Zamanaşımı
49 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Kara-deniz kombine taşımada hasarın kara aşamasında oluşması ve sorumluluk
2019/2128 E. 2022/540 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hem deniz hem kara yoluyla yapılan kombine taşımalarda, deniz taşıması tamamlanıp hasar kara taşıması aşamasında meydana gelmişse uyuşmazlığa CMR değil TTK'nın kara taşımasına ilişkin hükümleri uygulanır; bu durumda deniz taşımasına özgü konşimento yetki şartı da uygulama alanı bulmaz. Taşıyıcının kasıt veya pervasızlığı ispatlanamadıkça sorumluluk TTK'nın sınırlı sorumluluk ilkesine göre (eşyanın brüt ağırlığı esas alınarak) belirlenir. Rücu davalarında TTK 855 uyarınca öngörülen üç aylık ihbar ve bir yıllık zamanaşımı süresine uyulup uyulmadığı somut…
kombine taşımaCMR'nin uygulama alanıTTK eşya taşıma hükümlerihalefiyetasıl taşıyıcı - alt taşıyıcı - fiili taşıyıcırücu ihbarırücu (taşıma temelli)
-
CMR taşımasında müteakip taşıyanın pasif husumeti ve zamanaşımı
2021/897 E. 2022/348 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
CMR Konvansiyonu kapsamındaki taşımalarda, taşıma senedinde alt taşıyan olarak yer alan ve dava dışı sigortalının akidi konumundaki taşıyıcı, fiili taşıyan ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasa bile, bizzat kendi akit ilişkisi nedeniyle husumete tabidir; CMR m.37 alt/fiili taşıyan ayrımı bu husumeti ortadan kaldırmaz. Ayrıca CMR m.32 uyarınca zarar gören tarafça taşıyıcıya yazılı olarak yapılan rücu talebinin karşı tarafça alındığı (okunduğu) ispatlanmış ve taşıyıcı tarafından bu talebe yazılı bir geri çevirme bildirimi yapılmamışsa, zamanaşımı…
CMR Konvansiyonupasif husumetalt taşıyanfiili taşıyanmüteakip taşımazamanaşımı
-
CMR taşımasında zamanaşımı başlangıcı ve yazılı istemin durdurucu etkisi
2021/1513 E. 2021/1731 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
CMR'ye tabi bir taşımada tam kayıp halinde teslim süresi kararlaştırılmamışsa zamanaşımı süresi, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60. günde işlemeye başlar; ayrıca zarar görenin taşıyıcıya yaptığı yazılı istem, taşıyıcı bunu yazılı olarak reddedip ilgili belgeleri iade edinceye kadar zamanaşımı süresini durdurur. Bu hesaplama ve durma hali dikkate alınmadan yalnızca olay tarihinden itibaren bir yıllık sürenin geçtiği kabul edilerek verilen ret kararı hatalıdır.
CMR (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Sözleşmesi)zamanaşımıtam kayıpyazılı istem ile zamanaşımının durmasırücu davasıitirazın iptali
-
Satış sözleşmesinde geç ve ayıplı teslimden kaynaklanan zararların paylaştırılması
2018/516 E. 2020/1125 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satım niteliğindeki sözleşmelerde satıcının teslimdeki gecikmeden kaynaklanan sorumluluğu, sözleşmedeki sorumsuzluk/sınırlama kayıtları çerçevesinde değerlendirilir; borçlunun kastına yakın ağır kusuru ispatlanmadıkça bu sınırlamalar geçerlidir ve alıcı sınırlama ötesinde tazminat isteyemez. Buna karşılık satılan malda üretim hatası bulunduğu ve satıcı/servis firmasının bu hatayı bildiği halde kalıcı çözüm sağlamadığı andan itibaren ağır kusur oluşur ve sorumsuzluk kayıtları bu tarihten sonraki zararlar için uygulanmaz. Kısmi davada birden fazla zarar…
eser sözleşmesi-satış sözleşmesi ayrımıkısmi davamütesaviyen (eşit oranlı) talep karinesizamanaşımı (ayıba dayalı/teslim gecikmesine dayalı)garanti süresiağır kusur
-
Taşıma sözleşmesinde emtia kaybından CMR Konvansiyonu uyarınca sorumluluk
2018/1953 E. 2020/935 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Türkiye'den başka bir ülkeye kara ve/veya deniz yolu ile yapılan uluslararası eşya taşımalarında, emtianın taşıma sırasında zayi olması halinde uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanır. Zamanaşımı, tam kayıplarda kararlaştırılan zaman limitinin bitiminden 30 gün sonra veya böyle bir limit yoksa teslim alınmasından sonraki 60. günden itibaren işlemeye başlar ve kural olarak bir, ağır kusur hallerinde üç yıldır. Üst taşıyıcı, işi devrettiği fiili taşıyıcının kusurundan da müşterek ve müteselsil olarak sorumludur. Emtianın tamamen kaybının…
