Alacak

… isindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı «acentenin sözleşme» yapma «taahhüt» bedeli adı altında davalı tarafa ödemiş olduğu 8.000 USD'nin, davacı «acente» tarafından bayi olmak ve sisteme girmek için ödendiği, «sözleşmenin feshi» halinde bu «bedelin iade» edilmesi konusunda bir düzenlemenin bulunmaması karşısında esasen bu meblağın acentenin sözleşme başlangıcında sözleşme süresi ile sınırlı olmaksızın davacı acente tarafından davalıya ait unvan ve markasının kullanımı karşılığı sözleşmenin ön koşulu olarak ödendiğinin kabulünün gerekmesine göre, asıl davaya ilişkin olarak, davacı vekilinin tüm, davalı taraf vekilinin ise «yargılama giderine» ilişkin temyiz itirazları dışında aşağıdaki (2) ve (3) nolu bent kapsamında kalan diğer temyiz itirazlarının, yine birleşen davaya ilişkin olarak da davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir 2-Asıl dava, acentelik sözleşmesinin «teminatı» olarak yatırıldığı iddia edilen bedel ile demirbaş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, dava devam ederken, taraflardan birinin ölmesi halinde ölen kişinin taraf «ehliyeti» «son» bulur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, 30.000 USD bedelli «teminat senedi» ile demirbaşların bedeline ilişkin 12 adet 500 YTL lik toplam 6.000 YTL lik teminat senetleri ile ilgili davanın konusunun kalmadığı, taraflar arasında yapılan 01.03.2004 tarihli ilk sözleşme, daha sonra yapılan 01.08.2005 tarihli «acentelik sözleşmesi» ve bu sözleşmenin 15. maddesine göre isim hakkı adı altında alınan bedelin hiçbir zaman ödenmeyeceği, davalı markası ile işe başlayan acentenin denenmiş ve kabul görmüş bir marka ile kendisini ispat «kaydı» taşımadan teknik, idari, pazarlama gibi avantajlarla işe başlayacağı ve bu maddeye göre tespit edilen bedelin hiçbir şekilde ödenmeyeceği, davacı tarafın demirbaş bedeli olarak ödediği 6.000 YTL den demirbaşların kullanılması nedeni ile eskime payları dikkate alınarak talep edebileceği miktarın 3.108 YTL olduğu gerekçesiyle, birleşen (2007/329 E) davada iade de nazara alınarak esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», asıl davanın ise kısmen kabulü ile 8.000 USD.nin tahsiline ilişkin istem yerinde görülmediğinden reddine, 3.108 YTL nin ise davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Ancak, sözleşmede davacı tarafından demirbaşlar için ödenen 6.000 YTL'nın «teminat» için ödendiği sonucuna götürecek düzenlemeler bulunmamakta olup, davalıya ait demirbaşların feshedilen sözleşmenin anılan hükümleri çerçevesinde «teslimle» beraber feshe kadar kullandığının sabit olması karşısında, mahkemenin kabulünün aksine «tacir» olan davalının demirbaşlarını davacı «acenteye» kira bedeli karşılığı kullandırdığının, başka bir deyişle «dava konusu» bedelin davacı tarafından davalıya kira bedeli olarak ödendiğinin kabulü gerekir.

Davalı ... şirketinin «acentesi» tarafından düzenlenen poliçede demirbaş mallar için «teminat» verilmemiştir.

Rizikonun gerçekleşmesinden sonra poliçeyi düzenleyen «acente» tarafından davalı ... şirketine yazılan yazıda yanlışlıkla demirbaş «teminatı» yerine emtia teminatı yazıldığının bildirilmesi demirbaş malların teminat altına alındığını göstermez.

