Madde 1138 — A) Navlun sözleşmesinin türleri
(1) Taşıyan, navlun karşılığında;
- a) Yolculuk çarteri sözleşmesinde eşyayı, geminin tamamını veya bir kısmını ya da belli bir yerini taşıtana tahsis ederek;
- b) Kırkambar sözleşmesinde ayırt edilmiş eşyayı, denizde taşımayı üstlenir.
(2) Bu Bölümdeki hükümler posta idaresinin denizde eşya taşımalarına uygulanmaz.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1016 ncı maddesinden Alm. TK.’nın 556 ncı paragrafı ile karşılaştırılarak ve dili güncelleştirilerek Tasarıya alınmıştır. “Geminin bir cüz’ü” ibaresi yerine, geminin bir ambarı veya başka taşıma bölümünü anlatmak üzere Türk Medenî Kanunu hükümlerine paralel olarak “kısım” sözcüğünün kullanılması tercih olunmuştur.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1016 kismen
Navlun mukavelesiyle taşıyan, navlun karşılığında: 1. Geminin tamamını veya bir cüzünü yahut muayyen bir yerini taşıtana tahsis ederek eşyayı denizde taşımayı taahhüt eder ki buna "Çarter Mukavelesi"; 2. Parça mal olan muayyen eşyayı denizde taşımayı taahhüt eder ki buna da "Kırkambar Mukavelesi" denir. Bu kısımdaki hükümler posta idaresinin denizde eşya taşımalarına tatbik olunmaz.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Yolculuk çarteri sözleşmesi ile kırkambar sözleşmesi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Yolculuk çarterinde ayırt edilmiş eşya, kırkambarda ise geminin tamamı veya bir kısmı taşıtana tahsis edilir
- Yolculuk çarterinde geminin tamamı, bir kısmı ya da belli bir yeri taşıtana tahsis edilir; kırkambarda ise ayırt edilmiş eşya taşınır
- Yolculuk çarteri navlun karşılığında yapılır; kırkambar sözleşmesinde ise taşıma karşılıksız üstlenilir
- Yolculuk çarteri belli bir süre için, kırkambar ise belli bir yolculuk için yapılan taşımaya ilişkindir
- Her iki sözleşme de ayırt edilmiş eşyanın taşınmasına ilişkindir; aradaki fark yalnızca navlunun hesaplanma biçimidir
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1138/1 uyarınca taşıyan navlun karşılığında; yolculuk çarterinde eşyayı, geminin tamamını veya bir kısmını ya da belli bir yerini taşıtana tahsis ederek; kırkambar sözleşmesinde ise ayırt edilmiş eşyayı denizde taşımayı üstlenir. Ayrım, gemide bir yerin tahsisi ile belirli eşyanın taşınması arasındadır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1138 — erişim: 20.07.2026