Acentelik sözleşmesinden doğan tazminat

Taraflar arasında «delil sözleşmesinin» bulunması davalı tarafın «ticari defter» ve kayıtlarının incelenmesine engel teşkil etmez.

… ma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket kayıtlarında davacının tüm ödemelerinin kayıt altına alındığı, iptal edilen poliçelerin davacı borcundan «mahsup» edildiği, «acentelik sözleşmesinin» 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilmeyeceğinin belirtildiği, davalı lehine delil vasfına sahip defterle ve kayıtlarına göre davacıya borcu bulunmadığı gerekçes …

Dava, «acentelik sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece acentelik sözleşmesinin 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilemeyeceğinin belirtildiği, davalı şirket kayıtlarında ödemelerin kayıt altına alındığı, davacının alacağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında «delil sözleşmesinin» bulunması davalı «ticari defter» ve kayıtlarının incelenmesine engel teşkil etmez.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, bilirkişi raporunun denetlendiği, davacının borçluya ödeme için 5 gün süre verdiği «ihtarnamenin» 17.07.2009 tarihinde davalıya tebliği edildiği, dolayısıyla 25.07.2009 tarihi itibariyle «temerrüdün» oluştuğu, sözleşme «fesih» tarihi itibariyle %19 yıllık «ticari faiz» hesabı yapıldığında takipte istenen faizin yerinde olduğu, takip talebinde gösterilen alacağın «ticari defterlerden» tespit edildiği, alacağın likit bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ...

Mülga 6762 sayılı TTK'nın 83 ve devamı maddeleri uyarınca her iki tarafa ait «ticari defter» ve kayıtlarının, davalı rejistro defterinin getirtilerek karşılaştırılması, davalı hakkında ...

İcra Müdürlüğünün 2009/33158 E. sayılı takip dosyasında davacının 61.154,57 TL alacaklı olduğunun tespitine, bu miktara vaki itirazın iptaline, ana para 60.306,97 TL 'ye takipten itibaren %19' u geçmemek üzere ve değişen oranlar gözönüne alınmak «kaydı» ile «avans faizi» uygulanmak suretiyle takibin devamına, % 40 «icra inkar tazminatı» olan 24.461,82 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, bilirkişi raporunun denetlendiği, davacının borçluya ödeme için 5 gün süre verdiği «ihtarnamenin» 17.07.2009 tarihinde davalıya tebliği edildiği, dolayısıyla 25.07.2009 tarihi itibariyle «temerrüdün» oluştuğu, sözleşme «fesih» tarihi itibariyle %19 yıllık «ticari faiz» hesabı yapıldığında takipte istenen faizin yerinde olduğu, takip talebinde gösterilen alacağın «ticari defterlerden» tespit edildiği, alacağın likit bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma dosyasının celbedilerek davaya etkili olup olmadığının değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davalı delilleri değerlendirilmeden «eksik inceleme» ile hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

… ma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket kayıtlarında davacının tüm ödemelerinin kayıt altına alındığı, iptal edilen poliçelerin davacı borcundan «mahsup» edildiği, «acentelik sözleşmesinin» 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilmeyeceğinin belirtildiği, davalı lehine delil vasfına sahip defterle ve kayıtlarına göre davacıya borcu bulunmadığı gerekçes …

Dava, «acentelik sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece acentelik sözleşmesinin 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilemeyeceğinin belirtildiği, davalı şirket kayıtlarında ödemelerin kayıt altına alındığı, davacının alacağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında «delil sözleşmesinin» bulunması davalı tarafın «ticari defter» ve kayıtlarının incelenmesine engel teşkil etmez.

Davacı, «acentelik sözleşmesi» sırasında hak ettiği «komisyonların» davalı şirketçe hiç uygulanmadığı ya da eksik uygulandığını, iptal edilen bir kısım poliçelerde ise daha fazla komisyon iptaline gidildiğini iddia etmiş ve «bilirkişi incelemesine» esas olması için eksik komisyonlara ilişkin listeyi sunmuştur.

Taraflar arasında «delil sözleşmesinin» bulunması davacı «ticari defter» ve kayıtlarının incelenmesine engel teşkil etmez.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmede davalıya ait «ticari defter» ve kayıtlarının «münhasıran delil niteliğinde» olduğunun kararlaştırıldığı, davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenip sunulan listenin esas alınamayacağı, davalı defterlerinde davacı alacağı olarak tespit …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmede davalıya ait «ticari defter» ve kayıtlarının «münhasıran delil niteliğinde» olduğunun kararlaştırıldığı, davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenip sunulan listenin esas alınamayacağı, davalı defterlerinde davacı alacağı olarak tespit …

Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişiler «denetime elverişli» ve uyuşmazlığın çözümüne imkan verecek rapor «ibraz» etmemişler, uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini bildirmişlerdir.

Davacı, «acentelik sözleşmesi» sırasında hak ettiği «komisyonların» davalı şirketçe hiç uygulanmadığı ya da eksik uygulandığını, iptal edilen bir kısım poliçelerde ise daha fazla komisyon iptaline gidildiğini iddia etmiş ve «bilirkişi incelemesine» esas olması için eksik komisyonlara ilişkin listeyi sunmuştur.

