Madde 1131 — A) Tanımı
(1) Zaman çarteri sözleşmesi, tahsis edenin, donatılmış bir geminin ticari yönetimini belli bir süre için ve bir ücret karşılığında tahsis olunana bırakmayı üstlendiği sözleşmedir.
(2) Geminin teknik yönetimini elinde bulunduran tahsis eden, geminin zilyedi sayılır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
1966 tarihli Fransız Kanununun 5 inci maddesinden alınan bu hükümde zaman çarteri sözleşmesi, onu benzer sözleşmelerden ayırt eden unsurlar vurgulanmak suretiyle tanımlanmıştır. Bu sözleşmede gemi kira sözleşmesinden farklı olarak çarterere belli bir süre için geminin zilyetliği değil; ticarî idaresi bırakılmakta, geminin teknik idaresi ise tahsis edence üstlenilmektedir. Buna göre daha ziyade geminin menfaatine yapılacak işlerin tahsis eden tarafından, daha ziyade geminin tahsis edildiği veya kullanıldığı ticarî gayeyi gerçekleştirmek için görülecek işlerin ise çarterer tarafından ifası hükme bağlanmıştır. Tahsis edenin, çarterere karşı yük taşıma taahhüdü bulunmadığından bu sözleşme bir navlun sözleşmesi sayılamaz. Zaten ancak geminin ticarî idaresini elinde bulunduran çarterer yük taşıma taahhüdünde bulunabilir. Çarterer, geminin zilyedi olmadığından Tasarının 1061 inci maddesinin ikinci fıkrası anlamında donatan sayılan kişi olarak kabul edilemez.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Zaman çarteri — büyük ölçüde yeni
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Türk Ticaret Kanunu'na göre zaman çarteri sözleşmesinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Tahsis edenin, donatılmamış (çıplak) bir gemiyi belli bir süre için tahsis olunanın kullanımına bırakmayı üstlenmesi
- Taşıyanın, belli bir yolculuk için geminin tamamını veya bir kısmını eşya taşımaya tahsis etmeyi üstlenmesi
- Tahsis edenin, donatılmış bir geminin ticari yönetimini belli bir süre için ücret karşılığında tahsis olunana bırakmayı üstlenmesi
- Tahsis edenin, geminin ticari yönetimini kendisinde tutarak yalnızca teknik yönetimini belli bir süre için tahsis olunana bırakmayı üstlenmesi
- Tahsis edenin, gemi mülkiyetini belli bir süre için tahsis olunana geçirmeyi ve süre sonunda geri almayı üstlenmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1131/1 uyarınca zaman çarteri, tahsis edenin donatılmış bir geminin ticari yönetimini belli bir süre için ve ücret karşılığında tahsis olunana bırakmayı üstlendiği sözleşmedir. Gemi donatılmıştır; devredilen unsur ticari yönetimdir; mülkiyet ve teknik yönetim tahsis edende kalır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1131 — erişim: 20.07.2026