6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 661 — C) İptal kararı / I - Genel olarak / 1. Yetki

(1) Pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, münferit kuponlar hariç olmak üzere, kupon belgeleri, esas kupon belgelerinin yenilenmesine yarayan talonlar gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verilir.

(2) Yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri veya pay senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesidir.

(3) Dilekçe sahibinin senedin zilyedi bulunduğu ve onu zayi ettiği yolundaki iddialarının mahkemece inandırıcı bulunması gerekir.

(4) Bir senet kupon tablosu veya talon içeriyorsa ve hamil yalnız kupon tablosunu veya talonunu kaybetmişse, istemin haklı olduğunun ispatı için senedin esas bölümünün ibrazı yeterlidir.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Bu madde, kaynağı İsv. BK m. 981 olan, 6762 sayılı Kanunun 573 üncü maddesini karşılamaktadır (sadece hükümlerin dili sadeleştirilmiştir).

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.573 C) İptal kararı: I - Umumi olarak: 1. Salahiyet: kismen

Hisse senetleri, tahviller, intifa senetleri, (Münferit kuponlar hariç olmak üzere) kupon varakaları, esas kupon varakalarının yenilenmesine yarıyan kuponlar (Talonlar) gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin talebi üzerine mahkemece karar verilir Salahiyetli mahkeme borçlunun ikametgahı mahkemesi veya hisse senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yerin mahkemesidir. Dilekçe sahibinin senedin zilyedi bulunduğu ve onu zayi ettiği yolundaki iddialarının mahkemece kuvvetle muhtemel görülmesi lazımdır. Kupon varakası veya talonu bulunan bir senet hamilinin elinden yalnız kupon varakası veya talonu çıkmış olursa talebin haklı olduğunun ispatı için esas senedin ibrazı yeter.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Çekte lehtar/ciranta olmayan kişinin aktif husumeti yoktur

Çekin zilyetliği yetkili hamil sıfatının koşuludur

Zayi nedeniyle çek iptali davasında hak sahipliği kriteri

Kargoda kaybolan çekte lehtarın hukuki yararı bulunmadığı

Zilyetliği geçmeyen çekte lehtar hamil sayılamaz

Teslim alınmayan çek yönünden iptal davası açılamaz

Elinde olduğu bildirilen çek zayi sayılıp iptal edilemez

Çek hamili bilinirse iptal yerine istirdat davası açılır

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Hamile yazılı senetlerin iptali ve kapsam istisnaları

Hamile yazılı senetlerin iptali bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İptale, herhangi bir tür ayrımı gözetilmeksizin senedin borçlusu tek başına karar verir
  2. Pay senetleri, tahviller ve intifa senetleri bu iptal usulünün kapsamı dışında bırakılmıştır
  3. İptal, ancak senedi düzenleyen kuruluşun ayrıca vereceği onayla mümkün olabilir
  4. İptale hak sahibinin istemi üzerine mahkeme karar verir; pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, kupon belgeleri ve talonlar bu usule tabi olup münferit kuponlar kapsam dışındadır
  5. Münferit kuponlar da bu genel iptal usulüne tabi olup, onlara özgü ayrı bir usul öngörülmemiştir
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D

TTK m.661/1, pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, kupon belgeleri ve talonlar gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verileceğini öngörür; maddedeki 'münferit kuponlar hariç olmak üzere' ibaresi yalnızca münferit kuponları kapsam dışına çıkarır, kendisinden önce sayılan senet türlerini değil. Bunun kesin göstergesi m.661/2'dir: yetkili mahkeme belirlenirken 'pay senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer' ölçütüne yer verilmiştir; pay senetleri kapsam dışı olsaydı bu ölçüte gerek kalmazdı. Münferit kuponların zıyaı ise m.667'de ayrı bir usule (bedelin mahkemeye yatırılması) bağlanmıştır. A iptal mercisini borçlu sayar; B istisna ibaresinin kapsamını yanlış okur; C kanunda bulunmayan bir onay şartı ekler; E münferit kuponlara özgü ayrı usulü inkâr eder.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-661 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.