CMR Konvansiyonutaşıma sözleşmesifiili taşıyıcıüst taşıyıcımüşterek ve müteselsil sorumluluksınırlı sorumluluk
-
Taşıma sözleşmesinde zamanaşımı; ifa yardımcısı yönünden haksız fiil zamanaşımı ayrımı
2018/1644 E. 2020/572 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesi ilişkisinde, sözleşmeye aykırılık nedeniyle sorumluluk özel olarak düzenlenmiş olup, hasar kasıt veya pervasızca davranış sonucu oluşmadıkça akdi/alt taşıyıcıların haksız fiil hükümlerine göre sorumlu tutulması ve buna bağlı olarak daha uzun haksız fiil zamanaşımının uygulanması mümkün değildir; bu taşıyıcılar için taşıma sözleşmesine özgü (TTK 855) zamanaşımı uygulanır. Buna karşılık, taşıma sözleşmesinin tarafı olmayıp sadece ifa yardımcısı sıfatıyla yer alan ve sorumluluğu kusur esasına dayanan taraf yönünden, uyuşmazlık haksız fiil…
zamanaşımıhalefiyethakların yarışmasıifa yardımcısıakdi taşıyıcıalt taşıyıcırücu (taşıma temelli)
-
Zamanaşımı definin ileri sürülmediği davalılar yönünden re'sen ret hatası
2019/1471 E. 2020/288 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zamanaşımı, hakkın varlığını değil istenebilirliğini ortadan kaldıran bir savunma olgusu olup, taraflarca ileri sürülmedikçe mahkemece re'sen göz önünde tutulamaz. Davalılardan biri zamanaşımı defiinde bulunmuş, diğer davalılar davaya cevap vermemiş ve bu defii ileri sürmemişse, mahkemenin davayı bütün davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle reddetmesi hatalıdır; bu durumda hükme tesir edecek deliller incelenip değerlendirilmediğinden karar kaldırılmalıdır.
zamanaşımı defirücuen tazminatiddia ve savunmanın genişletilmesi yasağıCMR Konvansiyonusigorta halefiyeti
-
Rücu davasında zamanaşımının başlangıcı ifa tarihidir
2018/1421 E. 2019/1319 K. ·
Rücuen tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
6762 sayılı TTK döneminde taşıma sözleşmelerinden doğan rücu davalarına ilişkin özel bir zamanaşımı düzenlemesi bulunmadığından, TTK 767. maddedeki eşyanın teslim tarihinden başlayan bir yıllık zamanaşımı süresi rücu davalarına uygulanamaz; rücu alacağı, rücu hakkı sahibinin fiilen ödemede (ifada) bulunduğu tarihte muaccel olur ve zamanaşımı süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
rücuen tazminatzamanaşımırücu davasıCMRtaşıma sözleşmesimuacceliyet
-
Taşımada zamanaşımı: pervasız davranış varsa 3 yıllık süre uygulanır
2019/1144 E. 2019/890 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 855 uyarınca eşya taşımasında zamanaşımı süresi, taşıyıcının kastı veya pervasızca davranışı bulunmadıkça 1 yıldır; taşıyıcının kastından veya böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş pervasızca bir davranışından kaynaklanan geç teslim veya teslim edilmeme hâllerinde süre 3 yıla çıkar. Taşınan eşyanın özel nitelikte olduğuna ilişkin sözleşmede düzenleme yoksa ve eşyanın uygun ambalajlanıp ambalajlanmadığı ispatlanamıyorsa, salt geç teslim tek başına taşıyıcının pervasızca hareketini göstermez. Buna karşılık taşıyıcı, eşyanın…
taşıma sözleşmesizamanaşımıpervasızca davranışsınırlı sorumlulukispat yüküsoğuk zincir taşıması
-
Taşıma sözleşmesinde zayi zararında zamanaşımı süresinin belirlenmesi
2018/635 E. 2019/130 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zayi zararlarında, taşıyıcının trafik kazası tespit tutanağında %100 kusurlu bulunması, tek başına TTK 855/5'teki kast veya pervasızca davranış (ağır kusur) şartını karşılamaz; ağır kusur kasta yakın bir kusur düzeyini gerektirir ve bunun ayrıca ileri sürülüp ispatlanması gerekir. Bu şart ispatlanmadıkça, tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelen zayi zararlarında TTK 855(1) uyarınca bir yıllık (uzatılmamış) zamanaşımı süresi uygulanır.