Bu itibarla mevcut ise rejistro «defterinin» getirtilmesi, davacı tarafından sunulan listelerde yer alan tutarlarla ve davalı kayıtlarıyla karşılaştırılması, hüküm kurmaya ve hükmü izlemeye imkan verecek konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

… ma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket kayıtlarında davacının tüm ödemelerinin kayıt altına alındığı, iptal edilen poliçelerin davacı borcundan «mahsup» edildiği, «acentelik sözleşmesinin» 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilmeyeceğinin belirtildiği, davalı lehine delil vasfına sahip defterle ve kayıtlarına göre davacıya borcu bulunmadığı gerekçes …

Dava, «acentelik sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece acentelik sözleşmesinin 19. maddesinde davalı «defter» ve kayıtlarından başka delil kabul edilemeyeceğinin belirtildiği, davalı şirket kayıtlarında ödemelerin kayıt altına alındığı, davacının alacağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf ise sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, «prim» borçlarını zamanında sigortaya intikal ettirdiklerini, davalı tarafından iptal edilen poliçelerle ilgili iade «komisyon» oranlarının, prim üretimi sırasında tahakkuk ettirilen oranlardan yüksek olduğunu, uyuşmazlığın buradan kaynaklandığını ileri sürmüş, bilirkişi raporlarına itirazı …

2- Asıl ve birleşen davalar, «acentelik sözleşmesine» dayalı borcun tahsili için başlatılan takiplere yapılan itirazların iptali istemlerine ilişkin olup mahkemece kurulan 29.05.2006 tarihli ilk hüküm Dairemizce, davalı acentenin, hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik poliçe bazında kayıtları içeren rejistro «defterlerinin» sigorta muhasebesinden anlayan bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiği yönündeki ciddi itirazları karşılanmadan salt davacının TTK gereğince tutması zorunlu def …

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı «acenteden» toplam 42.743,44 TL alacağı bulunduğu, ancak davalının banka havalesiyle gönderdiği 10.000 TL, «hasar» ödemelerine ilişkin ödediği 13.518,81 TL ve «teminat mektubundan» tahsil edilen 5.000 TL olmak üzere toplam 28.518,81 TL'lik tutarın davacının alacağından «mahsup» edilmesi gerektiği, neticede davacı alacağının 14.224,63 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın 3.168,19 TL üzerinden kabulü, birleşen davaların ise kabulü ile davalının itirazının iptaline, kabul edilen miktarlar üzerinden hesaplanan «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduktan sonra alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafından «ibraz» edilen rejistro kayıt örneklerinin davacı tarafından düzenlendiği, herhangi bir noter onaylarının bulunmadığı, ayrıca her ne kadar davalı taraf, «acentelik» akdinin feshinden sonra tahsil edilmesi gereken «primler» olduğunu ve bunların borçtan mahsubunun gerektiğini savunmuş ise de davaya cevap dilekçesinde böyle bir savunma olmadığı gibi tahsili gereken bakiyeyi gösteren som …

3- Ayrıca, davalı tarafça takibin «kötüniyetle» yapıldığı savunularak davacı aleyhine «kötüniyet tazminatına» hükmedilmesi talep edilmiş olmasına karşın bu konuda mahkemece olumlu «olumsuz» herhangi bir karar verilmemiş olması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

4- Öte yandan, mahkemece hükme esas alınan 02.11.2009 tarihli bilirkişi raporunda, davalı tarafından davacıya «havale» edilen toplam 10.000 TL ile «teminat mektubundan» tahsil edilen 5.000 TL'nin davalının borcundan mahsubunun gerektiği açıklanmış ise de davacı vekili, söz konusu ödemelerin icra takibinden önce zaten davalının borcundan «mahsup» edildiğini belirterek «bilirkişi raporuna itirazda» bulunmuş, ancak davacı vekilinin bu itirazı hususunda herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan hüküm kurulmuştur.

Oysa davalı taraf cevap dilekçesinde, borçtan mahsubu gereken poliçe «primlerinin» bulunduğunu savunmuş olup «bilirkişi raporuna itirazlarını» içeren 13.04.2005 tarihli dilekçesine ekli olarak da «fesih» tarihinden sonra primleri tahsil edilecek poliçe numaralarını bildirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı «acenteden» toplam 42.743,44 TL alacağı bulunduğu, ancak davalının banka havalesiyle gönderdiği 10.000 TL, «hasar» ödemelerine ilişkin ödediği 13.518,81 TL ve «teminat mektubundan» tahsil edilen 5.000 TL olmak üzere toplam 28.518,81 TL'lik tutarın davacının alacağından «mahsup» edilmesi gerektiği, neticede davacı alacağının 14.224,63 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın 3.168,19 TL üzerinden kabulü, birleşen davaların ise kabulü ile davalının itirazının iptaline, kabul edilen miktarlar üzerinden hesaplanan «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.