Mahkemece, demirbaş «hırsızlığının» «sigorta poliçesi» kapsamında olduğu, 2.400,00-TL’yi aşan bilgisayar, aksam ve teferruatlarının «teminat» dışında kaldığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile, 1.986,95-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, demirbaş «hırsızlığının» «sigorta poliçesi» kapsamında olduğu, 2.400,00-TL’yi aşan bilgisayar, aksam ve teferruatlarının «teminat» dışında kaldığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile, 1.986,95-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

4-Birleşen davaya yönelik olarak davacı vekilinin temyizine gelince, birleşen dava; davalıya «acentelik sözleşmesinin» «teminatı» olarak verildiği iddia edilen senetlerden dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin olup, mahkemece, isabetli olarak davalının dava açılmasına sebep olduğu belirlenerek, bu davada «dava konusu» senetlerin yargılama sırasında iade edilmesi nedeniyle bu davanın esası hakkında hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiş olmasına rağmen, kendisini vekile «temsil» ettiren davacı yararına hüküm tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri çerçevesinde nispi avukatlık ücretine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde «maktu vekalet ücretine» hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu davada ki hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, 30.000 USD bedelli «teminat senedi» ile demirbaşların bedeline ilişkin 12 adet 500 YTL lik toplam 6.000 YTL lik teminat senetleri ile ilgili davanın konusunun kalmadığı, taraflar arasında yapılan 01.03.2004 tarihli ilk sözleşme, daha sonra yapılan 01.08.2005 tarihli «acentelik sözleşmesi» ve bu sözleşmenin 15. maddesine göre isim hakkı adı altında alınan bedelin hiçbir zaman ödenmeyeceği, davalı markası ile işe başlayan acentenin denenmiş ve kabul görmüş bir marka ile kendisini ispat «kaydı» taşımadan teknik, idari, pazarlama gibi avantajlarla işe başlayacağı ve bu maddeye göre tespit edilen bedelin hiçbir şekilde ödenmeyeceği, davacı tarafın demirbaş bedeli olarak ödediği 6.000 YTL den demirbaşların kullanılması nedeni ile eskime payları dikkate alınarak talep edebileceği miktarın 3.108 YTL olduğu gerekçesiyle, birleşen (2007/329 E) davada iade de nazara alınarak esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», asıl davanın ise kısmen kabulü ile 8.000 USD.nin tahsiline ilişkin istem yerinde görülmediğinden reddine, 3.108 YTL nin ise davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

… isindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı «acentenin sözleşme» yapma «taahhüt» bedeli adı altında davalı tarafa ödemiş olduğu 8.000 USD'nin, davacı «acente» tarafından bayi olmak ve sisteme girmek için ödendiği, «sözleşmenin feshi» halinde bu «bedelin iade» edilmesi konusunda bir düzenlemenin bulunmaması karşısında esasen bu meblağın acentenin sözleşme başlangıcında sözleşme süresi ile sınırlı olmaksızın davacı acente tarafından davalıya ait unvan ve markasının kullanımı karşılığı sözleşmenin ön koşulu olarak ödendiğinin kabulünün gerekmesine göre, asıl davaya ilişkin olarak, davacı vekilinin tüm, davalı taraf vekilinin ise «yargılama giderine» ilişkin temyiz itirazları dışında aşağıdaki (2) ve (3) nolu bent kapsamında kalan diğer temyiz itirazlarının, yine birleşen davaya ilişkin olarak da davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir 2-Asıl dava, acentelik sözleşmesinin «teminatı» olarak yatırıldığı iddia edilen bedel ile demirbaş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, dava devam ederken, taraflardan birinin ölmesi halinde ölen kişinin taraf «ehliyeti» «son» bulur.

