Madde 209 — 3. Güvenden doğan sorumluluk

(1) Hâkim şirket, topluluk itibarının, topluma veya tüketiciye güven veren bir düzeye ulaştığı hâllerde, bu itibarın kullanılmasının uyandırdığı güvenden sorumludur.

Madde gerekçesi

Türkiye bu hüküm ile, Avrupa öğretisinde çoğunluk tarafından savunulan güven kavramının önemli bir uygulamasını oluşturan ve İsviçre Federal Mahkemesinin Wibru/Swissair kararı (BGE 120 II 331) ile kabul edilen şirketler topluluğunun (konzern'in) toplumda veya tüketicide yarattığı güvenden doğan sorumluluğu kanunen düzenleyen ilk ülkedir. Sorunun özel ve dar bir şekilde görünüşü "patronaj açıklaması"dır. Hükmün amacı bir şirketler topluluğu bağlamında hâkim şirketin toplumda veya daha dar bir çevre olan tüketicide yarattığı güveni kullandığı takdirde bu kullanmanın sonuçlarını yüklenmesini sağlamaktır.

Bağlı şirketler çoğu kez üyesi oldukları şirketler topluluğunun adını şirket kırtasiyesinde, ilân ve özellikle reklamlarda zikretmekte bu yolla kendilerine müşteri bağlamakta, ticarî menfaat sağlamaktadır. Adı anılan şirketler topluluğunun toplumda yüksek itibarı haiz olduğu durumlarda bu kazanç yüksek olmaktadır.

Kullanılan topluluk adına güvenerek halkın veya daha dar anlamda tüketicinin bağlı şirkete yönelmesinin ve bağlı şirketin pazar payının yükseltilmesinin temelinde, o topluluğun üyesi olan şirketin, dürüst hareket edeceği, verdiği bilgilerin ve kamuya açıklanan tablo ve belgelerinin gerçeği yansıttığı, teknolojinin üstün, kalitenin iyi ve herşeyin gereği gibi olduğu inanç ve güveni vardır. İtibarın kullanılması ise, somut olaya göre belirlenir. Kullanılma için adın zikredilmesi, topluluk logosunun kullanılması şart değildir. Tablo, bilgi, kalite vs. güvene uymuyor ise adının kullanılmasına sesini çıkarmayan hâkim şirket sonuçtan sorumlu olmalıdır. Bu sebeple sorumluluğun merkez şartı, "itibarın kullanılması"dır. Kullanma yoksa, sadece topluluğa "mensubiyet", sorumluluğu doğurmaz.

Her şirketler topluluğu hükmün kapsamında değildir. Bir topluluğun kapsama girebilmesi için itibarının topluma veya tüketiciye güven veren bir düzeye ulaşmış olması gerekir. Bu da, somut olaya göre belirlenir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Ticaret şirketleri genel hükümler — birleşme/bölünme/tür değiştirme/topluluk büyük ölçüde yeni ihdas

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Franchise sözleşmesinin haklı nedenle feshi iddiasının ispatlanamaması

Grup şirketine ödeme yapılmasının güven sarsıcı davranış sayılmaması

Delil tespiti raporunun kesin delil niteliği taşımaması

Davaların birleştirilmesi şartlarının oluşmadığı

Talep aşımı iddiasının yerinde görülmemesi

Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması | Alacak | Alacak

İtirazın iptali

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/1232 E. 2023/846 K.

Franchise ve alt kira sözleşmesinin haklı fesih iddiasına dayalı tazminat davası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1317 E. 2024/366 K.

Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması | Alacak | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7377 E. 2023/1516 K.

İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/6460 E. 2023/1782 K.

Alacak

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Güvenden Doğan Sorumluluk (Topluluk İtibarı)

Şirketler topluluğunda güvenden doğan sorumluluk bakımından TTK m.209 uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Topluluk itibarından her hâlde bağlı şirket sorumludur.
Topluluk itibarı ne düzeyde olursa olsun hiçbir güven sorumluluğu doğmaz.
Hâkim şirket, topluluk itibarının topluma veya tüketiciye güven veren bir düzeye ulaştığı hâllerde, bu itibarın kullanılmasının uyandırdığı güvenden sorumludur.
Güvenden doğan sorumluluk yalnızca bağlı şirketin pay sahiplerine karşıdır.
Güven sorumluluğu yalnızca yazılı bir taahhüt verilmiş olması hâlinde doğar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C

TTK m.209'a göre hâkim şirket, topluluk itibarının topluma veya tüketiciye güven veren bir düzeye ulaştığı hâllerde, bu itibarın kullanılmasının uyandırdığı güvenden sorumludur (güvenden doğan sorumluluk). Doğru cevap C'dir.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-209 — erişim: 18.08.2026