Tazminat

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıya verdiği çekin, keşide tarihinden önce «ibraz» edilmesinin ve «ihtiyati haciz» talebinin davacının «kişilik haklarını» zedeler mahiyette olmadığı, davalının, davacıyı müşterileri nezdinde «kötüleyici» girişim ve beyanlarda bulunduğunun kanıtlanamadığı, ancak somut bir kanıt bulunmadan, davalının davacıyı devlet teşviklerinden haksız kazanç sağlamakla suçlamasının «şikayet» «hakkının kötüye kullanılması» niteliğinde olup, bu durumun davacının kişilik haklarına, «ticari itibarına» zarar verdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; 7.500,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline …

Dava tazminat istemine ilişkin olup mahkemece davalının Dış Ticaret Müsteşarlığına yaptığı «şikayetin», şikayet «hakkının kötüye kullanılması» olduğu kabul edilerek davalı aleyhine manevi tazminata hükmedilmiştir.

Hak arama veya «şikayet» hakkı ile diğer hakların özellikle «kişilik haklarının» karşı karşıya geldiği durumlarda hukuk düzeninin bu iki hakkı aynı anda koruduğu kabul edilemez.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının, davacılar tarafından üretilen ürünlerle kendi «tescilli tasarımları» arasında herhangi bir benzerliğin bulunup bulunmadığını, «iltibasa» yol açabilecek bir benzerlikten söz edilip edilemeyeceğini titizlikle araştırıp tespit ettirmeden davacılar hakkında hiçbir emareye dayanmadan «şikayette» bulunmasının hak arama hürriyetini kötüye kullanma ve dolayısıyla «haksız fiil» teşkil edeceği, davacıların uğradıklarını iddia ettikleri zarar kalemleri için 9.440 TL'lık «yedieminlik ücreti» dışında somut bir delil sunamadıkları, davalının haksız şikayetinin davacıların ürettiği ürünlerin kendisine ait tescilli ürünü ile iltibas yarattığı izlenimini vermesi nedeni ile davacıların ürettiği ürünü yanıltıcı şekilde «kötülemek» sonucunu doğurduğu gibi, davacıların taklit ürün kullanarak ahlak dışı faaliyette bulundukları şeklinde resmi makamlara yanlış malumat vermenin TTK'nun 56, 57/1 ve 2 bentleri uyarınca «haksız rekabet» de teşkil ettiği, davalının haksız fiil ve haksız rekabeti nedeniyle davacılar uğradıkları maddi zararı ispatlayamamış iseler de BK'nun 42. maddesi uyarınca takdiren 10.000 TL manevi tazminata hükmedilebileceği, böylece ödenen yedieminlik ücreti ile birlikte davacılar yararına toplam 19.440 TL «maddi tazminata» yarı yarıya hükmedilmesi gerektiği, TTK'nun 58. maddesi uyarınca BK'nun 49. maddesindeki şartlar gerçekleştiğinden davacıların manevi tazminat da isteyebilecekleri, gerekçesi ile her bir davacı için dokuz bin yedi yüz yirmi'şer Liradan iki davacıya toplam 19.440 TL maddi ödence ödemesine, bu miktara 02.08.2006 tarihinden başlayarak ve faizin cinsi yönünden istemle de bağlı kalınarak 3095 Sayılı Yasanın değişik 1 ve 2/1 maddeleri hükümlerince «yasal faiz» cinsinden direnim faizi de yürütülmesine, her bir davacıya üçer bin TL manevi ödence ödemesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İşte bu noktada, «hak arama özgürlüğü» ile «kişilik hakları» karşı karşıya gelmiş olabilir.