zamanaşımıtaşıma sözleşmesiağır kusurpervasızca davranışzayiTTK 855
-
Fuar organizasyonu sözleşmesinde taşıma modu değişikliğinden kaynaklanan fazla ödemenin tazmini
2018/260 E. 2018/1708 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma işleri organizatörü/akdi taşıyıcının, sözleşmede kararlaştırılan taşıma süresini ve modunu öngörüsüz davranışı veya yanlış planlaması nedeniyle değiştirmek zorunda kalması ve bunun sonucunda sözleşme bedelinin üzerinde bir maliyete yol açması durumunda, bu taşıma engeli taşıyıcının tasarruf alanında gerçekleşmiş kabul edilir ve doğan fazla maliyete taşıyıcı katlanır; bu kapsamda sözleşme bedelinin üzerinde tahsil edilen tutarların diğer tarafa iadesi gerekir. Ayrıca, faiz asıl alacağa bağlı fer'i bir hak olduğundan, dava tarihi itibariyle asıl…
taşıma işleri organizatörüakdi taşıyıcıtaşıma engelisebepsiz zenginleşmesözleşmeye aykırılıkfer'i alacak
-
Yurtiçi karayolu taşımasında hasar sorumluluğu ve zamanaşımı
2018/276 E. 2018/900 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yurtiçi karayolu taşıyıcısı, emtiayı ihtirazi kayıt koymaksızın teslim almışsa, sağlam teslim aldığı yükü sağlam olarak gönderilene teslim etme borcu altındadır; teslim sırasında hasar tespit tutanağı tanzim edilmiş ve önceki taşıma aşamasında hasara ilişkin kayıt bulunmuyorsa, hasarın kendi sorumluluğu döneminde meydana geldiği yönünde karine oluşur ve bu karinenin aksini ispat yükü taşıyıcı üzerindedir. Taşıyıcı bu karineyi çürütecek delil sunamazsa hasardan sorumlu tutulur. TTK 855/1 kapsamında zamanaşımı süresi bir yıldır; TTK 855/3'teki üç aylık…
ihtirazi kayıthasar karinesiispat yüküzamanaşımıitirazın iptalitaşıyıcı sorumluluğu
-
CMR taşımasında geç teslim nedeniyle tazminat ve hak düşürücü süre
2017/346 E. 2018/441 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
CMR Konvansiyonuna tabi taşımalarda, taşıyıcı teslimdeki gecikmeyi bir tutanakla teyit etmiş, gecikme süresinde dava açılmış ya da taşıyıcı tarafından gecikme ikrar edilmişse, CMR 30/3 maddesindeki 21 günlük yazılı ihbar süresine uyulmamış olması hak düşürücü süre sonucunu doğurmaz. Ayrıca, taşınan emtianın alıcıya değil de belirlenen varış/teslim yerine (örneğin fuar alanına) geç teslimi hali CMR'de özel olarak düzenlenmediğinden, bu durumda taşıyıcının sorumluluğu genel hükümlere (TBK 118, TTK 875/1) göre belirlenir; taşıyıcının öngörülebilir bir…
CMR Konvansiyonuhak düşürücü süreyazılı ihbargecikmenin ikrarıgeç teslimağır kusur (pervasızca hareket)
-
CMR taşımasında zamanaşımı ve icra takibinin kesme etkisi
2017/865 E. 2018/298 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası karayolu taşımasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda CMR 32. madde uyarınca dava, teslim tarihinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; icra takibi zamanaşımını keser ancak takipten sonra süre yeniden işlemeye başlar. Taşınan yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması gibi bir kusur, taşıyıcı yönünden kasta veya kasta eş değer bir kusur oluşturmadığından, bu durumda uzatılmış (3 yıllık) zamanaşımı süresi uygulanmaz; genel 1 yıllık süre esas alınır.
