CMR ile uluslararası taşımada hasardan sorumluluk ve rücuan itirazın iptali

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/555

KARAR NO 2018/111

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/02/2017

NUMARASI 2014/1381 Esas 2017/151 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/02/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkil şirketin reasütorü olduğu Azerbaycan Sanaye Sigorta şirketi tarafından sigortalı, dava dışı .. Tarım Ürünleri San ve Tic A.Ş. ne ait, 2 adet toplam 10.840- kg ağırlığındaki transformatörün Türkiye’den Azerbaycan’a karayoluyla nakliyesi işini 1 numaralı davalı şirkete ait.... plakalı araç ile 2 numaralı davalı ... Lojistik Uluslararası Taşımacılık Tic. A.Ş. üstlendiğini, malların Azerbaycan’da alıcısına teslimi esnasında makinenin 6 adet fanının zarar gördüğünü ve nakliye ve montaj işçiliğiyle birlikte toplam 5.649,60-euro zarar oluştuğunu, eksper raporuna göre, mallara gelen zarar için ödenen 5.389,60-euro tazminatın nakliyeyi yapan ve zarardan sorumlu olan davalı şirketlerden tahsili için Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalının, icra dosyasına yaptığı itirazında icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini fakat İstanbul Ticaret Odası’nın kaydından, davalı ...şirketinin merkezinin bulunduğu E 5 karayolu Üzeri Haramidere Mevkii Avcılar İstanbul adresinin Bakırköy Adliyesi yargı çevresinde bulunduğunu, İİK.’nun HMK’ya yaptığı yollamayla icra takibinde birden fazla borçlunun bulunması halinde bunlardan birinin bağlı olduğu icra dairesinden takip yapılabildiğinden davalının Bakırköy icra dairesinin yetkisine yaptığı itiraz yerinde olmadığını belirterek İcra Müdürlüğü’nün 2014/7963 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...lojistik Uluslar arası Taşımacılık Tic A.ş vekili, davacı şirketin reasürörü olduğu A.. Sigorta şirketi tarafından sigortalı .... Tarım Ürünleri San. Ve Tic. A.ş 'ne ait iki adet transformatörün Türkiye 'den Azerbaycan a nakliyesi işini diğer davalıya ait .... plakalı araç ile müvekkil şirketin üstlendiğini, davacı tarafından malların alıcısına teslimi sırasında zararın oluştuğu iddiasının yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, malların teslimi sırasında herhangi bir zararın oluştuğuna dair bir belgenin olmadığını, davacı şirketin sadece ekspertiz raporuna dayanarak müvekkili şirketi zarardan sorumlu tuttuğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine ve vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....Uluslararası Nakliyat Ve Tic. A.Ş vekili, sigorta poliçesinin dava konusu hasar / zararla herhangi bir ilgisi bulunmadığını, dosyada mübrez poliçenin bir reasürans (proportional/ orantılı) poliçesi olup, belgenin bir sigorta poliçesi olmadığını, davacının iddiaları ile hiçbir şekilde uyuşmayan bilgi ve belge ibraz ederek haksız ve dava açma ehliyeti olmaksızın dava açtığını, davacının dava açma hakkı ve ehliyetinin olmadığını, dava konusu malların taşınmasının, müvekkili şirket tarafından değil, dava dışı ... Uluslararası Nakliyat ve Tic. A.S. tarafından tarafından yapıldığını, müvekkili şirketin taşımayla herhangi bir ilgisi olmadığını, bu durumun diğer davalı ile yapılan nakliye anlaşması ve kesilen nakliye faturası ile de sabit olduğunu, ayrıca davacının dava dışı...

