Yurtiçi karayolu taşımasında hasar sorumluluğu ve zamanaşımı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/276 E. 2018/900 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalZamanaşımı
Davacının nitelemesi: Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Deniz ticareti
Gerekçe özeti
Yurtiçi karayolu taşıyıcısı, emtiayı ihtirazi kayıt koymaksızın teslim almışsa, sağlam teslim aldığı yükü sağlam olarak gönderilene teslim etme borcu altındadır; teslim sırasında hasar tespit tutanağı tanzim edilmiş ve önceki taşıma aşamasında hasara ilişkin kayıt bulunmuyorsa, hasarın kendi sorumluluğu döneminde meydana geldiği yönünde karine oluşur ve bu karinenin aksini ispat yükü taşıyıcı üzerindedir. Taşıyıcı bu karineyi çürütecek delil sunamazsa hasardan sorumlu tutulur. TTK 855/1 kapsamında zamanaşımı süresi bir yıldır; TTK 855/3'teki üç aylık süre ise rücu bildirimine ilişkindir ve genel zamanaşımı süresini kısaltmaz.
Ele alınan sorunlar
Zamanaşımı def'i → ret
İddia: Davalı, talebin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 855/1 maddesi gereğince zamanaşımı süresi bir yıldır; TTK 855/3'te yer alan üç aylık süre ise rücu bildirimi için aranan süredir. Malın teslim tarihi ile icra takip tarihi arasındaki süre gözetildiğinde, zamanaşımı süresi dolmadan icra takibi başlatılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Karayolu taşıyıcısının hasardan sorumluluğu → ret
İddia: Davalı, kapalı konteyneri açıp kontrol etmesinin mümkün olmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında oluşmuş olabileceğini ve ispat külfetinin haksız olarak kendisine yüklendiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı kara taşıyıcısı tarafından malın tesliminde herhangi bir ihtirazi kayıt konulmamıştır. Nihai alıcıya teslim esnasında davalı taşıyıcı çalışanı huzurunda hasar tespiti yapılarak tutanak tanzim edilmiştir. Deniz yolu taşımasından sonra karayolu taşıması öncesinde malların hasarlı olduğuna dair bir kayıt bulunmadığından karine deniz taşıyıcısı lehine gerçekleşmiştir. Taşıyıcı, emtiayı teslim aldığı tarihten teslim ettiği tarihe kadar meydana gelen hasarlardan sorumludur ve hasarın meydana gelmesinde kusuru olmadığını ispat etmesi gerekir. Yurtiçi karayolu taşıyıcısı ihtirazi kayıt koymaksızın yükü teslim aldığından, sağlam teslim aldığı yükü sağlam olarak gönderilene teslim borcu altındadır; hasarın karayolu taşıması sırasında meydana gelmediğini ispat yükü davalı üzerindedir ve bunun aksini kanıtlayan delil sunulmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Faiz başlangıç tarihi → ret
İddia: Davalı, icra takibinden evvel temerrüde düşürülmediğini, buna rağmen işlemiş faize hükmedildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalının sorumluluğu zararın gerçekleştiği tarihte başladığından, davalı sigortalıya yapılan ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtirazi kayıt koymaksızın emtiayı teslim alan karayolu taşıyıcısının, hasarın kendi sorumluluğu döneminde oluşmadığını ispat yükü altında olduğuna ve TTK 855/3'teki üç aylık sürenin genel zamanaşımı süresini değil rücu bildirim süresini ifade ettiğine ilişkin tespitler açısından bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- TTK 855/1 uyarınca gemi ve yük alacaklılığından kaynaklanan taleplerde zamanaşımı süresi bir yıldır; TTK 855/3'te yer alan üç aylık süre ise zamanaşımı süresi değil, rücu bildirimi için aranan süredir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtirazi kayıt↗ hasar karinesi↗ ispat yükü↗ zamanaşımı↗ itirazın iptali↗ taşıyıcı sorumluluğu↗ halefiyet↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/276
KARAR NO 2018/900
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/07/2017
NUMARASI 2015/519 Esas 2017/210 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/07/2018
Davanın kabulune ilişkin hükmün davalı .... Ltd. Şti. Vekili tarafından istinafı üzerine rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin sigortalıya ait ürünleri nakliyat sigorta poliçesi ile sigortaladığını, emtianın deniz yolu ile davalı ... ..AŞ tarafından getirildiğini, yurt içi kara nakliyesinin de diğer davalı tarafından yapıldığını, emtianın davalıların sorumluluğunda iken konteyner içerisine sızan sudan kaynaklı olarak hasarlandığını, hasar nedeniyle sigortalıya 21/01/2015 tarihinde 3.838,51- TL ödeme yapıldığını, sigortalının haklarına halef olunduğunu,tazminatın davalılardan tahsili için ...İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek,davalıların itirazının iptali ile %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
