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünde TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği, TTK'nın 1301. maddesinde "sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken «sigorta ettiren» kimse yerine geçeceği, sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı 3. şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal edeceği" hükmü düzenlendiğinden anılan hükme göre sigorta şirketinin ödediği zarar nispetince 3. şahıslara karşı «rücu davası» açma hakkını kazandığı, davalı ... .

Ancak illiyet bağını kesen, zarar görenin «ağır kusuru», «üçüncü kişinin» ağır kusuru veya «mücbir sebep» var ise bunları kanıtlayarak «sorumluluktan kurtulabilir».

Bu sorumluluk «kusura» dayanmadığı gibi, malikin «kurtuluş beyyinesi» getirmesi de mümkün değildir.

Somut olayda davalı bağımsız «bölüm» maliki de savunmasında, «hasara» neden olan su tesisatının binanın projesine aykırı olarak sigortalı konumundaki kiracı tarafından sonradan yapıldığını ileri sürmüş olup, mahkemece bu savunmanın yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda karar yerinde tartışılmaksızın «eksik incelemeyle» hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Bu maddedeki sorumluluk, «objektif özen yükümlülüğüne» aykırılıktan doğan “ağırlaştırılmış” bir «kusursuz sorumluluk» halidir.

Somut olayda davalı bağımsız «bölüm» maliki de savunmasında, «hasara» neden olan su tesisatının binanın projesine aykırı olarak sigortalı konumundaki kiracı tarafından sonradan yapıldığını ileri sürmüş olup, mahkemece bu savunmanın yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda karar yerinde tartışılmaksızın «eksik incelemeyle» hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, meydana gelen hasardan bağımsız «bölüm» maliki davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir Dava, TTK'nun 1301. maddesi uyarınca «rücuen tazminat» alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Malik, «mücbir sebep», zarar görenin veya «üçüncü kişinin» «kusuru» nedeniyle «illiyet bağının» kesildiğini kanıtlar ise «sorumluluktan kurtulabilecektir».

"«sigorta ettiren»" olması sebebiyle 3. kişi sayılamayacağı, «sigorta poliçesinde» "«hasarın» ... 'ne «rücu» edilemeyeceğine" ilişkin «özel şartın» da düzenlenmiş olması sebebiyle mülga 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesi ve anılan sözleşme maddesine göre davacının ödediği hasar tazminatını davalı ... 'ye rücu etmesinin söz konusu olamayacağı, 1 nolu davalı ... , sigotalı ... ile yaptığı depolama ve «dağıtım» sözleşmesi ile «kira sözleşmesini» tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte yangın tarihinden önce ... 'ne devretmiş olduğundan bu şirketin taraf sıfatının ortadan kalkması nedeniyle oluşan hasardan sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalı ... sigorta ettiren-kiracı ... . ile 1 nolu davalı ... ...'nin «sorumluluk sigortacısı» olup bu iki şirketin sorumluluğunun doğması halinde sorumluluk sigortacısı olarak zarar göreninin zararını karşılamakla yükümlü bulunduğundan yukarıda açıklanan gerekçeklerle ... .... ve ... .... sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacının ödediği hasar bedelinin her iki şirketin sorumluluk sigortacısı olan ...'ye rücu edilemeyeceği, davalı ... yangın olayının meydana geldiği «deponun» maliki olup malikin sorumluluğu ancak yangının meydana gelmesinde kusurlu olması ve «kusur oranına» bağlı olarak doğacağı, ....

Ödemir'in de «muvafakatı» ile davalı ...'ye devredildiği ve dava konusu «depoda» 05/10/2006 tarihinde çıkan yangında davacı nezdinde sigorta örtüsü altına alınan emtiaların yanarak «hasara» uğradığı «uyuşmalık konusu» değildir.

Malik, «mücbir sebep», zarar görenin veya «üçüncü kişinin» «kusuru» nedeniyle «illiyet bağının» kesildiğini kanıtlar ise «sorumluluktan kurtulabilecektir».