A.S.'ve gönderdiği rücü yazısı ile de taşımayı müvekkili şirketin yapmadığını, dava dışı ... A.Ş.'nin yaptığının anlaşıldığını, davacının sigortalısının Türkiye'den Azerbaycan'a ihraç ettiği ve dava dışı ... A.Ş.'nin taşıdığı mallar Azerbaycan'da bulunan alıcısına tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, bu teslimle ilgili davacının sigortalısı tarafından CMR hamule senedine ( Ek-1: CMR Belgesi) herhangi bir ihtirazi kayıt düşülmediğini, ve malların hasarlı teslim edildiğine dair hiçbir beyanda bulunulmadığını, CMR taşıma senedinde herhangi bir hasar kaydı olmadığını malların alıcısına tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, belirterek öncelikle açılan davanın usul yönünden reddine, kabul edilmediği takdirde esasdan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini oluşturan uluslararası kara yolu taşıması nedeniyle malların hasarlanması nedeniyle davacı sigortacının sigortalısına ödediği tazminatın davalılardan halefiyet yoluyla talep edilme koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde yürütülen yargılama ile davacının halefiyet koşullarının oluştuğu, hasarın davalı taşıyıcıların sorumluluğu esnasında meydana geldiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne gidilmiş ve davacı tarafından Bakırköy .. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında yapılan icra takibine yönelik davalı itirazların iptaline,takibin devamına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı ...Lojistik vekili, taşımanın diğer davalı firmaya ait araçlarla yapıldığı, malların alıcıya teslimi esnasında zararın oluştuğu iddiasının dayanaksız olduğunu, zarar tespit ve sorumluluk sınırlarına riayet edilmediğini, davalının kusurlu olduğunu öne sürmektedir.

İstinaf yoluna başvuran davalı ......AŞ) vekili, davacının dayandığı sigorta poliçesinin dava konusuyla ilgili olmadığı, hatta sigorta poliçesi bile olmayıp reasürans poliçesi olduğu bu itibarla davacının aktif dava ehliyetinin olmadığı, taşımanın dava dışı ... firması tarafından yapıldığı kendilerinin taşıma ile ilgilerinin olmadığı, davanın zamanaşımına uğradığı, CMR belgesinin orijinalinde hasar tespitine ilişkin bir açıklama olmadığı, davacı tarafın daha sonra sunduğu fotokopi CMR belgesindeki hasar kaydının bulunduğu CMRnin aslının sunulmadığı, hasarlı malzeme tutanağındaki imzanın kendi çalışanlarına ait olmadığı Kendi çalışanlarının adının Yusuf Burgazlı olup imza atan şahsın adının ise tutanağa göre ....

olduğu, emtianın gümrük işlemlerinden önce hasar tutanağının tek taraflı olarak düzenlendiği, hasara uğradığı öne sürülen emtianın brüt ağırlığının belli olmadığı,bilirkişi raporundaki eksiklik ve çelişkilerin giderilemediği sebebiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacının dayandığı Sigorta Poliçesinde davacı ile A... arasında reasürans temelli nakliyat abonman sigorta poliçesi olup, burada dava konusu taşımayı yaptıran ... firması ile taşımayı yapan İkra firmasının da bulunduğu bir çok işletmenin taşıma işlemlerinin reasüre edildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davacının cevaba cevap dilekçesi ekinde sunduğu belgeden asıl sigortacı Azerbeycan sigorta firmasının hasar tazminatını ödemesi durumunda haklarını davacı reasüransör firmaya temlik ettiği anlaşılmaktadır.Davacının da dava dilekçesi ekinde yer alan 21/10/2013 tarihli belgede sigortalıya ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Bu belgeler kapsamında davacının sigortalıya yapmış olduğu ödeme oranında sigortalının haklarına kanuni ve iradi halef olarak rücuan tazminat hakkının bulunduğu kabul edilmek durumundadır.

Dava dilekçesi ekinde yer alan Türkiye Ticaret Sicil Gazatesinin 3 Temmuz 2013 ve 17 Temmuz 2013 tarihli nüshalarından Transrutin firmasının 20/06/2013 tarihli şirket genel kurul kararı ile ...AŞ ile birleştiği anlaşılmaktadır. Davalı .. firmasının taşımayı fiilen ... firmasının yaptığı savunması ile ... firmasının... lojistik firmasına düzenlediği 24/05/2013 tarihli fatura ve bu firmalar arasındaki 08/05/2013 tarihli nakliye anlaşması kapsamında davalı firmanın birleşme nedeniyle ... firmasının bünyesine katıldığı ve sorumluluğunun kabul edilebileceği anlaşılmaktadır.

CMR Sözleşmesinin 17/1. Maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR Sözleşmesinin 30. Maddesi kapsamında taşınan emtianın hasarlı teslim edildiği anlaşıldığına göre taşımacı meydana gelen hasardan sorumludur. Ayrıca hasar emtianın indirilmesi esnasında gerekli tedbirleri almamaktan kaynaklandığı,İcra takibinin 29/05/2014 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla hasarlı teslim tutanak tarihi 30.5.2013 tarihi olduğundan CMR sözleşmesinin 32/1maddesi uyarınca 1 yıllık süre içinde icra takibi başlatıldığından zamanaşımı gerçekleşmemiş olup ,aksi yönde ki savunmalar yerinde değildir.