Bir taraftan kişinin «hak arama özgürlüğü» güvence altına alınmışken, diğer taraftan «kişilik hakları» da anayasal ve yasal güvence altına alınmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının, davacılar tarafından üretilen ürünlerle kendi «tescilli tasarımları» arasında herhangi bir benzerliğin bulunup bulunmadığını, «iltibasa» yol açabilecek bir benzerlikten söz edilip edilemeyeceğini titizlikle araştırıp tespit ettirmeden davacılar hakkında hiçbir emareye dayanmadan «şikayette» bulunmasının hak arama hürriyetini kötüye kullanma ve dolayısıyla «haksız fiil» teşkil edeceği, davacıların uğradıklarını iddia ettikleri zarar kalemleri için 9.440 TL'lık «yedieminlik ücreti» dışında somut bir delil sunamadıkları, davalının haksız şikayetinin davacıların ürettiği ürünlerin kendisine ait tescilli ürünü ile iltibas yarattığı izlenimini vermesi nedeni ile davacıların ürettiği ürünü yanıltıcı şekilde «kötülemek» sonucunu doğurduğu gibi, davacıların taklit ürün kullanarak ahlak dışı faaliyette bulundukları şeklinde resmi makamlara yanlış malumat vermenin TTK'nun 56, 57/1 ve 2 bentleri uyarınca «haksız rekabet» de teşkil ettiği, davalının haksız fiil ve haksız rekabeti nedeniyle davacılar uğradıkları maddi zararı ispatlayamamış iseler de BK'nun 42. maddesi uyarınca takdiren 10.000 TL manevi tazminata hükmedilebileceği, böylece ödenen yedieminlik ücreti ile birlikte davacılar yararına toplam 19.440 TL «maddi tazminata» yarı yarıya hükmedilmesi gerektiği, TTK'nun 58. maddesi uyarınca BK'nun 49. maddesindeki şartlar gerçekleştiğinden davacıların manevi tazminat da isteyebilecekleri, gerekçesi ile her bir davacı için dokuz bin yedi yüz yirmi'şer Liradan iki davacıya toplam 19.440 TL maddi ödence ödemesine, bu miktara 02.08.2006 tarihinden başlayarak ve faizin cinsi yönünden istemle de bağlı kalınarak 3095 Sayılı Yasanın değişik 1 ve 2/1 maddeleri hükümlerince «yasal faiz» cinsinden direnim faizi de yürütülmesine, her bir davacıya üçer bin TL manevi ödence ödemesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Somut olayda davalı kendisi adına ait tescilli alüminyum profillerin davacı tarafından taklit edildiğini iddia ederek Cumhuriyet Başsavcılığına «şikayette» bulunmuş, bu şikayeti ciddi bulan Cumhuriyet Başsavcılığı ilgili mahkemeden arama ve el «koyma» kararı talep etmiş ve mahkeme tarafından verilen karara istinaden davacının işyerinde yapılan arama sonucunda iddia konusu profillere el konulmuş, akabinde davacı hakkında iddianame hazırlanarak kamu davası açılmış ve mahkemece yapılan yargılama sırasında yapılan «bilirkişi incelemesi» sonucu davacının ürünlerinin davalının «tescilli tasarımına» benzemediği anlaşılarak davacının delil yetersizliğinden beraatine karar verilmiştir.

Şikâyet hakkı, diğer bir deyimle «hak arama özgürlüğü»; Anayasa'nın "Hakların Korunması İle İlgili Hükümler" başlığı altında ve 36. maddesinde "Herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve «savunma hakkına» sahip olduğu" şekli ile yer almıştır.

Anayasa'nın güvence altına aldığı «hak arama özgürlüğünün» yanında, yine Anayasa'nın "Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği" başlığını «taşıyan» 12. maddesinde de, "Herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu" belirtildikten başka, 17. maddesinde de, "Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu" da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıya verdiği çekin, keşide tarihinden önce «ibraz» edilmesinin ve «ihtiyati haciz» talebinin davacının «kişilik haklarını» zedeler mahiyette olmadığı, davalının, davacıyı müşterileri nezdinde «kötüleyici» girişim ve beyanlarda bulunduğunun kanıtlanamadığı, ancak somut bir kanıt bulunmadan, davalının davacıyı devlet teşviklerinden haksız kazanç sağlamakla suçlamasının «şikayet» «hakkının kötüye kullanılması» niteliğinde olup, bu durumun davacının kişilik haklarına, «ticari itibarına» zarar verdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; 7.500,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline …

Dava tazminat istemine ilişkin olup mahkemece davalının Dış Ticaret Müsteşarlığına yaptığı «şikayetin», şikayet «hakkının kötüye kullanılması» olduğu kabul edilerek davalı aleyhine manevi tazminata hükmedilmiştir.

Hak arama veya «şikayet» hakkı ile diğer hakların özellikle «kişilik haklarının» karşı karşıya geldiği durumlarda hukuk düzeninin bu iki hakkı aynı anda koruduğu kabul edilemez.

İşte bu noktada, «hak arama özgürlüğü» ile «kişilik hakları» karşı karşıya gelmiş olabilir.

Bir taraftan kişinin «hak arama özgürlüğü» güvence altına alınmışken, diğer taraftan «kişilik hakları» da Anayasal ve yasal güvence altına alınmıştır.

Bu durumda uyuşmazlığın çözümünde, «hak arama özgürlüğünün», tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmadığı, diğer bir anlatımla kişi, istediği biçim ve koşulda ve salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamayacağı, aksi halde bu «hakkı kötüye kullanmış» sayılacağı kabul edilerek, Anayasa ve yasaların öngördüğü güvenceden yararlanamayacaktır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı banka tarafından davacının hesabındaki paraya «bloke» konulması nedeniyle davacının kullandığı kredilerden dolayı 9.649,63 YTL faiz zararı olduğu, ayrıca haksız «şikayet» nedeniyle davacının manevi olarak zarar gördüğü gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 9.643,63 YTL maddi ve 2.000 YTL manevi tazminatın «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Şikâyet hakkı, diğer bir deyimle «hak arama özgürlüğü»; Anayasa'nın Hakların Korunması ile ilgili Hükümler başlığı altında ve 36. maddesinde; herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve «savunma hakkına» sahip olduğu şekli ile yer almıştır.

İşte bundan dolayıdır ki kişi, gerek yargı mercileri önünde ve gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendisine zarar veren kişilere karşı, haklarının korunmasını, bunun sonucu olarak da zarar veren hakkında yasal işlem yapılmasını ve bu bağlamda cezalandırılmasını isteme hak ve «yetkisine» sahiptir.

Anayasanın güvence altına aldığı «hak arama özgürlüğünün» yanında, yine Anayasanın Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği başlığını «taşıyan» 12. maddesinde de, herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıya verdiği çekin, keşide tarihinden önce «ibraz» edilmesinin ve «ihtiyati haciz» talebinin davacının «kişilik haklarını» zedeler mahiyette olmadığı, davalının, davacıyı müşterileri nezdinde «kötüleyici» girişim ve beyanlarda bulunduğunun kanıtlanamadığı, ancak somut bir kanıt bulunmadan, davalının davacıyı devlet teşviklerinden haksız kazanç sağlamakla suçlamasının «şikayet» «hakkının kötüye kullanılması» niteliğinde olup, bu durumun davacının kişilik haklarına, «ticari itibarına» zarar verdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; 7.500,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline …

Hak arama veya «şikayet» hakkı ile diğer hakların özellikle «kişilik haklarının» karşı karşıya geldiği durumlarda hukuk düzeninin bu iki hakkı aynı anda koruduğu kabul edilemez.

Dava tazminat istemine ilişkin olup mahkemece davalının Dış Ticaret Müsteşarlığına yaptığı «şikayetin», şikayet «hakkının kötüye kullanılması» olduğu kabul edilerek davalı aleyhine manevi tazminata hükmedilmiştir.

Ortada hiçbir emare olmadığı halde, davacı şirketin ve yöneticisi bulunan diğer davacının «ticari itibarını zedeleyecek» ve «kişilik haklarını» incitecek şekilde beyanlarda bulunmak, «şikayet» hakkının kapsamında değerlendirilemez.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, dava dışı Göltaş A.Ş'nin TMSF'na devredildiği dönemde davacı şirkete 56, davalıya 13 kez «acentelik» verdiği, dolayısıyla davalının «şikayetini» haklı gösterecek emarelerin bulunduğu, buna bağlı olarak da şikayet hakkının yasal sınırlar içinde kullanıldığı, davalı ifadelerinin hukuka uygunluk sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, «haksız rekabet» nedeniyle uğranıldığı iddia edilen manevi zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davalının yasal «şikayet» hakkını kullandığı ve şikayetini haklı gösterecek emarelerin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davalının elektronik posta yoluyla BDDK., Göltaş A.Ş. ve Rekabet Kurulu’na gönderdiği yazılar ile “«son» zamanlarda Antalya Limanı’nda yaşanan olayların çok çirkinleştiği, davacı şirket yetkilisi diğer davacı ... ile Göltaş A.Ş. yetkilisi Hatice arasında bir çıkar ilişkisinin olduğu, Hatice’nin armatörlere davalıyı «kötüleyerek» ayrıca cezai işlem uygulayacağını bildirip armatörleri tehdit ederek «haksız rekabete» yol açtığı, yine Barış ile Hatice’nin «taşıyanlarla» görüşüp «demuraj» ücretinde indirim yapacakları vaadiyle aldıkları paraları aralarında paylaştıkları” iddialarında bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, dava dışı Göltaş A.Ş'nin TMSF'na devredildiği dönemde davacı şirkete 56, davalıya 13 kez «acentelik» verdiği, dolayısıyla davalının «şikayetini» haklı gösterecek emarelerin bulunduğu, buna bağlı olarak da şikayet hakkının yasal sınırlar içinde kullanıldığı, davalı ifadelerinin hukuka uygunluk sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, «haksız rekabet» nedeniyle uğranıldığı iddia edilen manevi zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davalının yasal «şikayet» hakkını kullandığı ve şikayetini haklı gösterecek emarelerin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bir an için aksi kabul edilse bile Anayasal «şikayet» hakkının, şikayeti incelemeye yetkili ve «görevli» mercilere karşı kullanılması gereklidir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ticaret sicil» «kaydına» göre davalı şirketin 2003 yılında tasfiyeye girdiği ve «tasfiye» kararının 22.10.2003 tarihinde tescil edildiği, tasfiyenin 2005 yılında sona erdiği, 14.01.2005 tarihinde davalı şirketin sicil kaydının «terkin» edildiği, dava tarihinden 5 yıl önce «tüzel kişiliği» sona ermiş bulunan şirkete karşı «husumet» yöneltilerek dava açılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

2- Ancak, dosyaya celp edilen «ticaret sicil» «kaydına» göre davalı şirketin 2003 yılında «tasfiye» sürecine girdiği ve 14.01.2005 tarihinde de sicil kaydının «terkin» edildiği anlaşılmıştır.

Davalı şirketin «tüzel kişiliğinin» sona erdiği mahkemenin de kabulünde olup dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verildiğine göre davalı şirket lehine «vekalet ücretine» hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Arama yapılan “...-... adresinde «ticaret sicil» «kaydına» göre dava dışı .... faaliyette bulunmaktadır.