… işbu davanın bina maliki ile birlikte onun mali mesuliyet sigortacısına karşı açıldığı ve TTK'nın 4. maddesi uyarınca ticari dava olduğu, dolayısıyla davalı tarafın «görev itirazının» yerinde bulunmadığı, yangının meydana geldiği yapının, tapuda bahçeli, kargir fabrika niteliğinde kayıtlı bulunduğu, davalı yapı maliki tarafından 53 bağımsız «bölüm» oluşturularak davacının «sigorta ettireni» de «dahil» dava dışı şirket ve kişilere kiralandığı, eski olan yapının bağımsız bölümlerini ayıran duvarların alçıpandan yapıldığı, bu duvarların çatıya kadar yükseltilmediği, «depo» olarak kullanılan bağımsız bölümlerde kolay yanabilen tekstil ve benzeri ürünlerin depolandığı, bir bağımsız bölümün de çakmak deposu olarak kullandırıldığı, tüm bu nedenlerle nereden ve hangi sebeple çıktığı belirlenemeyen yangının kısa sürede yayılmasında etkili olduğu, davacı tarafından yangın sigortası ile sigortalanan iş yerinde toplam 4.775.000 TL zarar meydana geldiği, davacının bu miktarı sigorta ettirenine ödediği, davalı ...nin TBK'nın 69. maddesi (eBK m.58) uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar binada kiracı olarak bulunan bir kısım şirketlerin de yangının çıkmasında kusurları bulunmakta ise de zarara birlikte neden olanların «müteselsilen sorumlu» oldukları ve zarar görenin sorumlu olanlardan herhangi birine müracaat edebileceği, davacı sigortalısının ise yangının meydana gelmesinde ve büyümesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, meydana gelen zararın aynı zamanda davalı ... şirketi tarafından düzenlenen «sorumluluk sigortasının» kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 4.775.000 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketinin «poliçe limiti» ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından yangın «sigorta poliçesi» ile sigortalanan iş yerinde, davalıların maliki ve «sorumluluk sigortacısı» oldukları binada çıkan yangın sonucu «hasar» meydana geldiği «uyuşmazlık konusu» olmayıp, uyuşmazlık yangının hangi nedenle çıktığı ve oluşan zarardan davalıların sorumlu olup olmadıkları noktasında toplanmaktadır.

… işbu davanın bina maliki ile birlikte onun mali mesuliyet sigortacısına karşı açıldığı ve TTK'nın 4. maddesi uyarınca ticari dava olduğu, dolayısıyla davalı tarafın «görev itirazının» yerinde bulunmadığı, yangının meydana geldiği yapının, tapuda bahçeli, kargir fabrika niteliğinde kayıtlı bulunduğu, davalı yapı maliki tarafından 53 bağımsız «bölüm» oluşturularak davacının «sigorta ettireni» de «dahil» dava dışı şirket ve kişilere kiralandığı, eski olan yapının bağımsız bölümlerini ayıran duvarların alçıpandan yapıldığı, bu duvarların çatıya kadar yükseltilmediği, «depo» olarak kullanılan bağımsız bölümlerde kolay yanabilen tekstil ve benzeri ürünlerin depolandığı, bir bağımsız bölümün de çakmak deposu olarak kullandırıldığı, tüm bu nedenlerle nereden ve hangi sebeple çıktığı belirlenemeyen yangının kısa sürede yayılmasında etkili olduğu, davacı tarafından yangın sigortası ile sigortalanan iş yerinde toplam 4.775.000 TL zarar meydana geldiği, davacının bu miktarı sigorta ettirenine ödediği, davalı ...nin TBK'nın 69. maddesi (eBK m.58) uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar binada kiracı olarak bulunan bir kısım şirketlerin de yangının çıkmasında kusurları bulunmakta ise de zarara birlikte neden olanların «müteselsilen sorumlu» oldukları ve zarar görenin sorumlu olanlardan herhangi birine müracaat edebileceği, davacı sigortalısının ise yangının meydana gelmesinde ve büyümesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, meydana gelen zararın aynı zamanda davalı ... şirketi tarafından düzenlenen «sorumluluk sigortasının» kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 4.775.000 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketinin «poliçe limiti» ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Oysa garemeten ödeme ilkesi, bir «rizikonun» gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da «sigorta sözleşmesinde» öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını öngörmektedir.

1-Dava, yangın «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

… aştırılması, gerekirse aynı olaya dayalı olarak görülen diğer tazminat davalarındaki raporların değerlendirilmesi ve davalılar tarafından dava konusu yangının çıkış «sebebine» yönelik olarak bilirkişi raporuna yapılan itirazların da karşılanması suretiyle yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde bir sonuca varılması gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.