İcra dosyasında takip talebinin ekinde tam olarak okunamayan CMR belgesi fotokopisi (Hamule senedi) bulunmaktadır. Bu belgede hasar kaydının Türkçe yazıldığı görülmektedir. Dosyaya sunulan orijinal CMR belgesinde bu kayıt bulunmamakla birlikte davacı tarafın icra dosyasına sunulan belgenin daha okunaklı bir nüshasını sunduğu bu belgede 25/05/2013 tarihli meşruhata göre 'trafoya ait 6 adet fanda hasar tespit edilmiştir' ibaresinin fotokopisi alınan CMR nüshasına yazılmış olduğu anlaşılmaktadır. Bunun dışında aynı tarihli fazla eksik ve hasarlı malzeme tutanağı başlıklı ... Holding firmasına ait belge örneğinde malzeme tanımı kısmında trafo fanları ezilmiş şekilde getirilmiştir yazılmış olup, açıklamalar kısmında ise indirme esnasında 6 adet trafo fanının hasarlı olduğu tespit edilmiştir yazılmıştır.

Burada teslim eden ... yazan kişinin kendi çalışanı olmadığını öne süren ... kendi çalışanlarının ... olduğunu öne sürmektedir. Bu belgede ... adına teslim alan olarak yazılı soyadı Karabacak olan şahıs, CMR belgesinde hasar kaydını düşen kişidir. Belgelerde yükü taşıyan ve teslim eden şahıs imza attığına göre bu şahısların çalışanları olmadığı yönündeki savunma dinlenemez ve hasar tek taraflı tespit edilmiş değildir. Bu belgeler karşısında hasar tespitinin usulüne uygun ve geçerli olduğu kabul edilmelidir.

Emtianın brüt ağırlığı CMR hamule senedinde yazılıdır. Sınırlı sorumluluk esasına göre yapılan analizde talep edilen zarar tazminatının taşıyıcının sorumlu olduğu üst miktarın altında olduğu anlaşılmaktadır. Hasarlanan emtia (trafo), birleşik bir cihaz olup, hasarlanan kısmın fan olarak ayrıca tanımlaması yapılabilse de; hasarlanan emtianın bir bütün olarak taşınmış olması karşısında CMR Sözleşmesinin 23/7 maddesi kapsamında zarar üst sınır hesabına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Hasarın mahiyetine göre bilirkişi heyeti tarafından kadri maruf bulunan hasar tutarı 14/06/2013 tarihli eksper raporunda da ifade edilmiş olup, hasar-zarar miktarına yönelik itirazların yerinde olmadığı kabul edilmek durumundadır.

Bilirkişi heyetinin kök raporuna yönelik itirazlar sunulan belgelerle birlikte ek raporda karşılanmış olduğundan bu istinaf nedeninin yerinde olmadığı kabul edilmelidir.

Dava, uluslararası taşıma sözleşmesinden kaynaklı taşıma esnasında emtiada meydana gelen hasar iddiasıyla davacı sigortacının sigortalısına yaptığı ödemeye istinaden yapılan takibe yönelik itirazın iptaline yönelik rücuen alacak kaynaklı itirazın iptali davasıdır.

Sonuç olarak davacının dayanak sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya yaptığı ödemeden dolayı rücu koşullarının oluştuğu ve talebin zamanaşımına uğramadığı, hasar tespitinin usulüne uygun olduğu, davalı ... firmasıyla birleştiği,davalı vekilince birleşmenin gerçekleştiği şirketin de vekaletnamesini dosyaya ibraz ettiği ,davalı ... lojistik ..AŞ akdi üst taşıyıcı olup taşıma nedeniyle oluşan hasardan fiili taşıyıcıyla birlikte sorumlu olduğu, yapılan icra takibine itirazların iptalinin gerektiği, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, hükme yönelik istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 986,93- TL peşin istinaf karar harcından davalılar tarafından yatırılan 308,41-TL peşin harcın mahsubuna,bakiye 678,52-TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiliyle hazineye gelir kaydına .

İstinaf yoluna başvuran davalılar tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 49,60-TL yargı giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/02/2018