2- Dava, «acentelik sözleşmesinin» haksız feshi nedenine dayalı «acente» alacağı için başlatılan takibe itirazın iptali, alacağın geç ödenmesi nedeniyle yapılan harcamalar, eşya bedeli, «portföy tazminatı» ve işçi ücretleri için davalı-karşı davacı tarafından yapılan kesintinin tahsili, isim hakkı için ödenen miktarın «istirdadı», «teminat senedinin» iptali ve iadesi istemine; karşı dava ise, acente sözleşmesinin davacı-karşı davalı acente tarafından haksız feshi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekilince «teminat» olarak verilen 30.000 USD tutarındaki «bononun» müvekkiline iadesi veya iptali istenilmesine rağmen mahkemece uyuşmazlığın «menfi tespit» istemi olarak değerlendirilerek davacı-karşı davalının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi doğru olmadığı gibi, istem menfi tespit olarak değerlendirildiği halde, davacı-karşı davalı yararına «nispi vekalet ücreti» yerine «maktu vekalet ücretine» hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacı tarafça yapılan icra takibinde «hakediş alacağının» tamamının tahsil edildiği, vergi ve SSK «primlerinin» geç ödenmesindeki sorumluluğun davacıya ait olduğu, davacı sözleşme süresince davalı şirketin ismini kullandığından isim hakkı için ödenen ücretin geri istenemeyeceği, davacının T.T.K.nun 134. maddesi kapsamında başlamış ve tamamlanmayan işi bulunduğunu kanıtlayamadığı, davacı tarafça çalıştırılan ancak ücretleri ödenmeyen işçiler için davalının yapıtığı kesintinin yerinde olduğu gerekçesiyle anılan istemlerin reddine, 2.000,00 TL eşya bedeli alacağının davalıdan tahsiline, davacının 30.000 USD’lık «teminat senedi» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacı tarafça yapılan icra takibinde «hakediş alacağının» tamamının tahsil edildiği, vergi ve SSK «primlerinin» geç ödenmesindeki sorumluluğun davacıya ait olduğu, davacı sözleşme süresince davalı şirketin ismini kullandığından isim hakkı için ödenen ücretin geri istenemeyeceği, davacının T.T.K.nun 134. maddesi kapsamında başlamış ve tamamlanmayan işi bulunduğunu kanıtlayamadığı, davacı tarafça çalıştırılan ancak ücretleri ödenmeyen işçiler için davalının yapıtığı kesintinin yerinde olduğu gerekçesiyle anılan istemlerin reddine, 2.000,00 TL eşya bedeli alacağının davalıdan tahsiline, davacının 30.000 USD’lık «teminat senedi» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

2- Dava, «acentelik sözleşmesinin» haksız feshi nedenine dayalı «acente» alacağı için başlatılan takibe itirazın iptali, alacağın geç ödenmesi nedeniyle yapılan harcamalar, eşya bedeli, «portföy tazminatı» ve işçi ücretleri için davalı-karşı davacı tarafından yapılan kesintinin tahsili, isim hakkı için ödenen miktarın «istirdadı», «teminat senedinin» iptali ve iadesi istemine; karşı dava ise, acente sözleşmesinin davacı-karşı davalı acente tarafından haksız feshi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekilince «teminat» olarak verilen 30.000 USD tutarındaki «bononun» müvekkiline iadesi veya iptali istenilmesine rağmen mahkemece uyuşmazlığın «menfi tespit» istemi olarak değerlendirilerek davacı-karşı davalının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi doğru olmadığı gibi, istem menfi tespit olarak değerlendirildiği halde, davacı-karşı davalı yararına «nispi vekalet ücreti» yerine «maktu vekalet ücretine» hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.

3- Davalı-karşı davacının süresinde verdiği cevap dilekçesi ile harcını da ödeyerek karşı dava açtığı halde, karşı dava ile ilgili olumlu yada «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru olmamış, davalı - karşılık davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz isteminin kabulü ile kararın bu bakımındalar da anılan taraf yararına bozulması gerekmiştir.

… isindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı «acentenin sözleşme» yapma «taahhüt» bedeli adı altında davalı tarafa ödemiş olduğu 8.000 USD'nin, davacı «acente» tarafından bayi olmak ve sisteme girmek için ödendiği, «sözleşmenin feshi» halinde bu «bedelin iade» edilmesi konusunda bir düzenlemenin bulunmaması karşısında esasen bu meblağın acentenin sözleşme başlangıcında sözleşme süresi ile sınırlı olmaksızın davacı acente tarafından davalıya ait unvan ve markasının kullanımı karşılığı sözleşmenin ön koşulu olarak ödendiğinin kabulünün gerekmesine göre, asıl davaya ilişkin olarak, davacı vekilinin tüm, davalı taraf vekilinin ise «yargılama giderine» ilişkin temyiz itirazları dışında aşağıdaki (2) ve (3) nolu bent kapsamında kalan diğer temyiz itirazlarının, yine birleşen davaya ilişkin olarak da davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir 2-Asıl dava, acentelik sözleşmesinin «teminatı» olarak yatırıldığı iddia edilen bedel ile demirbaş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, dava devam ederken, taraflardan birinin ölmesi halinde ölen kişinin taraf «ehliyeti» «son» bulur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, 30.000 USD bedelli «teminat senedi» ile demirbaşların bedeline ilişkin 12 adet 500 YTL lik toplam 6.000 YTL lik teminat senetleri ile ilgili davanın konusunun kalmadığı, taraflar arasında yapılan 01.03.2004 tarihli ilk sözleşme, daha sonra yapılan 01.08.2005 tarihli «acentelik sözleşmesi» ve bu sözleşmenin 15. maddesine göre isim hakkı adı altında alınan bedelin hiçbir zaman ödenmeyeceği, davalı markası ile işe başlayan acentenin denenmiş ve kabul görmüş bir marka ile kendisini ispat «kaydı» taşımadan teknik, idari, pazarlama gibi avantajlarla işe başlayacağı ve bu maddeye göre tespit edilen bedelin hiçbir şekilde ödenmeyeceği, davacı tarafın demirbaş bedeli olarak ödediği 6.000 YTL den demirbaşların kullanılması nedeni ile eskime payları dikkate alınarak talep edebileceği miktarın 3.108 YTL olduğu gerekçesiyle, birleşen (2007/329 E) davada iade de nazara alınarak esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», asıl davanın ise kısmen kabulü ile 8.000 USD.nin tahsiline ilişkin istem yerinde görülmediğinden reddine, 3.108 YTL nin ise davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

4-Birleşen davaya yönelik olarak davacı vekilinin temyizine gelince, birleşen dava; davalıya «acentelik sözleşmesinin» «teminatı» olarak verildiği iddia edilen senetlerden dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin olup, mahkemece, isabetli olarak davalının dava açılmasına sebep olduğu belirlenerek, bu davada «dava konusu» senetlerin yargılama sırasında iade edilmesi nedeniyle bu davanın esası hakkında hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiş olmasına rağmen, kendisini vekile «temsil» ettiren davacı yararına hüküm tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri çerçevesinde nispi avukatlık ücretine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde «maktu vekalet ücretine» hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu davada ki hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, davacı «acentenin» isim hakkı bedeli adı altında davalıya ödemiş olduğu 3.000-USD'nin, davacı «acente» tarafından bayi olmak ve sisteme girmek için ödendiği ve sözleşmenin feshinden sonra davalıya ait isim hakkının davacı tarafından kullanmasının artık olanaklı olmadığının mahkemece kabulü ilke olarak doğru ise de, taraflar arasındaki sözleşmede «sözleşmenin feshi» halinde bu «bedelin iade» edilmesi konusunda bir düzenlemenin bulunmaması karşısında esasen bu meblağın «acentenin sözleşme» başlangıcında sözleşme süresi ile sınırlı olmaksızın davacı acente tarafından davalıya ait unvan ve markasının kullanımı karşılığı sözleşmenin ön koşulu olarak öde …

… değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, TMK'nun 2 nci maddesi hükmü uyarınca, herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken «dürüstlük kuralına» uygun davranmak zorunda ise de, kendisi de «tacir» olan ve basiretli davranması gereken davacının «acentelik sözleşmesinin» 11 ve 36 ncı madde hükümlerinin varlığına rağmen anılan bu sözleşmeyi hiç bir çekince koymadan özgür iradesi ile imzalamış olmasına, 30.000 USD'lik «teminat senedinin» iadesi istemine ilişkin olarak da davalı vekilince taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı davacının acentelik dönemine ilişkin olarak müvekkili aleyhine dava açı …

2-Dava, «acentelik sözleşmesinin» haksız feshine dayalı olarak demirbaş bedeline karşılık 10 eşit taksitle ödenmek üzere verilen ve «bedelsiz» kalan 10 adet senedin, demirbaşlar için ödenen 5.000,00 YTL’nin, koltuk bedeli olarak ödenen toplam 497,00 YTL’nin iadesi, hak edişlerden kesilen gönderi kutuları ve teşhir reyonu bedeli olan toplam «265»,00 YTL’nin tahsili, isim hakkı adı altında davalıya verilen 3.000 USD'nin ve 30.000,00 USD. tutarındaki «teminat senedinin» iadesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkin olup, davacı tarafından 30.000-USD. tutarlı teminat senedinin iadesi talep edilmiş olmasına, tarafla …

… rilmesiyle davalının fesihte haklı olduğu sonucuna varıldığı, bu bağlamda, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, 30.000.USD'ı tutarındaki «teminat senedinin» bir yıllık süre dolduğu için konusuz kaldığından senedin iadesine, demirbaşlarla ilgili olup «bedelsiz» kalan senetlerin iadesi talebi davalı şirketçe de kabul edildiğinden iadesine, demirbaş bedeli olarak ödenen 5.000,00 YTL’nin iadesi ve sarf bedeli olarak ödenen «265».000,00 YTL’nin iadesi, 6 adet koltuk bedeli olarak ödenen 497,00 YTL’nin iadesi taleplerinin sözleşme feshedildiğine göre haklı bulunduğu, davalı tarafta bu malzem …

2-Dava, «acentelik sözleşmesinin» haksız feshine dayalı olarak demirbaş bedeline karşılık 10 eşit taksitle ödenmek üzere verilen ve «bedelsiz» kalan 10 adet senedin, demirbaşlar için ödenen 5.000,00 YTL’nin, koltuk bedeli olarak ödenen toplam 497,00 YTL’nin iadesi, hak edişlerden kesilen gönderi kutuları ve teşhir reyonu bedeli olan toplam «265»,00 YTL’nin tahsili, isim hakkı adı altında davalıya verilen 3.000 USD'nin ve 30.000,00 USD. tutarındaki «teminat senedinin» iadesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkin olup, davacı tarafından 30.000-USD. tutarlı teminat senedinin iadesi talep edilmiş olmasına, tarafla …

… değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, TMK'nun 2 nci maddesi hükmü uyarınca, herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken «dürüstlük kuralına» uygun davranmak zorunda ise de, kendisi de «tacir» olan ve basiretli davranması gereken davacının «acentelik sözleşmesinin» 11 ve 36 ncı madde hükümlerinin varlığına rağmen anılan bu sözleşmeyi hiç bir çekince koymadan özgür iradesi ile imzalamış olmasına, 30.000 USD'lik «teminat senedinin» iadesi istemine ilişkin olarak da davalı vekilince taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı davacının acentelik dönemine ilişkin olarak müvekkili aleyhine dava açı …

Ayrıca davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen % 80 faiz oranı üzerinden faiz isteminde bulunmasına rağmen mahkemece, gerekçesinde gösterilmeden yazılı şekilde «avans faizine» hükmedilmesi de kabul şekli bakımından doğru olmamış, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.