1-Davalı ..... A.Ş vekili cevap dilekçesinde, asıl taşıyıcının ... A.Ş olduğunu, müvekkilinin taşıma ilişkisinde forwarder olarak yer aldığını,sorumluluğun asıl taşıyıcıya ait olduğunu,ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini savunarak davanın husumet ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
2-Davalı . ...ltd şti vekili cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, taşımanın sözleşmeye uygun şekilde yapılarak emtianın alıcıya teslim edildiğini, emtianın ... nolu konteyner içerisinde kapalı ve mühürlü olarak taşındığını, taşıma sırasında bir kaza gerçekleşmediğini,emtianın deniz taşıması sırasında ıslanmış olabileceğini savunarak davanın zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 1 nolu davalının deniz yolu ile taşıma işini taahhüt edip, navlun faturası düzenlediğinden taşıyıcı sıfatına haiz olduğu, yükteki hasar deniz yolu taşıması sırasında meydana gelmiş ise bu davalının TTK'nun 1178.maddesine göre hasardan sorumlu olması gerektiği, sigortalı emtiadaki hasarın deniz yolu ile taşınması sırasında meydana geldiğini ispatlayan delil olmadığı,2 nolu davalının yükü teslim alırken herhangi bir çekince, itirazi kayıt ileri sürmediği,yükteki hasarın emtianın alıcıya teslim edildiği sırada ortaya çıktığı,tutanakta 2 nolu davalı çalışanı şoförün imzası yer aldığından bu davalıya hasar ihbarında bulunulduğunun kabulü gerektiği, hasarın emtia 2 nolu davalı taşıyıcının sorumluluğunda iken meydana geldiği yönünde karine oluştuğu, bu karinenin aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı , davacı tarafından ödenen 3.838,51- TL hasar bedelinin kadri marufunda olduğu gerekçesiyle davalı ...
.. A.Ş ye karşı açılan davanın reddine, davalı . .. Ltd Şti nin itirazının iptaline, 3.838,51-TL asıl alacak olmak üzere toplam 3.989,- TL nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz işletilerek takibin devamına,icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı .... Ltd. Şti. vekili; talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin yurtiçi taşımasını üstlendiğini, emtianın eksiksiz alıcıya teslim edildiğini, müvekkilinin kapalı konteyneri açıp kontrol etmesinin mümkün olmadığını, taşıma sırasında herhangi bir kaza gerçekleşmemiş olduğunun tutanakla sabit olduğunu, emtianın deniz taşıması sırasında ıslanıp hasar görme ihtimalinin yüksek olduğunu,ispat külfetinin haksız olarak tarafına yüklendiğini, icra takibinden evvel temerrüde düşürülmediğini, buna rağmen işlemiş faize hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacının nakliyat emtia sigortası ile sigortaladığı emtianın ; deniz taşımasının davalı ...Ş. ,yurt içi karayolu taşımasının istinaf eden davalı tarafından yapıldığı ,TTK 855/1 maddesi gereğince zaman aşımı süresi 1 yıl olup TTK 855/3 fıkrasında yer alan üç aylık süre rücu bildirimi için aranan süre olduğu ,malın tesliminin 17.10.2014 icra takip tarihi 23.6.2015 olduğu dikkate alındığında zaman aşımı süresi dolmadan icra takibi başlatıldığı gözetildiğinde zamanaşımına yönelik istinaf sebebi yerinde bulunmamaktadır.
Davalı kara taşıyıcısı tarafından malın teslimi anında hasarlı bulunduğuna yönelik bir ihtirazi kayıt konulmamıştır.Nihai alıcıya teslim esnasında davalı taşıyıcı çalışanı huzurunda hasar tesbiti yapılarak tutanak tanzim edilmiştir. Denizyolu ile yapılan taşımadan sonra malların karayolu ile yapılan taşıma öncesi hasarlı olduğu hususunda bir kayıt bulunmamaktadır.Karine davalı ...Ş. lehine gerçekleşmiştir.
Taşıyıcı, emtiayı teslim aldığı tarihten teslim ettiği tarihe kadar meydana gelen hasarlardan sorumlu olup, hasarın meydana gelmesinde kusuru olmadığını ispat etmesi gerekmektedir. Yurtiçi karayolu taşımacısı ihtirazi kayıt koymaksızın yükü teslim aldığından sağlam olarak teslim aldığı yükü sağlam olarak gönderilene teslim borcu altındadır.Hasarın karayolu taşıması sırasında meydana gelmediğini ispat yükü davalı üzerindedir.Bunun aksini kanıtlayan delil sunulmadığı,esasen davalının sorumluluğu zararın gerçekleştiği tarihte başladığından davalının sigortalıya yaptığı ödemeden itibaren faize hak kazanacağı gözetilerek davalı Serta ..vekilinin hasardan sorumlu olmadığına ilişkin istinaf sebebleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı ı .... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 272,48- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TLnin mahsubu ile bakiye 236,58- TL harcın davalı .... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,Hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 68,50 TL posta masrafının davalı .... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362/1.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/07/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/277466 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi