Deniz taşımasında hasar bildirimi, ambalaj kusuru ve sınırlı sorumluluk

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1187

KARAR NO 2024/448

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/03/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Nakliyat Emtea Sigortası Sözleşmesi ile dava dışı ... Ltd.Şti. adına sigortalı 3 adet hava meydanlarında kullanılan akaryakıt ikmal dispenseri ( taşıtı ) emtiasının , 2 nolu davalı forwarder/akdi taşıyıcı ,1 nolu davalı taşıyanının taşıma taahhüdü altında 16 Aralık 2018 tanzim tarihli deniz konşimentosu ile İzmit Limanı'ndan DURBAN Güney Afrika Limanı'na taşınmak üzere tam ve hasarsız teslim edildiğini, 28.01.2019 Tarihinde varış/tahliye limanında Durban Konteyner Terminalinde düzenlenen Konteyner Hasar Raporunda; aracın yüklü bulunduğu konteynerin ve konteynerin üzerindeki yükün üst kısmında delik olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporu alındığını, hasarın deniz taşıması esnasında davalıların sorumluluk kesitinde meydana geldiğinin tespit edildiğini, hasarın giderilmesinin toplam 80.227,52-TL olduğunun tespiti üzerine 28.6.2018 tarihinde sigortalıya ödeme yapılarak ibraname alındığını, 2 nolu davalının taşıma işini organize eden akdi taşıyıcı, 1 nolu davalının fiili taşıyıcı olarak müteselsilen hasardan sorumlu olduklarını ileri sürerek 80.227,52-TL tazminatın 01.07.2019 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Taş.A.Ş'nin acente olmadığını, husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımının dolduğunu, hasarla ilgili bildirimde bulunulmadığını, hasarın meydana geldiği yer ve zamanın belli olmadığını, ambalajlamanın deniz taşımasına uygun yapılmadığını, malların talimat gereği güvertede taşındığını, bu nedenle risk ve zararların yükleten tarafından kabul edildiğini, konşimentonun özel şartlar bölümünde yer alan Shıpper Load & Count risk kaydı nedeniyle yükleme, istifleme, sabitleme ve mühürleme sorumluluğunun yükletende olduğunu, Nakliyat Hasar Tespit raporunda emtianın onarıldığının belirtildiğini, taşımanın talep edilen şekilde ve tarihte sorunsuz gerçekleştirilmesi nedeni ile hasarın taşıma sırasında meydana gelmesinin şirketin sorumluluğu için tek başına yeterli olmadığını, sorumluluğu kabul etmemekle birlikte sorumluluğun TTK nın 1186.madde uyarınca sınırlandırıldığını, talebin fahiş olup sorumluluk üst sınırını aştığı, sigorta poliçesinin de geçerliliğinin incelenmesinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece bilirkişi raporu ile dava konusu hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine ilişkin tespit ve değerlendirmelere bağlı olarak, 1 numaralı davalı ... A.Ş.'nin TTK 1191 maddesi uyarınca fiili taşıyan sıfatı ile; 2 numaralı davalı ... Ltd. Şti. ise akdi/alt taşıyan sıfatı ile TTK 1178 maddesi uyarınca zarardan sorumlu olduğu, varış limanında 28.1.2019 tarihli hasar tutanağı ile tavanında delik olduğunun tespit edildiği, hasar bedelinin muafiyet tenzilli 80.227,52-TL olarak hesaplandığı gözetilerek davanın kabulü ile, 80.227,52-TL'nin 01/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...Taş.A.Ş vekili, taşıyanın acentesi olmadıklarını, husumet itirazı değerlendirilirken izafeten yöneltilen dava olmasının dikkate alınmadığını, kendilerince bu hususun kabul edildiği gibi gerçek dışı bir tespite dayanıldığını, davanın zamanaşımı dolduktan sonda açıldığını, hasar bildirimi davacının sigortalısı tarafından (...) taşıyana TTK 1185 uyarınca zamanında yapılmadığını, bildirim tarihi olarak kabul edilen 28.01.2019 tarihinin hasarın tespitine ilişkin tutanak tarihi olduğunu, bunun TTK da öngörülen hasar bildirimi olarak kabul edilemeyeceğini, tutanakta davalı şirket yetkililerinin imzası bulunmadığını, 3 gün içerisinde davalı şirkete yazılı bir hasar bildiriminde bulunulmadığını, somut olayda alt taşıyıcılar mevcut olup hasarın hangi aşama da meydana geldiğinin de somutlaştırılmadığını, ambalajlama ve yükleme hatasının bulunduğunu, bu nedenle sorumluluğun gönderici/yükletene ait olduğunu, konşimento özel şartlar bölümünde Shıpper Load & Count risk kaydı olup yükleme, istifleme, sabitleme ve mühürleme sorumluluğunun yükletende olduğunu, verilen talimat gereği mallar güvertede taşınmış olup oluşacak riskler, zararlar yükleyici tarafından kabul edildiğini, gerek ambalajlama gerekse özel risk kaydı ile güvertede taşıma, yükleme ve istiflemenin davalı şirketin sorumluluğunda olmadığını, TTK nın 1186 maddesi uyarınca sorumluluk sınırının aşıldığını ileri sürerek bildirerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Nakliye Emtia poliçesi ile sigortalanan emtianın deniz taşıması sırasında hasarlandığı ileri sürülerek ödenen hasar bedelinin davalı deniz taşıyanlarından rücuen tahsili talebine ilişkindir. Davacı ile sigorta ettiren ...Ltd. Şti. arasında Nakliye Emtia Sigorta sözleşmesi olduğu, hasar nedeni ile davacı tarafından sigortalıya 1.7.2019 tarihinde 80.227,52-TL ödendiği, TTK nın 1472.maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğu , davalı ... Loj firmasının sigortalı adına 21.12.2018 tarihli navlun faturası düzenleyerek taşımayı taahhüt ettiği ve taşımayı diğer davalıya yaptırdığı anlaşılmaktadır.Davalı ... AŞ'nin konşimentoyu düzenlediği anlaşılmakla TTKnın 1138.maddesi uyarınca taşıyan sıfatını haiz olduğundan her iki davalının hasar nedeniyle taşıyan sıfatları nedeniyle sorumlulukları bulunmaktadır.

Dava dışı sigorta ettiren ... Ltd. Şti'ye ait 3 adet her biri 6400 -kg olan akaryakıt ikmal dispenseri(taşıtı) nin 16.12.2019 tarihinde 3 adet kenarları ve üstü açık olan 40 lık flat-rack konteynerlere yüklendiği, bir tanesinin 28.1.2019 tarihinde varış limanı olan Durban limanında düzenlenen Konteyner Terminal raporunda kargonun tavanında delik olduğu, yükleme gözetim raporunda konteynerin sağ ve sol tarafından 30 ar cm üst kısmında 84 cm taşma olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda hasarın üstü açık olarak taşınması nedeni ile 1.5 ay süren deniz yolculuğu sırasında olduğu kanaatinin bildirildiği, istinaf eden davalının konişmentoda taşıyıcının acentesi olarak imzası bulunduğu , bilirkişi raporunda hasar onarım masraflarından muafiyet mahsubu ile net zararın 80.227,52-TL olarak hesaplanmıştır.6102 sayılı TTK'nın 1178.

maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmesi şartıyla sorumludur.TTK 1185/1-2 maddesi ise “(1) Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. (2) Eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur.” şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda 28.1.2019 tarihinde varış limanında Durban Liman görevlilerince resmi olarak hasar tespiti yapılmış olduğundan TTK 1185/2 md uyarınca ayrıca ihbara gerek bulunmamaktadır. Davalı vekilinin hasar ihbarı yapılmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde değildir.Sigorta ettiren tarafından gönderilen 3 adet emtiadan bir tanesinin deniz taşıması sırasında hasara uğradığı ve hasarın onarımla giderildiği sabittir.

Davalı tarafça hasarın ambalaj hatası yüzünden olduğu ileri sürülmüştür. Emtiaların 40 flat konteynerlere yüklendiği, üzerinin branda ile sarılıp alt kısmından konteynerlere sabitlendiği, sabitleme sonrası lashing sertifikası aldığı, konteynerin sağ sol ve üstünde taşma olduğu tespit edilmiş ise de; taşıyanın mevcut halini görerek taşınan emtiayı sağlam teslim aldığı ,gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi nedeniyle hasarın gerçekleştiğinin belirlendiği, diğer iki emtia aynı şekilde taşındığı halde hasar olmadığı gözetildiğinde hasardan göndericinin sorumlu olduğu kabul edilmemiştir.Diğer yandan hasarın uzun süren bir gemi taşıması sırasında olduğu sabit ise de;ne zaman ve ne şekilde olduğu tam olarak tespit edilememekte olup TTK 1187 maddesinde kasten veya pervasızca bir davranışın sebeb olduğu hususu ispatlanamamıştır.

Hal böyle olunca TTK 1186. Maddedeki sınırlı sorumluluk hükümlerine göre ( 6400 kgX2 ÖÇH = 12800 SDR x 7,3753 hasar tespit tarihi itibari ile = 94.403,84-TL) hasar tutarı sınırlı sorumluluk üst sınırının altında bulunduğundan davalı vekilinin sınırlı sorumluluk hükümlerinin aşıldığına yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle davalı taşıyanlar sorumluluğu altında meydana gelen hasar tutarının davalılardan tahsiline ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davalı ...AŞ nin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ...'ye İzafeten... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 5.480,37-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.370,3‬0-TL harcın mahsubu ile kalan 4.110,07-TL harcın davalı ... AŞ'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı ... AŞ tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 41-TL istinaf yargı giderinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/03/2024