CMRzamanaşımıkasta eş değer kusuricra takibi ile zamanaşımının kesilmesirücuen tazminatuluslararası karayolu taşımacılığı
-
CMR 32/1-c uyarınca uluslararası taşıma alacağında 1 yıllık zamanaşımı
2017/888 E. 2018/273 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR'ye tabi uluslararası kara yolu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinde zamanaşımı süresi CMR 32/1-c uyarınca 1 yıldır ve süre taşıma sözleşmesinin akdedildiği tarihten üç ay sonra işlemeye başlar; alacaklının yazılı talebi (ihtarname) TBK 154 kapsamında zamanaşımını kesmez, kesilme için dava/def'i, hakeme başvuru veya icra takibi gerekir. Borçlunun kötüniyetli/kötü hareketi ispatlanmadıkça 3 yıllık uzamış zamanaşımı süresi uygulanmaz. Zamanaşımı def'i, dilekçe teatisi tamamlandıktan sonra da ıslah yoluyla ileri sürülebilir. Taşıyıcının…
CMR (Uluslararası Karayolu Eşya Taşıma Sözleşmesi)zamanaşımııslah yoluyla def'i ileri sürülmesizamanaşımının kesilmesi (TBK 154)takas def'iicra inkar tazminatı
-
CMR taşımasında hasar tazminatı ve derdestlik itirazının reddi
2018/124 E. 2018/138 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR konvansiyonuna tabi taşımalarda, kısmi ziya ve hasarın taşıyıcının şoförüne bildirilmesi CMR 30. madde bağlamında yeterli olup ayrıca bildirim şartı aranmaz. Taşınan tıbbi/steril malzemenin ambalajının (kolisinin) hasar görmesi halinde, steril özelliğin korunamayacağı ve ürünün tekrar kullanılamayacağı gerekçesiyle ambalaj içindeki tüm ürünler hasarlı sayılabilir ve taşıyıcı bu zarardan sorumlu tutulabilir. Aynı ürün koduna ilişkin fakat farklı taşıma işlemlerinden kaynaklanan zarar taleplerinin ayrı davalara konu edilmesi, taraflar arasında uzun…
CMR konvansiyonuderdestlikzamanaşımıihtirazi kayıttaşıyıcının sınırlı sorumluluğuhasar tutanağı
-
CMR ile uluslararası taşımada hasardan sorumluluk ve rücuan itirazın iptali
2017/555 E. 2018/111 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Reasürans temelli bir poliçe kapsamında sigortalıya ödeme yapan reasüransör, ödediği miktar oranında sigortalının haklarına kanuni/iradi halef olarak rücuan tazminat talep edebilir. Taşımayı fiilen yapan firmanın davalı şirketle birleşmesi halinde, birleşilen şirket taşıma nedeniyle oluşan hasardan sorumlu tutulabilir. CMR Sözleşmesi'nin 17/1. maddesi uyarınca taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslimine kadar oluşan kayıp ve hasardan sorumludur; bu sorumluluk CMR 32/1. maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmelidir. Hasar tespit…
CMR Sözleşmesihalefiyetreasüransrücuan tazminatitirazın iptalizamanaşımı
-
Taşıyıcılar arası rücu davasında zamanaşımı başlangıcı ödeme tarihidir
2017/545 E. 2018/110 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir taşıyıcının diğer taşıyıcı aleyhine açtığı rücu davasında (TTK 787/2), dava açma hakkının doğması mal sahibine/gönderilene ödeme yapılmış olması veya bu nedenle taşıyıcı aleyhine dava açılmış olması şartına bağlıdır; bu koşullar gerçekleşmeden zamanaşımı işlemeye başlamaz. Bu nedenle rücu davasında zamanaşımı, malın teslim tarihinden değil, rücu hakkını doğuran ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
rücu davasızamanaşımı başlangıcıalt taşıyıcıaktif dava ehliyetidava şartıCMRkambiyo bağlantılı
-
Parsiyel CMR taşımasında zamanaşımı defi ve taşıyıcı sorumluluğu
2017/131 E. 2017/163 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Parsiyel CMR taşımasında hasar ihbarının taşıyıcının şoförüne yapılması, CMR 30/1 anlamında ayrıca bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırır. Taşıyıcı veya çalışanlarının kastı ya da kasta eşdeğer ağır kusuru ispatlanamadıkça, taşıma sırasında yükün sabitlenmemesi gibi ihmal niteliğindeki olgular CMR 23. maddedeki sınırlı sorumluluk kapsamında değerlendirilir ve CMR 32'deki istisnai 3 yıllık zamanaşımı değil, CMR 31'deki kural olan 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Zamanaşımı defi, itiraz değil defi niteliğinde olup ancak süresinde (cevap…
CMRparsiyel taşımahalefiyetzamanaşımı defiağır kusur/kastsınırlı sorumluluk